Elsje las

Philip Roth - Nemesis

2012-01-14T12:06:00.004+01:00

Nemesis is een prachtig boekje van Roth uit 2010 over thema's als geloof, ongeluk en de schuldgevoel, dat mijns inziens terecht de Man Booker Prize 2011 gewonnen heeft (al weet ik niet wat de concurrentie was :-) )

Polio, oftewel kinderverlamming. Een ziekte waar ik vroeger tegen ingeënt werd, maar die verder erg ver van mijn bed stond. Dat je er dood aan kon gaan, wist ik als kind niet. En dat het verschrikkelijk besmettelijk was evenmin. Het leek mij als kind zoiets als de bof, lastig maar overkomelijk. Na het lezen van Nemesis weet ik beter. Roth begint met een paar gegevens, waardoor de ernst van de situatie gelijk staat als een huis: in 1916 was er een uitbraak van polio waarbij in het noord-oosten van de States meer dan 27.000 mensen ziek werden, en 6.000 stierven. Het vaccin waarmee wij allen zijn ingeent kwam in halverwege de jaren '50 van de vorige eeuw beschikbaar.

Het verhaal
Eugene (Bucky) Cantor is nadat zijn moeder in het kraambed is gestorven opgevoed door zijn grootouders. Zijn grootmoeder is een liefhebbende vrouw, zijn grootvader heeft een Echte Man van hem gemaakt: een man die zijn verantwoordelijkheden kent en die de plichten die daarbij horen zonder mokken vervult.
Het is zomer 1944 en Bucky is inmiddels 23 jaar oud. Terwijl in Europa D-day geweest is en de beste vrienden van Bucky aan het front vechten, is hij aangesteld om als speelplaatsleerkracht de kinderen van de Joodse wijk Weequahic (Newark) met sport en spel de zomer door te krijgen. Bucky had zo graag meegevochten in Europa maar is afgekeurd vanwege zijn slechte ogen. Hierover voelt Bucky zich schuldig, hij is immers als gymleraar lichamelijk meer dan in staat om te vechten?
In de zinderende hitte van de zomerse stad breekt polio uit en grijpt uitzonderlijk hard om zich heen onder de kinderen in de Joodse wijk. Dit maakt dat Bucky zich ook hier schuldig over voelt: hij heeft zijn kinderen niet kunnen beschermen, hij heeft zijn plicht verzaakt.
Alles wat er gebeurt slaat ook een deuk in Bucky's geloof: welke God slaat nu zijn volgelingen op deze vreselijke manier? En als we toch bezig zijn, welke God ontneemt een kind zijn moeder in het kraambed?
Teleurgesteld en ook bang gaat hij in op het aanbod van de leiding van het zomerkamp in de bergen, waar zijn vriendin werkt. Zal de in- en infatsoenlijke Bucky daar aan de polio en aan het allesoverweldigende schuldgevoel kunnen ontsnappen?

Het verhaal is geschreven vanuit het perspectief van een van de kinderen die in Newark bij Bucky op de speelplaats kwam in deze zomer, al weet je dat pas later (p. 108 in mijn editie) en lijkt het in het begin meer of er een alwetende verteller aan het woord is. Hij ontmoet Bucky 30 jaar na deze rampzalige zomer en tekent diens hartverscheurende verhaal op dat die hem in hun wekelijkse ontmoetingen vertelt. Juist doordat Roth heeft gekozen voor het perspectief van een betrokkene maar niet de 'ik'-vorm, heeft het verhaal een mooie, warme afstandelijkheid. Mooi ook dat in het eerste deel van het boek Bucky consequent als Mr. Cantor wordt aangeduid; hij wordt pas in het laatste deel, als beide mannen met elkaar bij een kop koffie zijn levensgeschiedenis bespreken, bij zijn koosnaam 'Bucky' genoemd.

"Why was the genuine tenderness of a loving grandmother any less satisfying than the tenderness of a mother? It shouldn't have been, and yet secretly he felt that it was - and secretly felt ashamed for harboring such a thought"

"Mostly Bucky considered himself a gender blank - as in a cartridge that is blank - an abashing self-assessment for a boy who'd come of age in an era of national suffering and strife when men were meant to be undaunted defenders of home and country."

"His conception of God was of an omnipotent being who was a union not of three persons in one Godhead, as in Christianity, but of two - a sick fuck and an evil genius." (een wrekende God dus eigenlijk, oftewel een Nemesis)

Jennifer Egan - A visit from the goon squad

2012-01-05T11:59:00.002+01:00

Wat een geweldig slim geconstrueerd boek, vol interessante personages, met een interessant thema: de vergankelijkheid van roem. Elk hoofdstuk is vanuit het perspectief van een ander personage geschreven. Die elk een eigen stijl hebben meegekregen. En bovendien zijn de door hen aangeraakte verhalen niet chronologisch geordend. Je moet als lezer dus zelf puzzelen: vanuit wiens perspectief is dit hoofdstuk geschreven, wanneer speelt het zich af. En al lezende begin je de samenhang tussen alles te ontdekken. Geweldig!

Sasha is een kleptomane, die als een soort personal assistant werkt voor een platenbaas, Bennie. Bennie heeft het vak ooit geleerd van Lou, in de tijd dat Bennie nog met zijn maten Scotty, Alice, Rhea en Jocelyn rondhangt, die samen de kern vormden van een punkbandje 'The flaming dildos'. Egan laat elk van hen, evenals van een aantal personen om hen heen aan het woord en zo kom je achter hun verleden, hun heden en hun toekomst. Hoe je vanuit de goot op kunt klimmen en hoe hard je daar weer in terug kunt vallen. Prachtig verhaal over (en later van) een PR-agente van de sterren, die uiteindelijk de PR-agente van uitgerangeerde dictators wordt.

Enige minpuntje is dat de delen die zich in de min of meer nabije toekomst (over 15 jaar) afspelen aan de ene kant een maatschappij schetsen die radicaal veranderd is en aan de andere kant deels al ingehaald is door de tijd, in dat ruime jaar tussen publicatie van de roman en het moment waarop ik het las. Schrijven over de toekomst, zeker als je het zo concreet maakt als Egan, blijkt maar weer eens eigenlijk te moeilijk en een linke business. Daarom "slechts" vier sterren.

Tweeduizendelf: een recordjaar

2012-01-01T12:35:00.001+01:00

Mehn, in 2011 heb ik maar liefst 80 (tachtig!) boeken gelezen, bijna het dubbele van een gemiddeld jaar daarvoor. En daar zat een aantal prachtexemplaren tussen. Mijn top tien van 2011 (in alfabetische volgorde):

1. Wiesław Myśliwski - Over het doppen van bonen: een verpletterende monoloog van een oude man die als jongetje het uitmoorden van zijn geboortedorp heeft meegemaakt.
2, 3 en 4. Haruki Murakami - 1q84 (boek 1, 2 en 3): en alweer heeft Murakami een bijzonder mooi verhaal weten te construeren!
5. Robert M. Pirsig - Zen en de kunst van het motoronderhoud: de klassieke verhandeling over het begrip 'kwaliteit', verpakt in een prachtig reisverhaal met meerdere facetten: een motortrip door de States, een reis naar het innerlijk van de verteller, een reis naar zijn verleden.
6. Roxana Robinson - Cost: briljant geschreven roman over de gevolgen van een heroineverslaving.
7. Maria Stahlie - Scheerjongen: een ontroerend verhaal over een puberjongen die grootse daden wil verrichten.
8. Scarlett Thomas - Our tragic universe: een geweldige roman waarin het gedachtenexperiment centraal staat
9. Bart Vercauteren - Het graf van de voddenraper: pareltje over de gevolgen van een bombardement.
10. Sandro Veronesi - Kalme chaos: prachtige roman over hoe rouwen je hele wereld in de pauzestand zet.

