Annie Proulx - Scheepsberichten

Afgelopen week heb ik genoten van Annie Proulx - Scheepsberichten, dat ik van een collega kreeg, die binnen V&W van 'waterbeheer' naar 'scheepvaart' ging. Mooi symbolisch natuurlijk, hoewel het verhaal eigenlijk loodrecht daarop staat. Want daar gaat iemand terug naar zijn roots.

Het verhaal
Het verhaal draait om Quoyle, een nogal loserige kolos van een man wiens vrouw Petal omkomt bij een verkeersongeluk. Ze hadden een vreselijk slecht huwelijk, waarbij zij in de rondte sliep terwijl hij, ervan overtuigd dat het allemaal zijn eigen schuld was, thuis de boel op de rails probeerde te houden.

Na het ongeluk vertrekt Quoyle met zijn nogal getroubleerde dochtertjes en zijn tante naar hun geboortestreek, Newfoundland. Quoyle gaat voor de lokale krant werken, alwaar hij zich bezig moet houden met de scheepsberichten: welke schepen komen aan, welke vertrekken. Echt een Belangrijke Baan :-). Grappig is dat hij daardoor bij van alles wat er in zijn eigen leven gebeurt, ook krantenkoppen bedenkt. Alle vier proberen ze zich in de dorpsgemeenschap te nestelen. En komen en passent natuurlijk ook de dorpsmores en -geheimen aan de weet.

Mooie beelden van de lange, lange winters aldaar, de scheepsongelukken voor de kust, de verdronken vissers, de stormen.

Ieder hoofdstuk start met een toepasselijk weetje over een van de scheepsknopen uit 'Ashley's knopenboek', met een illustratie van de desbetreffende knoop. Deze worden, naarmate het verhaal vordert, steeds ingewikkelder. Bijzondere vondst, al moet ik heel eerlijk toegeven dat naarmate het verhaal me meer in zijn greep kreeg, ik die introducties en het plaatje van de knoop wel eens oversloeg.

Scheepsberichten is overigens ook verfilmd met Kevin Spacey als Quoyle. Mooie film, hoewel Spacey wel het loserige goed kan spelen maar toch niet het juiste postuur heeft.

Enkele citaten:
Hij kende een maand van vurig geluk. Daarna een zes grillige jaren durende lijdensweg.
--------------
Quoyles gezicht had de kleur van een rotte parel.
--------------
Een man beende voorbij, sprong in de Toyota. De uitlaatpijp trilde. De motor stotterde een beetje en stopte er toen mee, alsof hij zich schaamde.
--------------
De zon hing aan de rand van de zee. De plat liggende stralen deden de natte keien blinken. Woeste brekers kolkten onder eeen strook maisgele lucht.
--------------
Golven braken met een holle basklank, ovens en muizenholletjes eigen.
--------------
De weg lag glanzend onder een op de koplamp van een motor lijkende maan.

Oorspronkelijke titel: Shipping News
Vertaald door Regina Willemse

Margaret Atwood - Wilderness tips

Ik las ook onlangs Wilderness tips van Margaret Atwood. Nu ben ik absoluut dol op Atwood dus ik begon er met hoge verwachtingen aan. Eerlijk gezegd ben ik een tikkie teleurgesteld. Het is een verhalenbundel met verhalen die, volgens mij dan tenminste, bijna allemaal geschikt zouden zijn geweest om er een hele roman aan te wijden maar nu onuitgewerkt zijn gebleven. Jammer.

Lieve Joris - De poorten van Damascus

De poorten van Damascus van Lieve Joris stamt uit 1993. Gek toch, altijd als ik haar naam intyp wil ik er eigenlijk 'Lieve Mona' van maken, maar dat terzijde...

De poorten van Damascus beschrijft een zomer in Damascus, begin van de jaren '90. Lieve bezoekt haar vriendin Hala. De man van Hala zit in het gevang en dus woont ze met alleen maar haar dochter Asma. En die heeft zomervakantie. Waar ik van te voren dacht dat het een reisboek zou zijn, is het meer een boek dat het gewone leven in Damascus beschrijft. Er worden boodschappen gedaan, er wordt gepoetst en er worden familiebezoeken afgelegd. Mogelijke huwelijkskandidaten voor een broer van Hala passeren de revue, op een zeer vermakelijke manier. Ook worden er uitstapjes georganiseerd, maar veelal stranden die: het ten uitvoer brengen van plannen is niet Hala's sterkste kant, sterker, ze houdt meer van het plannen maken en dromen dan van ze uitvoeren cq waarmaken. Het lijkt een boek over het kabbelende leven in de Syrische hoofdstad.

Tussendoor is er echter de hele tijd de angst voor de geheime dienst van Assad. Er kan niet openlijk over politieke issues gepraat worden, erger, vrijwel geen enkel issue is helemaal veilig om over te praten. Het gevangen zitten van de man van Hala is daar een direct gevolg van. Ondanks het feit dat ze geen gelukkig huwelijk hadden, voelt Hala zich verplicht loyaal jegens hem te zijn. Schrijnend is het jarenlange wachten en het opruimen en zich mooi maken als er weer eens een gerucht is dat Ahmed misschien binnenkort vrijgelaten wordt. En ook de stiekeme opluchting van Hala als dat dan weer niet doorgaat, waarover ze zich tegelijk schuldig voelt.

