Dave Eggers - What is the what

Dave Eggers heeft in What is the what het verhaal van Valentino Achak Deng en zijn lotgenoten opgetekend, vluchtelingen uit Zuid-Soedan. Hoe zijn dorp door regeringstroepen een lesje werd geleerd voor hun opstandigheid, hoe daarbij het dorp grotendeels werd afgeslacht, hoe Achak te voet, als deel van de zgn. Lost Boys of Sudan door Soedan en Ethiopie zwerft en uiteindelijk in een Keniaans vluchtelingenkamp terecht komt. Jaren zit hij daar, tot er een reddende arm vanuit de States wordt uitgestoken: een flinke groep Lost Boys mag zich daar vestigen. Hoe Achak de spil van zijn gemeenschap wordt: bij problemen raadplegen ze hem. Hij is ook een graag geziene spreker: hij is het gezicht van de Lost Boys.

Eggers heeft ervoor gekozen Achak zijn verhaal te laten vertellen aan de mensen die hem in zijn Amerikaanse flat overvallen. Hierdoor word je als lezer steeds heen en weer geslingerd tussen de sterke overlever en de hulpeloos overgeleverde. Jammer. Want die twee zijn niet goed te verenigen in dezelfde persoon. Het haalt bovendien de vaart uit het verhaal. Maar dat de moord op Achaks vriendin min of meer tussen neus en lippen genoemd wordt, is onvergefelijk. Daarom: twee sterren.

Jeffrey Euginides - The marriage plot

The marriage plot is de meest recente roman van Jeffrey Eugenides. Eerder genoot ik van zijn Middlesex en The virgin suicides.

Dit maal speelt het verhaal, dat draait om drie hoofdpersonen, zich op een Amerikaanse universiteit af, begin jaren '80. Als eerste is daar Madeleine Hanna, een braaf meisje uit een rijke familie. Ze studeert Engels en wil graag haar afstudeerscriptie schrijven over 'the marriage plot', het soort verhaal waarin Jane Austen uitblonk en waarin het gaat om het verleiden van je (grote) liefde tot een huwelijk.
En dan zijn er de twee mannen in haar leven: de ingetogen middelbareschoolkameraad Mitch, die dolverliefd op haar is, maar die met lede ogen toeziet dat Madeleine zich verbindt aan de charismatische manisch-depressieve Leonard. Hierop 'vlucht' Mitch met een vriend op een wereldreis, die voor hem, student religiestudies, ook een reis is op zoek naar Grote Antwoorden. En goh, wat is het toch lastig als jonge man begin jaren '80: je hoeft maar te dénken aan een vrouw of je wordt al beschuldigd van seksisme, zoals in een hilarische scène die zich in Parijs afspeelt.
Ondertussen kampt Leonard, die aangenomen is als onderzoeksassistent op een prestigieus laboratorium, met toenemende onzekerheid als gevolg van zijn medicatie en besluit hij op eigen houtje te minderen zodat hij weer de briljante invallen kan krijgen van voordat hij gediagnostiseerd was.

Wat een prachtig boek heeft Eugenides weer weten te schrijven. En ook genoot ik van de beschrijvingen van het universitaire leven in de tijd dat ik daar zelf ook in rond liep :-) Ook hier weer jongeren die kampen met hun (seksuele) identiteit, een thema dat als een rode draad door zijn boeken loopt. En dat die identiteit niet zo eenvoudig te definiëren is. Fijn!

Sebastian Faulks - Birdsong

Birdsong is het eerste deel van een trilogie die de Britse schrijver Sebastian Faulks schreef. De trilogie speelt zich af in het Frankrijk van voor de Eerste Wereldoorlog tot laat in de jaren '80 van de vorige eeuw. In dit eerste deel leren we Stephen Wraysford kennen. De jonge, veelbelovende man moet de Britse textielhandel met die van Frankrijk verbinden. En dus wordt hij naar Amiens gestuurd. Hij woont in bij een textielfabrikant en zijn gezin, waar hij een hartstochtelijke verhouding krijgt met de vrouw des huizes. Ze vertrekken samen maar hun relatie houdt geen stand. Zes jaar later keert Stephen terug naar Frankrijk, als soldaat aan het front. De horror van de loopgravenoorlog verandert zijn leven voor altijd.

