Tommy Wieringa - Een mooie jonge vrouw

Het schrijven van een boekenweekgeschenk is geen sinecure: je moet in een paginaatje of 100 een afgerond verhaal neerzetten, dat bovendien een breed publiek zal moeten aanspreken. Dat lukt niet altijd even goed. Bij het boekenweekgeschenk van dit jaar, Een mooie jonge vrouw van Tommy Wieringa, moet de schrijver m.i. te veel concessies doen aan de beperkte omvang. Hierdoor komt ook zijn normaal gesproken uitstekende vertelkunst onder druk te staan waardoor het verhaal wat vlakjes blijft. De liefde van de oudere man voor de jongere vrouw stijgt amper uit boven het niveau "Edward zag haar niet graag met leeftijdgenoten. Het bracht aan het licht wat er gebeurd was in de tijd dat ze samen waren: hij werd niet jonger van haar, zij werd ouder van hem. In gezelschap van leeftijdgenoten nam ze haar ware leeftijd weer aan, licht en sprankelend, terwijl hij op zijn eiland ver in de toekomst achterbleef, grommend in zijn baard". Omdat Tommy Wieringa wel een heel goede schrijver is, krijgt hij van mij toch drie sterren.

William Stegner - Crossing to safety

Een prachtig boek over vriendschap, liefde en (on)afhankelijkheid.

Het verhaal
Het boek begint met de Sally en Larry (de ik-figuur) die voor de verjaardag van hun vriendin Charity het halve land afgereisd zijn. Het zal de laatste verjaardag van Charity worden; zij zal spoedig sterven aan de kanker die haar in zijn greep heeft. En na veertig jaar vriendschap wil je dan afscheid nemen.
Dan ga je terug in de tijd, naar eind jaren '30 van de vorige eeuw. Sally en Larry zijn als pasgetrouwd stel aan het begin van de vorige eeuw in Madison, Wisconsin, komen wonen. Larry heeft daar een tijdelijke baan aan de universiteit. Al snel worden ze door zijn collega Sid en diens vrouw Charity opgenomen in hun sociale kringetje.
Charity is een stevige tante, die haar leven en dat van haar gezin met ferme hand regeert. Zo begint elke dag met het inplannen van alles wat moet gebeuren in een boekje. Niet alleen de dag moet worden ingepland; Charity's hele leven bestaat uit plannen maken en die realiseren. En daarvan afwijken: vergeet het maar! Haar man Sid lijkt dit allemaal over zich heen te laten komen en zich nogal gelaten te voegen naar haar wensen.
Tegelijkertijd is Charity het kloppend hart van het stadje: ze is hartelijk en gul en zorgt voor leven in de brouwerij. Als Larry zijn baan verliest en Sally gehandicapt raakt, blijkt pas echt hoe gul en hartelijk Charity is.

Mooi genuanceerd worden de verschillende karakters neergezet: de schijnbaar passieve Sid, de schijnbaar neurotische dwingeland Charity. Schijnbaar, want there's more than meets the eye als het om deze twee gaat! Sally, de vrouw van de ik-figuur, speelt slechts een bijrol. Maar dat leidt er niet toe dat ze een vlakke figuur wordt. Het is meer alsof de ik-figuur haar nog niet zo goed durft te beschrijven, dat lijkt bijna te moeilijk, dat wordt te intiem.

Ik las pas dat het boek binnenkort in het Nederlands verschijnt. Dus niemand hoeft zich meer te laten tegenhouden deze prachtige roman te lezen.

Frances Greenslade - Shelter

Canada, ergens in de tweede helft van de jaren '60 van de vorige eeuw. De zusjes Maggie (10) en Jenny (13) wonen met hun ouders in een nogal primitieve camper [check]. Maggie is het lievelingetje van hun vader, ze gaat vaak met hem de bush in waar hij haar leert om schuilhutten te maken, mocht ze ooit de weg kwijtraken en zich tegen het weer of wilde dieren moeten beschermen.
Op een kwade dag echter komt hun vader om het leven. Niet zo lang daarna dumpt hun moeder hen bij een kennis en verdwijnt, om tijdens de zomer geld te kunnen verdienen. De zusjes houden elkaar op de been met 'moeder komt na de zomer terug'. Niet dus. Verbijsterend is dat zij beiden, maar ook de kennis waarbij ze inwonen de situatie min of meer gelaten accepteren. Pas jaren later gaat Maggie alsnog actief op zoek naar haar verdwenen moeder. Ze komt terecht bij Alice, een vriendin van haar moeder, die haar de waarheid zal onthullen.

