Daniel Hecht - Geestdrift

Het verhaal
De hoofdpersoon van deze roman is Paul Skoglund, lijder aan het syndroom van Gilles de la Tourette. De medicijnen die Paul hiervoor slikt maken zijn ziekte behapbaar, maar ondanks dat is het voor hem onmogelijk zijn beroep van leraar uit te oefenen. Paul woont samen met zijn vriendin Lia. Hij is eerder getrouwd geweest, en deelt met zijn ex de zorg voor hun zoon Mark. Tenminste, voor zolang het nog duurt want zij vindt dat Paul een slechte invloed op de eveneens met neurologische problemen kampende Mark heeft. En dan ook nog eens geen baan, dus hoe kan hij de jongen nou de zorg geven die die nodig heeft? Het lijkt daarom een geschenk uit de hemel dat zijn tante hem vraagt haar landhuis (Highwood) op te knappen dat door vandalen totaal verwoest is. Als Paul aan de gang gaat in het huis, ontdekt hij dat de schade vrijwel onmogelijk door gewone vandalen kan zijn veroorzaakt.

Mo Ford is een politieman die niet altijd volgens het boekje werkt. Dat heeft hem al eerder in de problemen gebracht en hem een overplaatsing opgeleverd. In zijn nieuwe district bestaat zijn werk uit het oplossen van een aantal verslofte zaken. Het gaat om een bizar verkeersongeluk en een aantal verdwenen tieners. Zijn speurwerk brengt hem bij Highwood, het huis waar Paul de boel aan het opknappen is.

Wat is precies in Highwood gebeurd?

Best een lekker boek hoor, maar veel te vaak slaat Hecht eindeloze zijpaden in. Bovendien wil hij dat alles tot in de kleinste details klopt. En dat haalt de vaart erg uit het verhaal. Het einde is overigens bijzonder en verrassend, dat maakt veel goed.

Oorspronkelijke titel: Skull session (1997), vertaling Robert Vernooy

Haruki Murakami - Waarover ik praat als ik over hardlopen praat

Gezien mijn eerdere ervaringen met Murakami was ik erg benieuwd naar zijn jongste pennenvrucht. Dat het non-fictie is, leek me geen bezwaarlijk iets, iemand die zulke wonderschone fictie-teksten kan produceren moet het immers ook lukken om goede non-fictie te schrijven.

En goede non-fictie is het zeker. De zinnen lopen soepel en Murakami vertelt op een vlotte manier dat wat hij te vertellen heeft. En wat dat is? Hardlopen. Hij beschrijft eigenlijk wat hardlopen voor hem betekent. En als hij over hardlopen praat, dan heeft hij het over langeafstandslopen. Halve marathonnen of langer, zeg maar.

In het begin van het boek trekt Murakami regelmatig de vergelijking tussen welke eigenschappen je als romancier nodig hebt die ook bij het hardlopen van pas komen (en vice versa). Interessant! Maar later in het boek gaat het toch vooral om zijn persoonlijke belevenis van het hardlopen en beschrijft Murakami het verloop van een aantal wedstrijden waaraan hij mee heeft gedaan. Vanaf dat moment vond ik het niet zo interessant meer. Want ik ben een lezer en geen loper.

Dus: doe mij maar Murakami als fictieschrijver. Ik ben trouwens niet de enige die tot deze conclusie komt. Pieter Steinz schreef in zijn recensie in de NRC van 23 januari namelijk het volgende:

En dan, bij het herlezen van The Loneliness of the Long-Distance Runner, besef je wat voor boek je eigenlijk het liefst van Haruki Murakami had gelezen. Geen slappe kenschets van zijn eigen leven als loper en schrijver, maar een roman waarin hardlopen een belangrijke bijrol speelt en die verder naadloos past in de rest van zijn oeuvre. Een marathon in Kyoto die uitloopt op een surrealistische odyssee bijvoorbeeld. Of de hopeloze driehoeksverhouding van twee eigenzinnige ultralopers en een even labiel als beeldschoon meisje. Pas dan kan hij, zoals hij het in Waarover ik praat als ik over hardlopen praat formuleert, aan de finish trots op mezelf zijn.