Prachtig, indringend, nietsverhullend. Bij de beschrijvingen van de relatie met Isabelle als ook die van de gruwelen van de oorlog wordt de lezer niet gespaard. Toch is het geen tranentrekker. Knap!

Lucretia Grindle - Villa Triste

Ik had ingetekend op Villa Triste van de Amerikaanse schrijfster Lucretia Grindle. Het werd aangeprezen als het ideale vakantieboek. Nu hangt dat er natuurlijk erg vanaf wat voor boeken je graag tijdens vakantie leest maar dat terzijde :-)

Het verhaal
Het verhaal speelt zich afwisselend af in het Florence van 1943-1945 en het najaar van 2006, waardoor de invloed van het verleden op het heden moet worden aangetoond.
Zomer 1943. De fascisten van Mussolini zijn verdreven, het wachten is op de geallieerden. Denkt men. Want met een uiterste krachtsinspanning weten de fascisten, geholpen door de Duitsers, Florence weer in te nemen. Twee zusjes, Caterina en Isabella Commaccio, staan compleet verschillend in het leven. Waar verpleegster Caterina zich het liefst afzijdig houdt en zich opmaakt voor haar aanstaande bruiloft, heeft Isabella zich bij het verzet aangesloten. Zij is fervent bergsporter en wil op onderduikers weg helpen komen door hen door de bergen heen te loodsen. Om door de barricades om de stad heen te komen, vraagt ze haar zusje te helpen. Zo raken ze verzeild in een voor iedereen levensgevaarlijke situatie.
Zestig jaar later moet inspecteur Pallioti (herhaaldelijk "de knapste politieman van Italië en zelfs Europa genoemd, wie zou die vertolken in een verfilming?) de moord op een toenmalige verzetsheld oplossen. Bij zijn onderzoek stuit hij op het dagboek van Caterina. En langzamerhand blijkt hoe de moord op deze Giovanni Trantemento een "logisch" gevolg is van de gebeurtenissen zoveel jaren eerder.

Al vond het eerste deel, waarin Caterina en Isabella geïntroduceerd worden wel erg lang (want o, o, wat ergerde ik me aan de domme-wichterigheid van Caterina, die vond ik weinig geloofwaardig neergezet!) en uitermate traag, naarmate het boek vordert wordt het tempo van het verhaal voldoende opgevoerd om aangehaakt te blijven. Het wordt nooit een pageturner, maar als lekker lui vakantieboek waarbij het niet erg is om wat weg te soezen in de zomerzon kan het prima dienst doen.

Stephan Enter - Grip

Ik weet niet wat jullie vinden, maar ik vind Grip dus niet om dóór te komen! Het eerste deel is een grote aaneenschakeling van hoogdravend gewauwel doorspekt met idiote analogieën, het tweede deel is aardig, dus ik dacht even: "het wordt nog wat". Helaas, het derde deel, waaraan ik vannacht begon, wauwelt er weer flink op los.
En natuurlijk grijpt Enter naar een soort cliffhangers aan het eind.

Terwijl het toch zo leuk had kunnen zijn om een boek over klimmers te lezen in de Pyreneeën.

Ik las daar trouwens ook Gerbrand Bakker: De omweg. Wat een pareltje!! Helemaal geweldig (zal ik straks meer over schrijven).

Waar Enter eindeloos versiert en nog meer bijzinnen nodig heeft om z'n punt te maken, doet Bakker aan stilistisch fileerwerk. Heel fijntjes en veel aan de verbeelding overlatend. Wat een verschil!