Mooi boekje, hoewel het eind wel erg ongeloofwaardig is en door de schrijfster onnodig wordt afgeraffeld. Daarom: drie sterren.

John Boyne - The absolutist

Mooie maar ietwat voorspelbare roman van John Boyne, de schrijver van The boy in the striped pyjamas.

Het verhaal speelt zich afwisselend in 1916 en 1919 af. De 17-jarige Tristan Sadler bereidt zich in 1916 voor op de strijd in de Noord-Franse loopgraven. Hij heeft vrijwillig dienst genomen in het Britse leger, nadat hij een jaar eerder na een schandaal op school door zijn vader het huis uitgegooid is. In het trainingskamp leert hij William Bancroft kennen, en de twee worden dikke vrienden. Will stoort zich aan de manier waarop omgegaan wordt met de 'dienstweigeraar' in hun midden, pesterig 'feather man' genoemd. Na een gewelddadig incident aan het front weigert Will nog langer de wapens op te nemen.
Tristan keert na de oorlog getraumatiseerd terug naar Engeland. Een jaar na de oorlog vraagt hij de zus van Will, Marian, om een ontmoeting, zogenaamd om haar de brieven terug te geven die zij naar de in Frankrijk omgekomen Will stuurde. Eigenlijk wil hij vooral ook zijn hart luchten. Marian blijkt een eigenzinnige tante te zijn, die alleen in haar lichaamshouding aan de zachtmoedige Will doet denken. Tristan blijkt het luchten van zijn hart nog niet zo eenvoudig te vinden, want maakt hij daarmee niet meer stuk dan hem lief is?

Door de gekozen structuur: 1919 - 1916 - 1919 - 1916 etc wordt de spanning in het verhaal langzaam maar zeer zeker opgebouwd. Boyne weet dat met vaardige pen te doen. En hij dient keurig het als zinderend bedoelde slot op, dat ik helaas al eindeloos lang zag aankomen. Dus was het eind voor mij eerder een met zo'n pieuwwww leeglopend ballonnetje dan een slot dat met een knal je ingewanden door elkaar weet te schudden.

Als een soort encore gaan we dan nog even naar 1979, als Tristan en Marian elkaar nog een keer ontmoeten. Een ontmoeting waaruit blijkt dat beiden nog steeds dagelijks worstelen met wat er ruim 60 jaar eerder gebeurd is. De oorlog gaat nooit meer uit je...

Marlen Haushofer - De mansarde

Wat een eenzaamheid weet Haushofer met dit verhaal te tekenen, ongelofelijk. Tussen de verschillende personages is wel interactie, maar echt contact hebben ze niet met elkaar. Heel akelig.

Het verhaal draait om een week uit het leven van een echtpaar, eind jaren 60 van de vorige eeuw. Hij werkt buitenshuis, zij is een illustratrice, ze tekent met name insecten. Ze probeert steeds een vogel te tekenen, een vogel die zich bewust is van de andere vogels. Maar dat lukt niet en dat drijft haar tot wanhoop. Naast haar werk in de zolderkamer (de mansarde) zorgt ze voor het huishouden, zo gaat ze als een gek alle boekenkasten afstoffen. Hun oudste kind, een jongen, is het huis al uit. Het jongste kind, een tienermeisje, heeft niet zoveel aan haar ouders; zij laten haar vooral links liggen. Op maanddag beginnen er grote gele enveloppen op de deurmat te vallen. In de enveloppen zitten de dagboekaantekeningen die de vrouw maakte toen zij tijdens een akelige periode in haar leven, jaren geleden, ineens doof bleek en zou gaan herstellen in een huisje ergens in de bergen. Ze is ervan overtuigd dat ze als dove vrouw waardeloos is, mede door de opstelling van haar schoonmoeder.