Ik las dit vlak voordat ik Maurits Berger las, dat speelt zich een jaar of 10 later af. Het bewind van Assad was in zijn boek nog steeds even grimmig, maar op een totaal andere manier beschreven. Intrigerend.

Maurits Berger - Islam is een sinaasappel

Van Monalisa leende ik alweer een poosje geleden 'Islam is een sinaasappel' van Maurits Berger. Dit omdat zij het op een intrigerende manier besprak. Ik ben absoluut niet teleurgesteld geraakt bij het lezen, integendeel.

Islam is een sinaasappel vertelt het relaas van Maurits Berger, advocaat uit Amsterdam. In zijn advocatenpraktijk komt hij steeds vaker in aarnaking met slamitische cliënten. Dit wekt in hem een verlangen op om meer van het Islamitisch familierecht te weten. Hij zegt zijn baan op en vertrekt naar Damascus om de Sharia te gaan bestuderen. Aldaar blijkt dat de beste leerstoel niet de universiteit is maar de praktijk: aan de voeten van een Sjeik in een moskee.

Terwijl de tijd verstrijkt komt Maurits erachter dat de Islam eigenlijk veel ingewikkelder is dan hij dacht: een vriend van hem omschrijft de Islam als een sinaasappel: een zachte mystieke kern en een stevige schil. En deze nuances weet hij allemaal prima over te brengen op de lezer. So far, so good: een leerboek over de Islam.

Maar dan verandert het boek: Maurits schrikt. In discussies met moslims hoort hij zichzelf christelijke normen en waarden verdedigen waar hij in Nederland niet over zou piekeren. Tegelijkertijd merkt hij dat hij ingeburgerd raakt in de zeden van de Islamitische maatschappij van Syrië: tot zijn schrik schaamt hij zich voor een te westers geklede vriendin. In de war van deze tegenstrijdige emoties trekt hij zich terug in een klooster van een kleine christelijke geloofsgemeenschap in de bergen.

Ergo: mooi, leerzaam en goed genuanceerd boek.

Ton van Reen - Bevroren dromen

Ik ben dol op het luisteren naar luisterboeken, vooral tijdens het autorijden (wat ik nogal veel doe, dus plenty tijd daarvoor). Van de uitgeverij Audiolect kreeg ik het luisterboek 'Bevroren dromen' van Ton van Reen.

Bevroren dromen beschrijft een herfstdag in een nogal afgelegen Zuid-Frans dorpje. Marguerite (raar met audioboeken, je moet zelf bedenken hoe de namen geschreven worden :-) ) is de vereenzaamde, zonderlinge weduwe van een boer, die zelden meer buitenshuis komt en leeft van wat haar inwonende dochter Juliette voor haar meeneemt. Verder houdt ze zich bezig met wijn drinken en mijmeren over haar jeugd en haar ongelukkige huwelijk (hierop slaat de titel 'Bevroren dromen'). Ze is gevangene van haar eigen leven geworden.

Haar dochter Juliette is vastbesloten te ontsnappen aan het leven dat haar moeder leidt. Ze is nu 16 of 17 (dat is het nadeel van audioboeken, je kunt geen ezelsoortjes maken bij dit soort details :-) ) en werkt in de plaatselijke kroeg. In haar vrije tijd zwerft ze door de bergen in de buurt van het dorp. Je voelt dat ze wacht op die ene kans om ervandoor te gaan.

De derde persoon in het verhaal is de Algerijn Achmed, die in de Algerijnse oorlog in het Franse leger diende en nadien dus niet in Algerije kon blijven. Hij wordt als legionair geduld door de Fransen, maar moet vele vernederingen doorstaan. Hij leeft op het randje van de pure armoede. Op de bewuste dag fietst hij door het dorp, op weg naar een wijboer in de Provence waarhij zal gaan helpen bij de druivenoogst. In het dorp aangekomen ziet hij dat er aan een camping gewerkt wordt. Hij vraagt de opzichter om een baantje, en krijgt het.

De levens van Marguerite, Juliette en Achmed raken elkaar op die dag. Maar daarover vertellen zou teveel verklappen.

Bijzonder aan de schrijfstijl is dat de hoofdstukken achtereenvolgens Marguerites handelingen, die van haar dochter en die van Achmed beschrijven. Eigenlijk is het een vrijwel perfecte klassieke tragedie: de eenheid van tijd (1 dag), van plaats (het dorp en zijn directe omgeving) en handeling (tenzij de herinneringen aan vroeger van Marguerite dan niet zouden mogen?). Het verhaal wordt uitstekend voorgelezen. Ik had totaal geen idee wat me te wachten stond en daarom was ik even verbaasd over de redelijk saaie stem van Berber Hoving, maar later vond ik die juist perfect voor dit verhaal: het onderstreept de saaiheid van het dorp. Op de site van de uitgeverij kun je een stukje luisteren, wat overigens nu ik het terugluister minder rustig klinkt dan ik me dacht te herinneren. Misschien is de afspeelsnelheid van mijn CD-speler in de auto iets lager?