Daarnaast las ik nog veel meer gewoon heel goede boeken. Bijvoorbeeld (alweer in alfabetische volgorde):

Belinda Bauer - Blacklands
Jonathan Coe - The terrible privacy of Maxwell Sim
Tsitsi Dangarembga - Nervous conditions
Miguel Delibes - De ketter
Emma Donoghue - Room
Dave Eggers - Zeitoun
Nathan Englander - The Ministry of Special Cases
Haruki Murakami - Underground
Yoko Ogawa - De huishoudster en de professor
Gustaaf Peek - Ik was Amerika
Annie Proulx - Postcards
Vikram Seth - An equal music
Eric Siblin - De cellosuites
Ali Smith - Boy meets girl
Kathryn Stockett - The help
Barbara Trapico - The travelling hornplayer
Sandro Veronesi - XY

Ik voel me een gezegend mens, dat ik al deze prachtige lettertjes door mijn handen en ogen heb mogen laten gaan!

Natuurlijk waren er ook teleurstellingen. Zoals The evolution of Jane van Cathleen Schine en De weg naar Santiago de Compostela van Kathryn Harrison. En ook schrijvers die Elsje eerder wel konden bekoren, stelden haar dit jaar teleur. Zo waren er Echt Sexy van Renate Dorrestein, Vaclav van Arthur Japin en Sunset Park van Paul Auster. Gelukkig waren de teleurstellingen in de verre minderheid.

En nu maar hopen dat 2012 me weer heel veel lekkers gaat brengen!

Sandro Veronesi - XY

2011-12-31T18:26:00.003+01:00

In XY zijn er twee hoofdpersonen: de priester Don Ermete (Y) en de psychiater Giovanna Gassion (X). Zij raken elk op hun eigen manier betrokken bij een gebeurtenis die plaats vindt in het berggehuchtje San Giuda (Sint Judas, de heilige van de hopeloze gevallen): op een slechte winterochtend worden er net buiten het dorp tien lijken gevonden, die allemaal op een andere manier om het leven blijken te zijn gekomen. DNA van een elfde persoon wordt gevonden, maar zonder dat er van deze persoon een lijk aangetroffen wordt. De politie staat voor een raadsel.

Don Ermete is de priester van de parochie van San Giuda. Omdat hij een van de drie dorpsbewoners is die de vreselijke vondst doen, wordt hij door de politie verdacht. Na een aantal weken dagelijks ondervraagd te zijn, biecht de onderzoeksleider aan hem op dat de politie uit wanhoop alle lijken onthoofd heeft om er een terroristische aanslag van te kunnen maken. Daarna wordt de man vrijgelaten. Terug in het dorp merkt hij dat hij door de rest van de dorpelingen met argwaan bekeken wordt: waar was hij toen ze hem zo nodig hadden? In de dagen daarna valt hem op dat allerlei psychische kwalen van zijn parochianen de kop opsteken. Daarom roept hij de hulp in van dokter Gassion.

Giovanna Gassion heeft het net uitgemaakt met haar vriend en probeert haar leventje weer op te bouwen. Haar ex-vriend kan moeilijk afstand houden en na het bloedbad van San Giuda wordt hij voor Giovanna ook weer interessant, want hij zit in het onderzoeksteam. Zij weet dus al wat er allemaal mis gaat tijdens het onderzoek en voor welke oplossing er is gekozen.
Raadselachtig is voor haar het feit dat een litteken van lang geleden in de nacht van het bloedbad weer is open gegaan. Het kan voor haar niet anders dan dat deze twee zaken samenhangen. Als don Ermete haar vraagt hem te helpen, aarzelt ze dan ook geen moment en verhuist van de ene op de andere dag naar het afgelegen San Giuda.

Dan begint er een 'strijd' tussen geloof en wetenschap: is wat er gebeurde gewoon niet te verklaren en moet je de oorzaak zoeken in het Hogere of moet je net zo lang graven tot je de boel wetenschappelijk kunt verklaren? Als iemand eenmaal uitspreekt dat hij of zij een bepaalde versie gelooft, dan moet je sterk in je schoenen staan om iets anders te durven beweren.

Prachtig boek, met interessante (rare!!) personages, een goed verhaal (al draait het daar dus niet eens zo erg om), en vooral veel open eindjes waarmee je nog heerlijk blijft zitten. Zodat het boek je na afloop nog stevig bezig houdt.

Barbara Trapido - The travelling hornplayer

2011-12-28T16:10:00.001+01:00

De gedichtenreeks van Wilhelm Müller 'Seventy-seven poems from the posthumous papers of a travelling hornplayer' vormt de basis voor deze roman van Trapido. Daarnaast heeft Trapido voor de roman de gedichtenserie Die schöne Müllerin gebruikt, waarvan de gedichten door Schubert op muziek gezet zijn.

Het verhaal
Het boek is in twee delen verdeeld, waarin het eerste deel over de levens van de drie hoofdpersonen gaat vóór de dood van Lydia en het tweede deel over hun levens ná de dood van Lydia.

De studente Lydia schrijft een scriptie over de gedichten van Müller. In het eerste hoofdstuk vertelt haar zus Ellen over hun gezamenlijke jeugd, waarin ze samen hun vader probeerden op te vrolijken nadat hun moeder het gezin verlaten had. Tot Lydia op een dag zomaar onder een bus terecht komt. Als titel van het hoofdstuk fungeert dit lied van Schubert.

Het tweede hoofdstuk is geschreven vanuit het perspectief van Jonathan Goldman, de schrijver, die Lydia helpt met haar scriptie. Hij vertelt vooral over zijn huwelijk met Katherine en haar opofferingen om hun zeer dyslectische dochter Stella (The Nuisance Chip, gezellig als je je dochter zo noemt) iets bij te brengen. Opofferingen die haar van een spannende jonge vrouw in een sloof veranderen. Waardoor hij de verleiding om een rustige schrijfplek in Londen te vinden en een relatie te beginnen met Sonia, een provocatieve onderzoekster aan de Universiteit van Londen, niet kan weerstaan. Sonia vindt de brief waarin Lydia vraagt om hulp met haar scriptie en plaagt Jonathan er vreselijk mee: het is overduidelijk de brief van een verliefde puber. Luister ondertussen naar dit lied van Schubert.

