Stephan Enter - Grip

Ik weet niet wat jullie vinden, maar ik vind Grip dus niet om dóór te komen! Het eerste deel is een grote aaneenschakeling van hoogdravend gewauwel doorspekt met idiote analogieën, het tweede deel is aardig, dus ik dacht even: "het wordt nog wat". Helaas, het derde deel, waaraan ik vannacht begon, wauwelt er weer flink op los.
En natuurlijk grijpt Enter naar een soort cliffhangers aan het eind.

Terwijl het toch zo leuk had kunnen zijn om een boek over klimmers te lezen in de Pyreneeën.

Ik las daar trouwens ook Gerbrand Bakker: De omweg. Wat een pareltje!! Helemaal geweldig (zal ik straks meer over schrijven).

Waar Enter eindeloos versiert en nog meer bijzinnen nodig heeft om z'n punt te maken, doet Bakker aan stilistisch fileerwerk. Heel fijntjes en veel aan de verbeelding overlatend. Wat een verschil!

Ik houd klaarblijkelijk van soberheid :-)

Gerbrand Bakker - De omweg

Wat een pareltje, deze roman van Gerbrand Bakker. Prachtig 'kaal' geschreven, zo passend in de sfeer van het landschap waar het verhaal zich afspeelt: het Welshe platteland van begin van de winter. Bakker laat veel van de innerlijke belevingswereld van zijn hoofdpersoon aan de verbeelding over, terwijl hij tegelijkertijd een prachtig en behoorlijk gedetailleerd sfeerbeeld van haar omgeving weet op te roepen: knap.

Het verhaal
Een docente wordt ontslagen nadat ze een ongepaste relatie heeft gehad met een van haar studenten. Ze is daarop min of meer gevlucht, en heeft niets tegen haar man, noch tegen haar ouders gezegd.
Lukraak is ze naar Engeland overgestoken en heeft in Wales een afgelegen huis gehuurd, waar een oude mevrouw heeft gewoond die onlangs overleden is. In de tuin bevinden zich tien ganzen. Ze verovert langzaam het huis en de tuin en legt afhoudend toch wat noodzakelijke contacten in het dorp: met de bakker en de huisarts, waar ze naartoe gaat als ze door een das in haar voet is gebeten. En ondertussen verdwijnen één voor één de ganzen, waarschijnlijk vallen ze ten prooi aan een vos.
Dan verschijnt er op een dag een jonge man met een hond in haar tuin. Hij is bezig een nieuw langeafstandswandelpad uit te zetten. Bij gebrek aan logies in het dorp spendeert hij de nacht op de bank. En daarna blijft hij, flink de handen uit de mouwen stekend in de tuin.
Gaandeweg begrijp je als lezer dat er een reden achter het overspel en de vlucht van de vrouw zit. Een hele diepe reden. Onontkoombaar leidt dat tot een apotheose om u tegen te zeggen.

In één ruk uitgelezen. Prachtig, prachtig!

Paul Auster - Leviathan

Na mijn laatste teleurstellende leeservaring (Sunset Park) merkte ik dat ik niet echt afgeschrikt was om gewoon weer een Auster mee te nemen op vakantie. En het was weer een lekkertje! Het is al een 'ouwetje' (1992), misschien scheelt dat, houd ik gewoon meer van de ouwe Auster dan van zijn recente werk...

Het verhaal
Schrijver Peter Aaron heeft zojuist in een krantenberichtje gelezen dat een onbekende man zichzelf heeft opgeblazen. Direct realiseert hij zich dat dit zijn beste vriend Ben Sachs moet zijn en hij besluit dat het slechts een kwestie van tijd kan zijn tot de politie hem zal komen ondervragen. En dat hij die tijd moet gebruiken om het ware verhaal van Ben op te schrijven. Het ware verhaal, voor zover hij dat kent natuurlijk.
We gaan terug naar de jaren waarin Peter en Ben elkaar leren kennen, hoe ze bevriend raken, hoe ze allebei hun schrijverschap totaal anders beleven en ook hoe de vriendschap bekoelt nadat Peter kortstondig een affaire heeft met de vrouw van Ben. Hoe Ben verdwijnt en jarenlang dood wordt gewaand tot hij ineens op een nacht bij Peter op de stoep staat en vertelt wat er in de tussenliggende jaren gebeurd is. Hoe hij daarna weer verdwijnt tot het noodlottige ongeval een einde aan zijn leven maakt.
Zonder al te veel te verklappen hier kan ik niet veel meer vertellen.