Wat er nou precies de reden van is dat ze doof is geworden, wordt niet duidelijk, op de een of andere manier stelde me dat teleur. En aan de andere kant zijn de personages in het boek me sowieso al zo vreemd, het geheel staat zo ver van me af, dat dat ook wel weer passend was.

Een paar citaten

"Zelfs onze dochter is is ons vreemd. Ze is vijftien jaar en wet niet goed wat ze met ons moet beginnen. (...) Het is voor Ilse heel goed dat we haar niet echt nodig hebben en niet onbehoorlijk sterk aan haar gehecht zijn. Ilse behoort niet tot de binnenste cirkel."

"Ik haat de wekker. Hij staat op Huberts nachtkastje en ik kan hem niet afzetten. Terwijl ik er zeker van ben dat dat vervloekte ding ons vermoordt, elke dag een beetje. Alleen al het wachten tot de wekker gaat rinkelen is een kwelling. Ik ben bang voor het lawaai dat dat ding maakt. Hubert wantrouwt mij en heeft me verboden de wekker aan te raken; ik heb namelijk volgens hem al twee wekkers in het geniep om zeep gebracht. Dat klopt niet, ze vonden het gewoon niet prettig dat ik ze aanraakte, omdat e net zo'n hekel aan mij hebben als ik aan hen. Soms stel ik me voor hoe ik deze nieuwe wekker zou kunnen maltraiteren en dat lucht een beetje op. Hubert verbeeldt zich dat wekkers volkomen onschadelijke instrumenten zijn, in zijn blindheid vindt hij ze zelfs nuttig. Maar hij heeft er hoe dan ook geen idee van wat goed voor hem is en wat niet."

"Detectives zijn het onschadelijkste middel tegen zinloos gepieker. Je houdt er ook geen kater aan over. Om dezelfde reden waarom ik ze lees slaap ik ook zo graag."

Jeanette Winterson - Weight

In Weight vertelt Jeanette Winterson de mythe van Atlas en Heracles. Heracles heeft de opdracht gekregen appels te plukken in de tuin van de Hesperiden. Maar ja, dat kan een sterveling helemaal niet. Daarom gaat hij naar de vader van de Hesperiden, Atlas. Die is gestraft door de Griekse goden voor zijn rol in de strijd tussen de goden en de Titanen en moet het hemelgewelf dragen. Heracles biedt aan deze zware last tijdelijk op zich te nemen terwijl Atlas de appels plukt. Maar als Atlas terugkeert, weigert die zijn straf weer te torsen. De slimme Heracles weet Atlas met een list zover te krijgen dat hij die toch weer op zich neemt...

Tot zover niets nieuws, zelfs de Wikipedia kan je dit eeuwenoude verhaal vertellen. Maar ja, Winterson weet er wel een beeldschone vorm aan te geven zeg. Ohhhh, je leest bewonderend en ademloos. Wat een vertelkracht! Vijf sterren vanwege puur genieten.

Erin Morgenstern - The Night Circus

Wat een lekker boek! Een tegelijkertijd vrolijkmakend, verwonderingwekkend, en broeierig donker verhaal. Knap hoor! De cover en het feit dat het boek in zwart op snee is uitgegeven dragen aan die mengeling van sferen goed bij.

Het verhaal
Het is 1886. 's Nachts verschijnt het ineens: het mysterieuze circus dat alleen 's nachts open is en waar je wonderbaarlijke avonturen kunt beleven. En na een paar dagen is het ook zomaar ineens weer verdwenen. Overal laat het de mensen versteld staan. Want het is ook niet zo maar een circus maar het product van een weddenschap tussen twee machtige magiërs. Met als inzet het leven van de beste student van elk van hen. De mensen die in het circus werken, worden maar heel langzaam ouder, dus het lijkt erop dat de weddenschap wel eens eeuwig kan gaan duren. Maar wat gebeurt er wanneer de twee studenten op elkaar verliefd en besluiten niet op leven en dood te willen strijden?