In het derde hoofdstuk ontmoeten we Stella, de dochter van Jonathan Goldman. Ze is zwaar dyslectisch en daardoor wordt ze als achterlijk beschouwd. Tot ze zichzelf op een bijzondere manier leert lezen. En vooral: tot ze cello leert spelen. Daar blijkt ze in uit te blinken. Ze gaat naar het conservatorium in Edinburgh, waar ze een buitengewoon hartstochtelijke relatie krijgt met de jonge kunstenaar Izzy, een van de huisgenoten van Ellen uit het eerste hoofdstuk. Stella is zijn muze, althans, tot hij een andere muze aan de haak slaat. Als ze daarachter komt, gaat ze naar de Londense flat van haar vader. Daar komt ze erachter dat die haar moeder bedriegt. Ontgoocheld vlucht Stella terug naar Edinburgh, waar Pen, de derde huisgenoot van Ellen, haar opvangt. Pen neemt haar mee naar zijn exorbitant rijke en streng katholieke familie. De titel van het hoofdstuk verwijst naar dit lied van Schubert.

Ook het vierde hoofdstuk draait om Stella. Stella blijkt zwanger van Izzy, en bij de eerste controle krijgt ze ook te horen dat hij haar met HIV besmet heeft. Ondanks het besmettingsgevaar besluit ze om de baby te houden. Pen biedt aan om met haar te trouwen en het kind op te voeden als ware het het zijne. Pen en Stella hebben geen echt huwelijk: Pen is als jongen zwaar misbruikt in het katholieke jongensinternaat waar hij op school zat en is daardoor ernstig gestoord in zijn seksuele ontwikkeling. Stella krijgt een dochtertje. Overigens heeft Stella alle banden met haar ouders en met Izzy verbroken: ze wil en kan hen niet onder ogen komen. De titel verwijst naar dit lied van Schubert.

In het vijfde hoofdstuk keren we terug naar Jonathan (bijpassende muziek van Schubert hier te beluisteren), in het zesde naar Ellen (luister hier naar de muziek van Schubert). En komen we erachter wat er nou precies met Lydia gebeurd is en hoe de verschillende personen aan het gebeuren hebben 'bijgedragen'. In het zevende en laatste hoofdstuk vormt een galadiner het decor voor de reünie van iedereen. Een confrontatie met datgene dat er gebeurd is, en een blik op de toekomst. Bij het laatste deel hoort dit lied van Schubert.

Wat een prachtig boek. In het vierde hoofdstuk begon ik het allemaal wat té dramatisch te vinden. Maar gelukkig weet Trapido een tranentrekker van jewelste (Stella zwanger en HIV-positief) om te buigen naar een mooi en ontroerend einde. Knap hoe ze het loodzware van rouw, wroeging en schuldbesef weet te behandelen zonder dat het één groot tranendal wordt.

Leuk ook hoe de schrijfster de titel terug laat komen: de roman die Jonathan schrijft heet: Have horn, will travel, en de leuke Oostenrijker die Ellen ontmoet die ze van vroeger kent als Hubert, de hoornspeler. Ik heb zojuist de liederen van Schubert opgezocht en beluisterd, dat voegt echt wel wat toe aan de beleving van het boek. Vandaar dat ik er linkjes naartoe heb opgenomen in dit leesverslag.

Carlos Fuentes - Apollo en de hoeren

2011-12-13T15:24:00.003+01:00

Een serie verhalen over verovering: van Zuid-Amerika door de conquistadores, van Spanje door de Romeinen, van het paradijselijke eiland waarop Columbus gestrand is door Japanse projectontwikkelaars geconfisceerd wordt. Mooi!

Wat me trouwens wel verbaast is dat de bundel die origineel El naranjo (de sinaasappelboom) heet, in het Nederlands Apollo en de hoeren heet, voor mij het minst aansprekende verhaal uit de bundel over een man die met een aantal hoertjes de zee op gaat en daar tijdens de seks sterft. De originele titel slaat namelijk op de hele bundel, waarin de sinaasappelboom en zijn vruchten in elk verhaal een (meer of minder) belangrijke rol spelen.

Rick Riordan - Percy Jackson en de Olympiers - De laatste Olympiër

2011-11-25T15:18:00.003+01:00

In 'De laatste Olympier' maken Percy en zijn halfgodvrienden zich op voor de laatste strijd tegen de titanen en hun handlangers. Lekker vlot geschreven en met spectaculaire gevechten in hartje New York, maar voor mij is de sjeu van deze serie er nu wel af. Dat Rick Riordan aan het eind de mogelijkheid open laat dat er nog meer delen volgen, vind ik daarom jammer. Het is mooi geweest.

Gustaaf Peek - Ik was Amerika

2011-11-19T14:38:00.001+01:00

Prachtige roman, dit "Ik was Amerika" van Gustaaf Peek!

Het verhaal
De Nederlander Dirk vecht voor de Duitsers in het noorden van Afrika als hij gevangen genomen wordt door de Amerikanen. Eenmaal in de States wordt Dirk als krijgsgevangene in Texas tewerkgesteld op een katoenplantage. Daar sluit hij vriendschap met de zwarte Harris en wordt hij verliefd op diens zus Cicely, die tussen de middag de lunch komt brengen. In het kamp blijft hij een buitenbeentje: de Hollander die bovendien met zwarten optrekt.
Vijfendertig jaar later reist Dirk in zijn eentje door de States. Dat het leven van een Nederlander die voor de Duitsers vocht niet gemakkelijk is, blijkt uit het feit dat de vrouw van Dirk op 4 mei altijd de gordijnen sluit.
Derde persoon in het boek is een jonge vrouw, Jennifer. Zij is assistent-makelaar, die stiekem in de huizen die te koop staan bivakkeert.

Zonder zaken te verklappen kan ik niet zoveel meer over de inhoud van het boek prijsgeven. Je moet het gewoon maar zelf lezen en ervan genieten.

Kate Atkinson - One good turn

2011-11-15T14:26:00.004+01:00

De tweede Jackson Brodie van Kate Atkinson is weer erg genieten. Dit keer is Jackson, die zich met behulp van de nalatenschap van iemand uit het eerste deel heeft kunnen terugtrekken in Zuid-Frankrijk, bij zijn vriendin Julia in Edinburgh. Zij speelt mee in een van de obscure voorstellingen van het jaarlijkse theaterfestival in die stad.

En natuurlijk raakt Jackson betrokken bij een raar zaakje: een man wordt aangevallen op straat, het lijk van een Russisch schoonmaakster strandt aan zijn voeten aan maar spoelt weer weg voor hij de politie heeft kunnen alarmeren, een verlopen presentator wordt vermoord in het huis van een schrijver en een overspelige vastgoedmagnaat die op het punt staat opgepakt te worden voor fraude 'verdwijnt'... Aan Jackson de taak om, zonder de politie voor de voeten te lopen, al deze losse puzzelstukjes in elkaar te laten passen.

Heerlijk heerlijk. Ik verheug me al op het derde Brodie-boek, When will there be good news.