Ik houd klaarblijkelijk van soberheid :-)

Gerbrand Bakker - De omweg

Wat een pareltje, deze roman van Gerbrand Bakker. Prachtig 'kaal' geschreven, zo passend in de sfeer van het landschap waar het verhaal zich afspeelt: het Welshe platteland van begin van de winter. Bakker laat veel van de innerlijke belevingswereld van zijn hoofdpersoon aan de verbeelding over, terwijl hij tegelijkertijd een prachtig en behoorlijk gedetailleerd sfeerbeeld van haar omgeving weet op te roepen: knap.

Het verhaal
Een docente wordt ontslagen nadat ze een ongepaste relatie heeft gehad met een van haar studenten. Ze is daarop min of meer gevlucht, en heeft niets tegen haar man, noch tegen haar ouders gezegd.
Lukraak is ze naar Engeland overgestoken en heeft in Wales een afgelegen huis gehuurd, waar een oude mevrouw heeft gewoond die onlangs overleden is. In de tuin bevinden zich tien ganzen. Ze verovert langzaam het huis en de tuin en legt afhoudend toch wat noodzakelijke contacten in het dorp: met de bakker en de huisarts, waar ze naartoe gaat als ze door een das in haar voet is gebeten. En ondertussen verdwijnen één voor één de ganzen, waarschijnlijk vallen ze ten prooi aan een vos.
Dan verschijnt er op een dag een jonge man met een hond in haar tuin. Hij is bezig een nieuw langeafstandswandelpad uit te zetten. Bij gebrek aan logies in het dorp spendeert hij de nacht op de bank. En daarna blijft hij, flink de handen uit de mouwen stekend in de tuin.
Gaandeweg begrijp je als lezer dat er een reden achter het overspel en de vlucht van de vrouw zit. Een hele diepe reden. Onontkoombaar leidt dat tot een apotheose om u tegen te zeggen.

In één ruk uitgelezen. Prachtig, prachtig!

Paul Auster - Leviathan

Na mijn laatste teleurstellende leeservaring (Sunset Park) merkte ik dat ik niet echt afgeschrikt was om gewoon weer een Auster mee te nemen op vakantie. En het was weer een lekkertje! Het is al een 'ouwetje' (1992), misschien scheelt dat, houd ik gewoon meer van de ouwe Auster dan van zijn recente werk...

Het verhaal
Schrijver Peter Aaron heeft zojuist in een krantenberichtje gelezen dat een onbekende man zichzelf heeft opgeblazen. Direct realiseert hij zich dat dit zijn beste vriend Ben Sachs moet zijn en hij besluit dat het slechts een kwestie van tijd kan zijn tot de politie hem zal komen ondervragen. En dat hij die tijd moet gebruiken om het ware verhaal van Ben op te schrijven. Het ware verhaal, voor zover hij dat kent natuurlijk.
We gaan terug naar de jaren waarin Peter en Ben elkaar leren kennen, hoe ze bevriend raken, hoe ze allebei hun schrijverschap totaal anders beleven en ook hoe de vriendschap bekoelt nadat Peter kortstondig een affaire heeft met de vrouw van Ben. Hoe Ben verdwijnt en jarenlang dood wordt gewaand tot hij ineens op een nacht bij Peter op de stoep staat en vertelt wat er in de tussenliggende jaren gebeurd is. Hoe hij daarna weer verdwijnt tot het noodlottige ongeval een einde aan zijn leven maakt.
Zonder al te veel te verklappen hier kan ik niet veel meer vertellen.

Mooi geschreven! Het enige dat ik merkte dat ik miste, is dat typische Auster-sfeertje, waarin dubbele en driedubbele lagen in een boek, met impliciete verwijzingen naar andere boeken je ertoe dwingen bij de les te blijven zodat je de puzzeltjes kunt ontwarren. Als ik dit als eerste Auster zou hebben gelezen had ik waarschijnlijk nooit vermoed dat hij ook dat soort boeken kon schrijven, zoals ik nu niet vermoedde dat hij ook gewoon een goed verhaal neer kan zetten. Vier sterren!