Joris Luyendijk - Het zijn net mensen

Joris Luyendijk geeft in Het zijn net mensen een onthutsend kijkje op de werking van 'de media'. Hij is jarenlang voor verschillende media (kranten, radio, tv) gestationeerd geweest in het Midden-Oosten, waar hij eerst vanuit Egypte, daarna vanuit Libanon en tenslotte vanuit Oost-Jeruzalem verslag deed van de situatie aldaar.

Met voorbeelden en briljant verzonnen parallellen legt hij uit waarom het onmogelijk is om objectief verslag te leggen vanuit een dictatuur, zoals de meeste landen in het Midden-Oosten. Er zijn geen statistieken, opiniepeilingen evenmin. Mensen durven hun mond eigenlijk niet open te doen want wie weet ben je wel van de geheime dienst. En als ze hun mond al open durven te doen dan alleen off the record.

Later mag hij zijn licht laten schijnen over het conflict tussen de Palestijnen en Israeliers. Hier laat Luyendijk zien hoe slim de Israeliers de internationale opinie beinvloeden en hoe slecht de Palestijnen daartoe in staat blijken. Geholpen door het feit dat ook daar een Leider zit die zichzelf in het zadel wil houden, koste wat kost.

Daarnaast ervaart Luyendijk hoe lastig het is om verslag te doen van een situatie zonder dat er een nieuwswaardige aanleiding is. Dat willen tv-programma's in het westen gewoon niet van je hebben. De afnemers van het nieuws zoeken bevestiging van hun bestaande ideeën en denkbeelden, geen beelden daarnaast die die denkbeelden zouden kunnen verstoren.

Ik was al een Luyendijk-fan door zijn geweldige gastheerschap van Zomergasten, en door het lezen van Het zijn net mensen is mijn bewondering er niet minder op geworden. Je moet het maar durven, de geloofwaardigheid van je eigen vak ter discussie stellen.

Anna Enquist - Contrapunt

Een vrouw, niet verder bij name genoemd, besluit de Goldbergvariaties van Bach in te gaan studeren. Bij het instuderen brengt de muziek herinneringen in haar naar boven. Herinneringen aan met name haar dochter, aan de bijna krampachtig innige relatie die de vrouw en haar dochter hadden.

Op een werkelijk schitterende manier interpreteert Enquist de muziek van Bach en weeft daar haar verhaal omheen. Zeer ontroerend maar nooit sentimenteel. Ik luisterde ondertussen naar twee uitvoeringen van de Goldbergvariaties door Glenn Gould, een uit 1955 en een uit 1982. Of beter gezegd: ik luisterde steeds naar een van de variaties uit 1955, las dan het hoofdstuk, luisterde de variatie nog eens en zette tot slot de 1982-versie op. Bijna studerend ging ik door Contrapunt heen.

De titel, Contrapunt, verwijst naar het muzikale verband tussen twee stemmen, dat in vijf soorten kan worden verdeeld. Al deze soorten worden door Bach (muzikaal) en Enquist (literair) gebruikt. Ik ga dat hier niet helemaal uitdiepen (dan wordt dit bericht veeeel te lang): ontdek dat zelf, zou ik zo zeggen.

Natuurlijk is daar de vraag of deze roman autobiografisch is. Ongetwijfeld is dat zo. Zoals Bach de variaties schreef om afscheid te kunnen nemen van zijn zoon Bernard (althans, dat is de theorie die Enquist te berde brengt), zo schrijft Enquist met Contrapunt haar eigen Goldbergvariaties om afscheid van haar dochter Margit te kunnen nemen. Doet die wetenschap wat af aan het de muziek of boek? Nee, beide werken zijn ook zonder die wetenschap geweldig.