Jan Siebelink - Torticollis

2011-11-02T13:46:00.001+01:00

Twee broers, Paul en Daniel. Tussen de jongens heerst een op het eerste gezicht gezonde broederlijke concurrentie. Paul is erg verliefd op Lise, het vriendinnetje van Daniel, maar hij zorgt ervoor dat zij voor Daniel kiest. Paul is de mooie jongen, Daniel de intelligente en brave zoon. Terwijl Daniel zorgt voor hun stervende vader, is Paul de hort op.
In de liefde blijft het aanmodderen voor Paul. Na Lise kan hij geen echte liefde meer vinden. Hij vraagt zich af of hij misschien homofiel is, zo trekt de aanblik van bloot mannenvlees hem aan. Maar consumeren doet hij dat gevoel niet. Wel gaat hij met de vrouw van zijn collega Bobby collega op de school waar hij werkt, Jetty, naar bed en laat haar vervolgens keihard vallen. Want Bobby, die kent hij al zijn hele leven. Als jochies zijn Bobby en hij niet in staat geweest hun vriendje Pietje te kunnen redden van de verdrinkingsdood, dat bindt hen.

Paul leidt aan een zeldzame aandoening, torticollis genaamd, oftewel een chronische stijve/scheve nek. Wat precies de oorzaak is geweest, is onduidelijk. Zelf karakteriseert Paul het als "onmacht van de ziel" (p.55), en "verdrongen tranen" (p.60). Als hij al flink op leeftijd is, stelt de arts een slaapkuur voor, zodat de spieren die zijn nek scheef trekken zich zullen ontspannen en de torticollis zal verdwijnen. En lees je een conversatie tussen Lise en Daniel, waarin zij zeggen dat Paul nooit akkoord had moeten gaan met die slaapkuur. Dat ze al een gevoel hadden dat het mis zou lopen. Wat en hoe en wanneer, dat kom je als lezer niet te weten...

Op zich mooi geschreven, maar te fragmentarisch. In het dunne boekje wil Siebelink te veel kwijt, te complexe personages presenteren, teveel gebeurtenissen. Torticollis zou een prima uitgangspunt voor een langere roman kunnen zijn.

Roald Dahl - Boy - Tales of Childhood

2011-10-30T13:28:00.005+01:00

In vier delen vertelt Roald Dahl verhalen over zijn jeugd. Elk deel beslaat een periode die hij op een bepaalde school door brengt. Verhalen over akelig strenge meesters, over kattenkwaad uithalen met klasgenootjes, over kostschoolpesterijen. Leuk om te lezen want je ziet direct waar Dahl inspiratie voor veel van zijn boeken en verhalen voor zowel kinderen als volwassenen gevonden heeft. Maar ken je Dahl er nu beter door als mens, leer je meer over dat wat hem beweegt? Bewoog, moet ik natuurlijk zeggen... Nee, dat niet. Het zijn vooral leuk lezende verhaaltjes. Echte "tales of childhood". In die zin vond ik het een beetje tegenvallen, ik had toch gehoopt de persoon Dahl beter te leren kennen.

Emma Donoghue - Room

2011-10-26T13:17:00.003+02:00

Om in één ruk uit te lezen!

Het verhaal
In Room vertelt de 5-jarige Jack over het leven dat hij leidt met zijn moeder. Ze wonen samen in één kamer, Room, waar ze hun dagen doorbrengen met knutselen, gymnastische oefeningen, eten en televisie kijken. Al snel wordt de lezer duidelijk dat ze gevangen gehouden worden. 's Avonds slaapt Jack in de kledingkast, zodat hij veilig is voor 'Old Nick', de man die vrijwel elke avond om 21 uur de elektronisch verzegelde deur opent om 'het bed te laten kraken'. De moeder van Jack doet er alles aan om haar zoontje te beschermen en, binnen de mogelijkheden die Room biedt, Jack zoveel mogelijk te leren. Maar dan gebeurt er iets waardoor het duidelijk is dat Jack en zijn moeder zullen moeten ontsnappen om te kunnen overleven.

Huiveringwekkend, deze roman. Juist doordat het perspectief van Jack gekozen is, mijn zijn simpele taal (nog beperkter doordat hij geen weet heeft van de buitenwereld), worden het gegeven (opgesloten leven) en de dilemma's van de moeder van Jack nog indringender.

V

E

R

K

L

A

P

P

P

E

R

Hoe schrijnend, als ze eindelijk weten te ontsnappen en de moeder zich laat interviewen om geld te verdienen om te de hulp te kunnen betalen die zij en Jack na hun jarenlange opsluiting nodig hebben, zich het volgende tafereel ontvouwt:

"OK then," says the woman (de interviewster), with another of her wide smiles that's fake like a robot's. "There's something I'd like to return to, if I may. When Jack was born - some of our viewers have been wondering whether it ever for a moment occurred to you..."
"What, put a pillow over his head?"
Is that me Ma means? But pillows go under heads.
The woman waves her hand side to side. "Heaven forbid. But did you ever consider asking your captor to take Jack away?"
"Away?"
"To leave him outside a hospital, say, so he could be adopted. As you yourself were, very happily, I believe."
I can see Ma swallow. "Why would I have done that?"
"Well, so he could be free."
"Free away from me?"
"It would have been a sacrifice, of course - the ultimate sacrifice - but if Jack could have had a normal, happy childhood with a loving family?"
"He had me." Ma says it one word at a time. "He had a childhood with me, whether you'd call it normal or not."
"But you knew what he was missing," says the woman. "Every day he needed a wider world, and the only one you could give him got narrower. You must have been tortured by the memory of everything Jack didn't even know to want. Friends, school, grass, swimming, rides at the fair..."
"Why does everyone go on about fairs?" Ma's voice is all hoarse. 'When I was a kid I hated fairs."
The woman does a little laugh.
Ma's got tears coming down her face, she puts up her hands to catch them.

De impliciete beschuldiging dat ze Jack tekort heeft gedaan door hem 'voor zichzelf te houden' breekt Jack's moeder volledig op...

Esther Gerritsen - Superduif

2011-10-22T12:46:00.001+02:00

Het verhaal
Bonnie is elf jaar. Een onzeker meiske, enig kind van een ouderpaar op leeftijd, die de hoop al hadden opgegeven ooit een kind te zullen krijgen. Bonnie zit in groep 8, als ze op een ochtend zoals altijd over het tuinhekje springt en daarbij een paar seconden blijft zweven. Niet lang daarna verandert ze met enige regelmaat in een enorme duif, die mensen en dieren in nood redt. Jammer alleen dat er nooit getuigen zijn, waardoor haar transformaties een geheim vormen. Alleen haar vriendinnetje Ine en buurjongen Manuel weten het. Tot Bonnie op de middelbare school een stukje schrijft in de schoolkrant en als Superduif een vaste column krijgt. Dan wordt de druk om geen fouten meer te maken, om iedereen in nood te redden, te hoog. Want de broer van Ine sterft terwijl Bonnie zat te schrijven...

Een prachtig boek: het legt de spanning in pubers tussen 'val vooral niet op, doe normaal, ga op in de grauwe middenmoot' en 'wees vooral bijzonder, zorg dat je uitsteekt boven de grauwe middenmoot' feilloos bloot: beiden combineren is simpelweg onmogelijk! Gerritsen toont waartoe dat zou kunnen leiden. Ontroerend.