De schrijver werd in 1941 te Waalwijk geboren en heeft een groot aantal boeken op zijn naam staan.

Audioboek (2005)
3 CDs, tezamen ongeveer 3 uur

Kate Mosse - Het verloren labyrint

Het verhaal
Vrijwilligster Alice stuit op vreemde ring bij het doen van een archeologische opgraving. Allerlei vreemde lieden zitten daarna achter haar aan. Blijkt iets te maken hebben met vreemde boeken waarmee het geheim van de Graal kan worden ontcijferd. Hier doorheen wordt ook het verhaal verteld van het meisje Alais, dochter van de rentmeester van het Middeleeuwse Carcasonne, begin 13e eeuw. In die tijd gaat het streng roomse, noordelijke deel van Frankrijk op kruistocht naar het zuiden van Frankrijk, waar de ketterse Katharen geduld worden. Beide verhalen lopen door elkaar heen, en met goede redenen (die ik hier niet ga verklappen :-))

Dikke pil, snel verhaal, beetje in de trant van Dan Brown. Een soort leesbare chips. Op zich allemaal best aardig, maar Literatuur kan ik het niet noemen. Vooral ook doordat er echt vreselijke, maar dan ook echt afschuwelijk vreselijke teksten gebezigd worden. Kleine voorbeeldjes:

"Dus beperkte ze zich ertoe om zijn gladde, gebruinde armen en schouders te strelen, breed en stevig door al die uren die hij oefende voor het toernooi, met zwaard en lans. Alais voelde hoe het leven bruiste onder zijn huid, zelfs als hij sliep. En toen ze terugdacht aan hun samenzijn aan het begin van de nacht moest ze weer blozen, al was er niemand die het kon zien."

"Alais was nu zeventien en zes maanden gerouwd, maar ze had nog niet de zachte volle rondingen van een volwassen vrouw. De jurk hing wat vormeloos om haar tengere gestalte, alsof hij van iemand anders was."

Een lekker vakantieboek als het je lukt je niet aan bovenstaande type zinnen te ergeren :-)

Tommy Wieringa - Joe Speedboot

Waar moet ik in hemelsnaam beginnen? Het verhaal zal inmiddels wel zo'n beetje bekend zijn, neem ik aan. Puber die zich Joe Speedboot laat noemen komt op een spectaculaire manier met zijn familie in dorpje in de uiterwaarden wonen. In de jaren dat hij daar woont zorgt hij voor de nodige opschudding. Er zit een geramde pui, een ontploffing, een zelfgebouwd vliegtuig en een woestijntrip in een trekker in zijn vat met avonturen.

Het hele boek is geschreven vanuit het perspectief van een leeftijdsgenoot, Frans, een spastische jongen die in een rolstoel zit. Joe en Frans bouwen een soort vriendschap op, maar tegelijkertijd zijn het rivalen om de gunsten van een meisje uit het dorp. Vreemde rivalen: een spast die fantastisch kan schrijven vs een durfal met de meest waanzinnig originele ideeen...

Later worden Joe en Frans partners in crime als Frans mee gaat doen aan handdrukwedstrijden en Joe optreedt als zijn manager. Maar als Frans achter de echte naam van Joe komt, is dat een vreselijke ontgoocheling, de mysterieuze Joe is ineens een gewone jongen. Gelukkig heeft Joe dan nog een mytische tocht in petto.

Ik snap de coverfoto alleen niet: een jongen in een woestijnlandschap kan ik nog volgen, maar wat doet die sinaasappel daar nou?

Mooi boek, dat ik zonder de aanbeveling van de boekgrrls vast nooit gelezen zou hebben!

Enkele ezelsoortjes die ik maakte:
'Gevaar is waar je het niet verwacht', mompelt Joe.
------------------
Het was het uur dat alles blauw wordt, metalig blauw, wanneer alle kleur zich uit de dingen terugtrekt en ze blauw en hard en donker maakt voordat ze langzaam wegzinken in duisternis.
------------------
Het was mijn droom van alziendheid - niets zou meer verborgen zijn, ik zou de Geschiedenis van Alles kunnen schrijven.
------------------
Hij was niet zozeer een buitengewone jongen, hij was een kracht die vrijkwam.
------------------
De meest mensen kopen grafrechten voor tien jaar. Daar waar jij en de eeuwigheid elkaar ontmoeten, heb je in elk geval tien jaar rust.
------------------
... en keken de mensen naar me alsof ik imbeciel was. Nu is dat sowieso het eerste wat ze denken als ze iemand in een rolstoel zien, dat hij wel niet goed bij zijn hoofd zal zijn.
------------------
In de oogkassen van Regina Ratzinger smeulde een aanklacht tegen een wereld waarin mensen verliezen waar ze het meest van houden. Ze werd een vrouw waar mensen _langs_ keken om dat niet te hoeven zien.
------------------
'Angst en overmoed', zij hij, 'dat is de motor van de geschiedenis.'