Mooi geschreven! Het enige dat ik merkte dat ik miste, is dat typische Auster-sfeertje, waarin dubbele en driedubbele lagen in een boek, met impliciete verwijzingen naar andere boeken je ertoe dwingen bij de les te blijven zodat je de puzzeltjes kunt ontwarren. Als ik dit als eerste Auster zou hebben gelezen had ik waarschijnlijk nooit vermoed dat hij ook dat soort boeken kon schrijven, zoals ik nu niet vermoedde dat hij ook gewoon een goed verhaal neer kan zetten. Vier sterren!

Margaret Atwood - The Penelopiad

Uit de cassette de met drie deeltjes uit de Canongate Myths-serie: The Penelopiad, waarin het verhaal van de vrouw van Odysseus, Penelope, vanuit háár perspectief wordt verteld door Margaret Atwood.

Penelope trouwt jong met de held in wording. Als de Trojaanse oorlog uitbreekt, wordt Odysseus door zijn makkers meegetroond. Hij blijft twintig jaar weg: na tien jaar weet hij door de list met het houten paard Troje op de knieën te dwingen, daarna kost het hem nog eens tien jaar om de weg naar huis terug te vinden. Onderweg moet hij het gevecht aan gaan met monsters, slaapt hij met godinnen etc etc. Als hij eindelijk terugkomt op Ithaka, treft hij wel honderd jonge mannen aan in zijn paleis, die allemaal de hand van Penelope willen. Penelope houdt hen, trouwe vrouw die ze is, met listen op een afstandje. Odysseus richt een vreselijke slachtpartij onder hen aan, een slachtpartij waarbij ook twaalf van de dienaressen van Penelope aan hun eind komen. Tot zover is het verhaal bekend.

Penelope heeft het allemaal heel anders beleefd en dát beschrijft Atwood: zij moest met hand en tand vechten tegen de aantrekkingskracht die haar nicht Helena op mannen had, ook op de hare... Odysseus laat zich maar al te gewillig meeslepen de oorlog in. En zijn terugreis duurt door slemppartijen en orgieën zo bizar lang. Ondertussen moet Penelope zich jammer genoeg de vrijers van het lijf houden. Daar zet ze haar twaalf trouwe, jonge, mooie dienaressen voor in: zij zijn haar ogen en oren in het paleis en ach, als ze daarvoor hun lichamen aan de vrijers moeten geven, dan is dat jammer maar helaas; het alternatief is Odysseus' oude voedster inschakelen, die Penelope voor geen meter vertrouwt. Penelope moet doen alsof ze Odysseus niet herkent als hij terug keert, zodat hij zijn slachtpartij kan uitvoeren. Maar waarom hij toch die dienaressen af maakt? Ze handelden toch in haar opdracht? Ze kan dat niet voorkomen want ze is door de voedster in haar kamer opgesloten!

Tussen de hoofdstukken in waarin Penelope vanuit het dodenrijk haar verhaal doet, zijn gedichten/gezangen opgenomen, gedeclameerd/gezongen door de dienaressen. Zodat je ook vanuit hun perspectief het verhaal te weten komt.

Al met al een bijzondere ervaring, deze Penelopiad. En toch was ik niet helemaal voldaan. Een schrijfster van de klasse van Atwood had er nog iets veel eigeners van kunnen maken. Niet alleen het perspectief van Penelope kunnen nemen om zo het verhaal te kunnen vertellen, maar ze had er ook een geheel eigen draai aan kunnen geven. Dan had het op de een of andere manier beter in de lijn van de myths-serie gepast.

Harold Pinter - Betrayal

Met twee goede vriendinnen ben ik eind mei naar Sheffield geweest om daar te genieten van Betrayal, en dan met name van John Simm, die daarin de hoofdrol speelde. Van tevoren had ik me totaal niet voorbereid: ik ging om hem te zien, en om een paar dagen in goed gezelschap door te brengen. Ik had dus eigenlijk geen flauw benul van welk toneelstuk we zouden gaan zien. Harold Pinter kende ik natuurlijk wel, van de middelbare school, maar verder?