Margriet de Moor - De verdronkene

2011-10-18T14:32:00.002+02:00

Wat een interessant boek, 'De verdronkene' van Margriet de Moor. Niet briljant geschreven, dan dan weer wel. Maar goed gecomponeerd.

Het verhaal
Armanda haalt haar twee jaar oudere en sprekend gelijkende zus Lidy over om in haar plaats een bezoekje af te leggen aan haar petekind. Het is 31 januari 1953. Lidy raakt vermist tijdens de watersnoodramp en Armanda neemt de plaats in van haar zus: ze trouwt met Sjoerd, de man van Lidy, zorgt voor Nadja, het dochtertje van Sjoerd en Lidy als ware zij haar eigen kind. Neemt zelfs de voorkeuren over van de verdronkene.

Je leest afwisselend het verhaal van Armanda en dat van Lidy. Het verhaal van Armanda gaat met grote sprongen in de tijd vooruit. Je weet als lezer dus al meteen dat Lidy niet terug zal keren van haar Zeeuwse bezoekje. In de hoofdstukken over Lidy leer je wat haar in die rampzalige dagen overkomen is.

De Moor volgt de vijf delen van een klassieke tragedie: er zijn vijf hoofdstukken; in de indeling zie je de volgende fasen:
• expositie: de uiteenzetting van wat voorafgegaan is om wat volgt te kunnen begrijpen;
• intrige: de verwikkeling, de ontwikkeling van een probleem wordt geschetst;
• climax: het opvoeren van de spanning (door het toespitsen van het conflict);
• catastrofe: hoogtepunt van de spanning en het begin van de ondergang van de held;
• peripetie: de beslissende wending en de afwikkeling.

Als je het boek nog niet gelezen hebt, lees dan niet verder want ik gebruik nogal wat

V

E

R

K

L

A

P

P

E

R

S

In het eerste deel, de expositie, leer je de twee zusjes kennen, neemt Lidy de plek in van Armanda bij het tripje naar Zeeland. Aan het eind van dit eerste deel gaat Lidy in het hotel waar ze zal overnachten naar bed en weten we uit het verhaal van Armanda dat Lidy tot de vermisten behoort.

In het tweede deel, de intrige, wordt het probleem voor beiden duidelijk: Lidy gaat met de mannen die haar auto willen lenen mee en zo wordt de omvang van de dreiging van de storm duidelijk. Aan het eind van het deel breken de dijken door. Het probleem voor Armanda wordt ook duidelijk: iedereen vindt het enorm logisch dat zij de plek van haar vermiste zus inneemt: ze zorgt voor het huis van Lidy en Sjoerd, voor hun kind en, aan het eind van dit deel, ligt ze in Sjoerds armen. Alleen doordat ze gestoord worden

In het derde deel, de climax, zijn Armanda en Sjoerd inmiddels getrouwd want Lidy is officieel doodverklaard. Maar is Armanda nu zichzelf of de reincarnatie van haar zus? Bij Lidy lijkt het allemaal hoopvol, want niet alleen is ze zelf op een zolder terecht gekomen, ze is daar in het gezelschap van anderen. Er is eten, er wordt een baby geboren.

in het vierde deel, de catastrofe, valt het huis waarin Lidy en haar companen schuilen uiteen onder druk van de watermassa, ze verliest hen stuk voor stuk en eindigt moederziel alleen, drijvend in de Noordzee. In het deel over Armanda zijn zij en Sjoerd inmiddels gescheiden. Nadja en Armanda begraven aan het eind van dit deel de resten van een jonge vrouw, die mogelijk Lidy kan zijn geweest, 30 jaar na de watersnoodramp...

in het vijfde deel, de peripetie, ligt Armanda op sterven en in een dialoog met Lidy geeft ze eindelijk toe dat zij Lidy met nogal wat druk over heeft gehaald het tripje in haar naam te maken. Omdat zij, Armanda, graag met Sjoerd naar het feestje wilde, zodat ze met hem kon flirten. En toen haar zusje niet terug kwam, ze niet anders kón dan diens leven over nemen.

Fraai. Jammer dat de Moor en/of een redacteur niet nog nét even wat meer aandacht aan de tekst hebben besteed in plaats van aan de vorm, dan was het boek beslist vier sterren waard geweest. Nu vergeef ik er drie.

Haruki Murakami - Underground

2011-10-17T14:31:00.003+02:00

Underground is een van de weinige non-fictie boeken van de door mij zeer bewonderde Japanse schrijver Haruki Murakami. Hier onderzoekt hij de gifgas-aanval op de metro van Tokyo, uitgevoerd door de leden van de sekte Aum Shinrikyo, op 20 maart 1995. Hij doet dat op drie manieren: in het eerste deel van het boek interviewt hij een flink aantal overlevenden van de gifgas-aanval, omdat hij van mening is dat bij de verslaggeving van de ramp de nadruk veel te veel heeft gelegen op de daders en niet op de slachtoffers. Vervolgens onderzoekt hij de angst en afkeer die hij bij zichzelf en zijn landgenoten waarneemt als ze het over deze sekte hebben: heeft de Japanse psyche invloed op het ontstaan van sektes als deze? Tot slot interviewt Murakami een aantal (oud)leden van de sekte om zijn hypothese over de Japanse psyche te toetsen.

Zeer indrukwekkend en persoonlijk geschreven, dit boek. Je moet het wel met kleine hapjes tot je nemen anders gaan de verhalen van de verschillende slachtoffers (en sekteleden) door elkaar lopen. En dat is zonde want dan verlies je het zicht op de individuen die achter al die verhalen schuil gaan en die Murakami juist zo graag tentoon wil spreiden.

Ik las op de Wikipedia dat David Mitchell's Ghostwritten ook op deze gifgasaanval gebaseerd is. Dat moet ik dus maar snel een keer gaan lezen!

Marcel van Driel - Superhelden.nl

2011-10-09T14:29:00.003+02:00

Het boek Superhelden.nl van Marcel van Driel was de kinderboekenweekkeuze van de jongste spruit. En ik heb het natuurlijk ook even gelezen. Wat een lekker spannend kinderboek is dit!

Het verhaal
Iris, een 13-jarig Nederlands meisje, is een bijzonder kind. Ze heeft een uitzonderlijk geheugen: fotografisch is er niks bij. Nadat haar vader zelfmoord heeft gepleegd, doet ze niets liever dan computerspelletjes spelen. Ze speelt als het boek begint het spel Superhelden.nl. Als ze dat uitspeelt, gebeurt er iets bizars: ze krijgt contact met de mysterieuze Mr. Oz, die haar vertelt dat ze haar broer die op verdenking van terrorisme vast zit in Frankrijk kan bevrijden als ze zijn opdracht uitvoert. Dit is het begin van een avontuur waarin Iris Utrecht redt van een bomaanslag, de verdrinkingsdood ternauwernood overleeft, op een eiland voor begaafde kinderen terecht komt en daar gedrild wordt om de wereld te gaan verbeteren. Alhoewel, verbeteren?