Kees van Beijnum - De oesters van Nam Kee

Het verhaal
Amsterdam, zomer 1999. Berry Kooijmans heeft, zonder het zijn moeder te vertellen, het gymnasium verlaten, vlak voor zijn eindexamen. Tegenover haar houdt hij de illusie in stand dat hij prachtig geslaagd is en inmiddels studeert. Zijn dagen brengt hij door met zijn vrienden Rachid 'De laatste mode', Gerry 'Grolsch' en Otman. Ze hangen rond in hun vaste snackbar (Fast Eddy), snuiven, zuipen en kraken alle meiden af.
Dan ontmoet Berry de lapdanseres Thera. Al snel zijn ze onafscheidelijk. Zij is dol op oesters die ze dan ook elke dag eet in restaurant 'Nam Kee'.
Als Thera stopt met dansen, is door de overdadige levensstijl die zij en Berry erop nahouden het geld natuurlijk snel op. Daarom bedenken ze een plan om snel aan geld te komen. Het plan werkt fantastisch en ze wanen zich de koning te rijk. Maar dan krijgt Thera last van epileptische aanvallen. De zeepbal spat hardhandig uit elkaar en in enkele dagen tijd glijdt Berry bijna onfafwendbaar weg in een moeras van criminaliteit..

Doordat het boek in flashbacks is geschreven, weet je al dat Berry in de gevangenis zit, waar hij wacht op zijn proces. Belangrijk voor de uitkomst van het proces zijn twee dingen: a. of de man die door zijn doen in coma ligt, zal sterven of herstellen en b. het oordeel van de psychiater over de geestesgesteldheid van Berry.

Prachtig boek en ook nog eens fantastisch voorgelezen door Daan Schuurmans, die met zijn licht geaffecteerde uitspraak prima door kan gaan voor een gymnasiumkind uit de betere middenklasse van Amsterdam.

Nicci French - What to do when someone dies

Het verhaal
Ellie krijgt de schrik van haar leven als op een dag de politie aan de deur staat met de mededeling dat haar man Greg bij een auto-ongeluk om het leven gekomen is. En dat er een vrouw bij hem zat. Waarop iedereen voetstoots aanneemt dat Greg met deze vrouw, Milena, een verhouding moet hebben gehad. De rest van het boek draait om het uitzoekwerk van Ellie: ze moet en zal bewijzen dat Greg geen verhouding met Milena had. Daarbij stuit ze op de nodige aanwijzingen die haar doen vermoeden dat Greg en Milena vermoord zijn. De politie gelooft haar verhaal echter niet en bekijkt haar met stijgende argwaan.

Ik had heel erg gehoopt dat dit weer een ouderwetse Nicci French-pageturner zou zijn. Maar helaas. De spanning die wel degelijk aan het begin van het boek op wordt gebouwd, loopt weg uit het verhaal als uit een ballon door slijtage van de latex een klein gaatje in is gekomen.

Merel Roze - De weekenden waren voor haar

Al tijden volg ik het weblog van Merel Roze. Een leuk, vrolijk, luchtig en goed geschreven blog. Merel kondigde daar de verschijning van haar nieuwe roman aan. Wat leuk, dacht ik, die moet ik zeker lezen. Wat een mooie roman! Het heeft door de onderhuidse spanning wel iets weg van de boeken van Renate Dorrestein, waar ik een groot liefhebster van ben.

Het verhaal
De moeder van Maya is gestorven toen Maya 8 jaar was. Daarna heeft haar vader, een bekende tv-persoonlijkheid, haar ruim een jaar in de weekenden ondergebracht bij een pleeggezin op een boerderij buiten de stad. Met het dochtertje in het gezin, Frederieke, wordt Maya al snel dikke vriendinnetjes.

Zoals dat gaat, verliest Maya na deze periode Frederieke uit het oog. Pas als zij gaat trouwen dringt haar vriend aan op hernieuwing van de vriendschap. Verbijsterd is Maya als ze niet met open armen wordt ontvangen: wat is er gebeurd dat zowel de moeder van Frederieke als Frederieke zelf zo ontzettend boos op haar zijn?

Afwisselend wordt het verhaal vanuit de 8-jarige en de 29-jarige Maya verteld. Ontroerende schets van hoe ver ouders en kinderen kunnen gaan in hun (hang naar) liefde van elkaar.

Tip: bekijk vooral ook de trailer die Merel maakte ter promotie van haar boek!