Het toneelstuk verhaalt in omgekeerde chronologie van een overspelige relatie tussen Emma en Jerry. Emma, de vrouw van de beste vriend van Jerry, Robert. Beginnend een paar jaar nadat de relatie beëindigd is, en eindigend met de start van de affaire.

Wat een verrassing, die avond! Een prachtig toneelstuk, en natuurlijk heel goed geacteerd door John Simm. Een toneelstuk over verraad. Verraad tussen vrienden, binnen relaties, driehoeksverraad.

Heel blij was ik dan ook toen ik de geschreven tekst van het toneelstuk kocht en nog een keer het toneelstuk beleefde, terwijl ik tegelijkertijd de dubbele verraden des te beter ervoer. Prachtig.

In de eerste uitvoering van het toneelstuk, in 1978, zo staat voorin, speelde Michael Gambon, jawel, de man die later Perkamentus speelde in de Harry Potter-verfilmingen de rol van Jerry... Er staat ons dus nog heel wat moois te wachten met John Simm ;-)

Karen Armstrong - A short history of myth

Ik kocht onlangs een cassette met daarin drie deeltjes van de Canongate myths-serie. Het eerste deeltje daarin is een inleiding op de serie, waarin Karen Armstrong een min of meer wetenschappelijke verhandeling houdt over de geschiedenis, de ontwikkeling en de functie van mythes. Mythes daterend uit de prehistorie tot recente mythes. Mythes die dienen om de onbegrijpbare wereld begrijpelijk te maken, om contact tussen het goddelijke en het alledaagse te leggen, om de overgang van kind naar volwassene te begeleiden.
Het was wel even werken voor Elsje! Ik hoop dat het me zal helpen om de rest van de serie een beetje in perspectief te plaatsen, dan is het werken in ieder geval niet voor niets geweest :-)

Doeschka Meijsing - De kat achterna / Tijger, tijger! / Utopia

In deze verzamelaar drie novelles van de begin dit jaar overleden Doeschka Meijsing: De kat achterna, Tijger, tijger! en Utopia. De eerste bleek ik ooit al eens te hebben gelezen, de andere twee waren nieuw voor me.

De kat achterna (1977) is een verhaal over een vrouw die terugkeert naar Nederland na een mislukte relatie met een Canadees. Totaal ontworteld is ze. Dan komt ze bij de tramhalte Eefje tegen, die haar kindertijd getekend heeft. Eerst als concurrent, daarna als hartsvriendin. Tot Eefje ineens het contact verbrak. Wat kan er toch gebeurd zijn? Waar heeft de ik-persoon dat aan verdiend? Al die jaren later worstelt ze er nog steeds mee.

In Tijger, tijger! (1980) heeft de hoofdpersoon een baantje aangenomen waarbij ze orde moet scheppen in de paperassen van (de familie van) een oude dame. Een baantje dat ze heeft aangenomen in een soort hang naar onafhankelijkheid van haar vriendin, de professor, die een aantal maanden naar Berlijn gaat om te doceren. Een snikhete zomer lang zit de hoofdpersoon op de zolder van de oude dame weg te dromen. De "butler" vermoedt dat ze erop uit is om zich in het testament van de oude dame te laten opnemen en gedraagt zich daarom als een soort waakhond. Of vallen er familiegeheimen te beschermen?

In Utopia werkt de ik-persoon aan het samenstellen van een woordenboek. Samen met haar collega Thomas werkt ze al vijf jaar lang aan de letter U, en ik het specifiek aan het woord Utopia. Stapels fiches schuiven ze heen en weer, het werk schiet nooit echt op. Op een dag kondigt Thomas aan dat hij een droomreis wil gaan maken.

Een mooie verzamelbundel van een goede schrijfster. Maar geen schrijfster waar ik heel erg warm voor kan lopen, vrees ik. Het is allemaal zo... zwaar, moeizaam, plakkerig warm. Daar had ik bij Over de liefde ook al zo'n last van.