Een snel geschreven, spannend en meeslepend avontuur voor kinderen vanaf een jaar of 11. Heel eigentijds, met zaken als QR-codes en de tsunami in Japan. Zeker ook omdat het spel ook in het echt bestaat. Leuk voor puzzelliefhebbers zoals spruit 5 (en ik!).

Er zit maar een opvallende misser in: de moeder van Iris gaat naar Parijs om haar zoon, de broer van Iris dus, te bezoeken in de gevangenis. Iris beleeft ondertussen het avontuur met de bom. Daarna gaan ze opgewekt met z'n tweetjes op de cruise die Iris zogenaamd gewonnen heeft bij het computerspel. Van de belevenissen van de moeder in Parijs wordt niet gesproken.

Ali Smith - Girl meets boy

2011-10-08T13:23:00.000+02:00

Afgelopen mei las ik voor de eerste keer een deeltje uit de Canongate myths serie. Dit is mijn tweede geweest. En weer ben ik razend enthousiast. Nog enthousiaster eigenlijk, want ik kende Ali Smith niet en wat een prachtig boekje heeft zij geschreven!

Girl meets boy is gebaseerd op een van de Metamorfosen van Ovidus, het verhaal van Iphis en Iante. In dat verhaal wordt Iphis als na haar geboorte als jongen opgevoed omdat haar vader gedreigd heeft de baby te zullen doden als het een meisje is. Iphis wordt beloofd aan haar vriendinnetje Iante, van wie ze zielsveel houdt. Natuurlijk is het huwelijk gedoemd te mislukken als uitkomt dat Iphis een meisje is. Gelukkig grijpen de goden in en op de huwelijksdag is Iphis veranderd in een jongen.

Het boekje is verdeeld in vijf delen. Het eerste deel, "I", is geschreven vanuit het perspectief van een van de hoofdpersonen, de Schotse Anthea. Door de smaak van een geroosterde boterham met boter moet ze denken aan een verhaal dat haar grootvader vertelde, over de tijd 'waarin hij een meisje was en verliefd werd op de actievoerster Burning Lily die, verkleed als hijzelf, weet te ontsnappen aan de politie'. Ik snapte niet zo goed waarom het boekje met dit wat verwarrende verhaal begint. Later blijkt het juist enorm passend binnen het thema van het boek: genderverwarring.
Na de boterham gaat Anthea naar het bedrijf (Pure) waar haar zusje haar net heeft binnen gehaald. En zie je haar tot over haar oren verliefd worden op Robin, de actievoerster die onder het pseudoniem Iphis het logo van het bedrijf bekladt.

Het tweede deel, "you", is vanuit het perspectief van de zus van Anthea, Midge, geschreven. Een totaal andere toon, een vogeltje in paniek, met steeds gedachten tussen haakjes. Hoe zij in het werk staat (onzeker), hoe ze door collega's dronken gevoerd wordt en hoe ze vooral niet wil denken aan haar zusje en Robin samen.

Het derde deel, "us", gaat over de liefde tussen Robin en Anthea, geschreven vanuit het perspectief van Anthea. Prachtig hoe hun prille liefde beschreven wordt, met een schitterende vrijscene erin die uit louter omschreven gevoelens bestaat. Hierin leert Anthea ook de mythe van Iphis en Iante kennen.

In het vierde deel, "them", ga je met Midge naar Londen. Ze is door de charismatische baas van Pure gevraagd om deel uit te gaan maken van het kernteam van het bedrijf. Tot Midge erachter komt dat de motieven van de baas helemaal niet zo Pure zijn. Terug in Inverness blijken Robin en Anthea inmiddels op alle publieke gebouwen statements te hebben geklad over vrouwenrechten. Omdat ze daarbij betrapt zijn, zitten ze inmiddels in de cel. Midge besluit hen te helpen.

In het laatste deel, "all together now", komt alles goed: Robin en Anthea trouwen (weliswaar niet in het eggie, want geen van de meisjes wordt zoals Iphis een jongen en het homohuwelijk bestaat helaas nog niet in Groot-Brittannie). Hun statements worden tot stadskunst verheven omarmd als toeristische trekpleister... Een soort 'en ze leefden nog lang en gelukkig'-einde, maar niet te zoet.

Ali Smith volgt de regels van de klassieke tragedie, heel passend bij een boekje dat op een Griekse mythe gebaseerd is :-). Prachtig geschreven!

Ik geef Boy meets girl vier zeer verdiende sterren.

Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer - Bert en Bart redden de wereld

2011-10-07T21:29:00.004+02:00

Het verhaal
Bert en Bart houden van schietspelletjes. Vooral met de stofzuigerslang en de gootsteenplopper als wapens, waarmee ze Zurghs kunnen verslaan, imaginaire aliens. Hun moeder vindt schietspelletjes "niet lief" en pakt de wapens af. Pas als ze "lief doen" krijgen ze ze terug. Ja, ja, dat wordt dus niks. De jongens verzinnen allerlei ingewikkelde plannen om de wapens terug te krijgen. Maar dan komen de Zurghs om de aarde te vernietigen...

Hahaha, een erg grappig kinderboekenweekgeschenk; ik heb er de hele tijd bij zitten grinniken. Ook de tekeningen zijn geweldig. Veldkamp en de Boer maken dit jaar de kinderboekenweek tot een waar feest!

Lionel Shriver - We need to talk about Kevin

2011-10-01T15:22:00.002+02:00

Op 8 april 1999, drie dagen voor zijn 16e verjaardag, doodt Kevin Khatchadourian een aantal van zijn klasgenoten, een leerkracht en een kantinemedewerker. Zijn moeder Eva bezoekt hem elke veertien dagen in de gevangenis. Ze doet verslag van die bezoeken in brieven aan haar man Franklin, met wie ze overduidelijk niet meer samen is. Daarnaast zijn haar brieven gevuld met haar visie op het levensverhaal van Kevin.
Hoe ze lang twijfelde of ze wel een kind wilde, verknocht als ze was aan het leven als reisboekenschrijfster. Hoe Kevin als baby de boel bij elkaar krijste, zo erg dat elke hulp al snel weg wilde, hoe zij dus (!) maar thuisblijfmoeder werd, hoe ze het huis dat Franklin voor het gezin uitkoos haatte, welke problemen Kevin allemaal veroorzaakte in de omgang met spullen en mensen. En hoe dat alles onvermijdelijk uitmondde in de slachtpartij vlak voor zijn 16e verjaardag.

Heel knap is hoe je Eva in het begin een zeurpiet vindt, waarna je als lezer met haar mee kan gaan in haar beschrijving van Kevin. En hoewel je in je achterhoofd weet dat het slechts het beeld van Eva is, weet je dat er iets ernstig mis is met Kevin (anders vermoord je niet zomaar een flink aantal mensen).

Kan een kind slecht geboren worden? Of is een kind per definitie goed en wordt het slecht door wat hem/haar overkomt, in het nest waarin het opgroeit of daarbuiten. Huiveringwekkend gegeven, mooi uitgewerkt. Al had ik de clou al snel door. Of is dit ook een verklapper?

Kathryn Harrison - De weg naar Santiago de Compostela

2011-09-26T15:29:00.003+02:00

Als wandelaar vind ik het altijd leuk om te lezen over andermans/vrouws wandelervaringen. Dacht ik. Want Kathryn Harrisons 'De weg naar Santiago de Compostela' bekoorde me helemaal niet. Ze beschrijft de drie ervaringen die ze met de Camino heeft, voor lopers toch wel een beetje dé tocht der tochten. Maar niet voor haar.

Haar eerste kennismaking is bij toeval, als ze 7 maanden zwanger in Burgos is en daar de markeringen van de Camino ontdekt. Impulsief en totaal onvoorbereid loopt ze een eindje de stad uit, tot harde buiken haar verder lopen beletten. Zeven jaar later keert ze terug en loopt dan het laatste deel van de route. Ook nu is ze slecht voorbereid, slaat ze eigenwijs de raadgevingen van mensen die ze ontmoet in de wind en schrijft ze vooral over de ontberingen die de loper op de weg der wegen moet ondergaan: blaren, slecht sanitair en dito maaltijden, drukte. Zo zijn haar schoenen tot op de draad versleten na 200 km, sorry hoor, maar mijn schoenen hebben al heel wat meer kilometertjes afgelegd en zijn nog lang niet op!
Ook bij haar laatste bezoek, waarin ze met haar 12-jarige dochter het begin van de route loopt, is ze weer bijzonder slecht voorbereid, slaat ze terwijl ze nota bene met een kind loopt de raad en hulp af en klaagt ze er een potje op los. Dit deel heeft Harrison overigens als eerste deel in het boek gebruikt, want ze beschrijft de verschillende etappes die je vanaf de start loopt (en dat is bij haar dus niet chronologisch).

Kathryn Harrison beschrijft haar Camino-ervaringen louter vanuit logistiek oogpunt. Vrijwel niets over wat er in haar omgaat terwijl ze de kilometers onder haar voeten door laat glijden. De spirituele kant van de pelgrimage naar Santiago de Compostela komt amper aan bod. Even raakt ze eraan als ze bij het eindpunt naar de mis gaat. Maar ook dan moet er weer zo nodig genoemd worden dat ze in haar smerige kleren in de kerk uit de toon valt. Zucht. Who cares?!

Ergo: 1 ster. Omdat ik wel uitgelezen heb.

Jonas Jonasson - De 100 jarige man die uit het raam klom en verdween

2011-09-25T15:05:00.003+02:00

Als je op zoek bent naar een leuk boek voor tussendoor, raad ik je van harte Jonas Jonassons 100 jarige man aan. Ik kreeg het voor m'n verjaardag van mijn IRL-leesgroep: dank, meiden!

Het verhaal
Allan Karlsson wordt in mei 2005 100 jaar. Een kwartier voordat hij opgehaald zal worden door de leiding van het bejaardenhuis waar hij woont, besluit hij niet mee te doen aan de feestelijkheden: hij stapt uit het raam en loopt (schuifelt) richting het busstation. Terwijl hij op de bus wacht vraagt een jonge man hem op zijn koffer te passen terwijl hij een sanitaire stop maakt. De jongen blijft nogal lang weg en dus besluit Allan de koffer mee te nemen. Dat is het begin van een dol en dwaas avontuur waarbij de oude man en de mensen die hij op zijn pad ontmoet achtervolgd worden door een criminele bende. Waarbij de criminelen steeds het onderspit delven.
Tussendoor lees je het levensverhaal van Allan. Hoe hij door toeval van de ene wonderbaarlijke situatie in de andere terecht komt, hoe zijn liefde voor explosies leidt tot betrokkenheid bij de uitvinding van de atoombom. Hoe hij kennis maakt en vaak ook vrienden wordt met de groten der aarde, hoe hij steeds betrokken is bij of zelfs de aanstichter is van de belangrijke gebeurtenissen van de 20e eeuw. Hilarisch gewoon.

Ja, een gewoon leuk boek. Lekkere droge humor. Niks literair hoogdravends aan, maar vooral ook niet van die flauwe en opgelegde meligheid.

Miguel Delibes - De ketter

2011-09-13T22:36:00.003+02:00

Oktober 1557. Cipriano Salcedo vaart met een schip mee van Duitsland naar Spanje. Hij is in Duitsland op bezoek bij Philipp Melanchton geweest om daar te horen hoe de Reformatie erbij staat. In Spanje is het Lutheranisme verboden en dus zijn de kleine Lutheraanse groepen in het land erg geïsoleerd, verstoken van informatie. Salcedo behoort tot een groepje in Valladolid.

Daarna neemt Delibes je mee terug en beschrijft hij het leven van Cipriano Salcedo. Cipriano wordt geboren op de dag dat in Wittenburg Maarten Luther zijn stellingen op de kerkdeur vastspijkert. Zijn moeder sterft in het kraambed, hetgeen zijn vader hem niet kan vergeven. Een min voedt het kind; zij blijft aan als kindermeisje als de kleine jongen niet langer gezoogd hoeft te worden. Het thuisonderwijs van het kind blijkt door de donkere aanwezigheid van de vader geen succes. Daarom plaatst hij Cipriano in een internaat voor weeskinderen.
Als zijn vader sterft, erft Salcedo zijn aanzienlijke fortuin. Bij het opbouwen van zijn eigen zakenimperium komt hij in een dorpje in de buurt Teo tegen. Haar marmerachtige, onverstoorbare uiterlijk trekt hem direct aan en ze trouwen. Zij kan echter niet goed aarden in de stad. Als het het stel dan ook nog niet lukt om zwanger te raken, verliest Teo alle hoop en glijdt in rap tempo af. Na haar dood komt Salcedo in contact met een Lutheraanse prediker. Hij sluit zich bij diens groep aan en wordt door zijn goede verstand en kordate optreden al snel diens rechterhand. Niet lang na het reisje naar Duitsland waarmee de roman begint, wordt de groep door de Inquisitie opgepakt. Voorspelbaar is dat ze op de brandstapel zullen eindigen, tenzij ze terugkeren in de moederschoot van de Rooms-Katholieke kerk...

Het eerste deel is zwaar theologisch-filosofisch van aard en ik was hard aan het werk om het allemaal te kunnen volgen. Ik verwachtte na het eerste deel dat ook de delen erna zwaar en moeilijk te volgen zouden zijn. Maar nee, daarna is het verhaal meer dan soepel geschreven. Weliswaar komen er nog vele theologische discussies in voor, maar die passen buitengewoon goed in de ontwikkeling van het verhaal en de karakters. Ik heb het eerste deel na afloop nog een keer gelezen en kon het toen veel beter volgen. De namen vallen op hun plaats, hun gedachtengoed ken je inmiddels vanuit het de latere delen. Waarom Delibes voor deze structuur heeft gekozen, is mij niet helemaal duidelijk... Al met al een prachtige roman!

Bart Vercauteren - Het graf van de voddenraper - Mortsels requiem

2011-09-11T22:25:00.000+02:00

Vlak voor zijn 65e verjaardag delft grafdelver René zijn allerlaatste graf. Hoe toepasselijk dat dit het graf is van de voddenraper, wiens zoon Gert hem zo doet denken aan zijn zoontje Bertje die in 1943 op 2-jarige leeftijd omkwam bij een bombardement op Mortsel, een wijk in Antwerpen. Na dit bombardement is René niet alleen zijn zoontje kwijt, maar ook zijn werk als bakkersknecht bij zijn schoonvader. En zijn vrouw Joke, die toch al mentaal instabiel was en die het verlies niet verwerken kan. Zij moet opgenomen worden.
In de dagen na het bombardement werkt René als een bezetene om alle graven te delven die nodig zijn om de mensen die omkwamen bij het bombardement te kunnen begraven. En graven delven blijft hij daarna ook doen.
René knoopt een praatje aan met Gert en komt zo heel wat te weten over het leven van de voddenraper: een man die na de oorlog de draad wel wist op te pakken, terwijl René bleef steken in het delven van graven. Dan blijkt dat de twee elkaar al kenden: de grafdelver verkocht zijn door het bombardement gehavende huis aan de voddenraper. Hun lot blijft met elkaar verbonden, ook in de de dood.

Een paar quotes:
En hoe leg je uit dat sommigen, zoals ik, te laf zijn voor het leven? Ik heb aan het graf van Bert en Joke gevochten tegen het bevriezen van de beelden. Ik heb de dood niet in de ogen durven te kijken, en, jaar na jaar, heb ik ze in gedachten ouder laten worden. Het is me op den duur niet meer gelukt. De dood uitdagen blijft nooit ongestraft.
----------------------------------------------
Bertje, ik heb met je geleefd zonder je echt te kennen. Je bent als een keitje uit een stapel stenen gelicht, en alles is dooreen gerold. En precies zo heb jij je rol gespeeld.
----------------------------------------------
Tenslotte hebben we het verleden alleen in bruikleen van de toekomst.

Wat een pareltje, zo voorzichtig en omzichtig beschreven. Schuchter steeds even dieper rakend aan de kern. Zoals je omgaat met door rampspoed getroffenen. Ontroerend.

Robert M. Pirsig - Zen en de kunst van het motoronderhoud

2011-09-05T23:50:00.002+02:00

Een Golden Oldie, dit boek van Pirsig, dat al tijden in mijn kastje met ongelezen boeken stond te wachten op het perfecte moment. En kennelijk was het nu zover. Wat een boek! Ben blij dat ik het nooit eerder gelezen heb, want ik vrees dat ik er op jongere leeftijd minder van genoten zou hebben dan nu het geval was.

Het verhaal
De ik-persoon maakt samen met zijn zoon en een bevriend stel een motorreis door de States. In de lange uren dat ze over de achterweggetjes rijden houdt hij voor de lezer een hele filosofische verhandeling over zijn zoektocht naar de inhoud van het begrip 'Kwaliteit'. En de derde reis die we meemaken is de reis naar de persoon die hij vroeger was en war het verschrikkelijk mee misgelopen is.

Ik heb zelden zoveel ezelsoortjes in een boek aangebracht. Maar ze hier gaan overtypen doet mijn eigen reis in het boek onrecht. Dus geen quotes vandaag. Maar wel: 5 sterren!

Kathryn Stockett - The Help

2011-09-03T21:22:00.003+02:00

The Help speelt zich af Jackson, een stadje in het Mississippi van de jaren '60 van de vorige eeuw. De tijd waarin de positie van zwarte Amerikanen lijkt te gaan verbeteren, de tijd van de marsen naar Washington onder leiding van Martin Luther King. In het zuiden van de States is daar overigens nog bar weinig van te merken: de zwarte huishoudelijke hulpen die voor hun witte bazinnen werken, worden uitgebuit en gediscrimineerd. Ze moeten niet alleen het huishouden draaiend houden tegen een hongerloontje, maar zijn ondertussen ook nog de kinderopvang en bediende tijdens feestjes. Maar ondertussen is de gewone huiswc voor hen wel verboden en moeten ze op de wc voor gasten die dan dus extra gepoetst moet worden als er gasten zijn (want "ze" dragen toch rare ziektes bij zich) of krijgen een 'eigen' wctje dat in een hoekje van de garage gebouwd wordt.

Eén van de hoofdpersoon, Skeeter (een witte jonge vrouw die eigenlijk Eugenia heet), wil graag journaliste worden. Als ze contact weet te leggen met een prestigieuze uitgever in New York, adviseert zij Skeeter om een opzienbarend onderwerp te kiezen. Skeeter bedenkt dat de verhalen van de zwarte dienstmeisjes een geschikt onderwerp zouden vormen. En wie weet kunnen de dienstmeisjes haar gelijk vertellen wat er toch met de vrouw die voor haar heeft gezorgd vanaf haar babytijd tot ze naar de universiteit ging is gebeurd...

"I was not a cute baby. When I was born, my older brother, Carlton, looked at me and declared to the hospital room: 'It's not a baby, it's a skeeter!' and from there the name stuck"

De andere twee hoofdpersonen zijn Aibileen en Minny. De eerste is de zwarte hulp bij Elizabeth, een van Skeeters vriendinnen. Ze verzorgt het dochtertje van Elizabeth, die daar zelf natuurlijk geen tijd voor heeft, zo druk is ze met haar bridgeclubje, met kleren naaien en met de vrouwenvereniging. Aibileen wacht met vrezen op het moment dat het kleine meiske hun verschil van huidskleur zal gaan opmerken. Ze weet dat dat gaat gebeuren, ze heeft namelijk al zestien andere witte kindjes grootgebracht. Aibileen is daarnaast in de rouw omdat haar zoon op een gruwelijke manier om het leven is gekomen.

Minny is aan het begin van het boek net ontslagen bij de moeder van een van de andere vriendinnen van Skeeter. Ontslagen omdat ze, als de moeder naar een bejaardenhuis gaat, weigert om bij dochter Hilly te komen werken. Hilly is een vreselijk mens en de grote motor achter vele discriminerende zaken in het stadje. Als Minny niet voor haar wil komen werken, verspreidt Hilly de leugen dat Minny gestolen heeft. In Jackson komt ze dus niet meer aan de bak. Tot ze bij een vrouw aan de slag kan die buiten Jackson woont en die een beetje een outcast is omdat ze a. boven haar stand is getrouwd en b. (veel belangrijker) met de man waarop Hilly haar zinnen gezet had. Hoewel Minny een grote en sterke vrouw is wordt ze thuis met de regelmaat van de klok afgerost door haar man.

Aibileen en Minny zijn de eerste dienstmeisjes die hun verhalen met Skeeter delen. Er volgen vele anderen. Terwijl ze zich allemaal bewust zijn van het gevaar dat ze lopen door te werken aan dit project. Werkloosheid en geweld tegen de huishoudelijke hulpen, verstoting en geweld tegen Skeeter.

Indrukwekkende roman, die je je doet afvragen hoe het nu is, daar in het Zuiden. En eigenlijk ook hoe het elders is, heden ten dage. Natuurlijk zijn er ook minpuntjes. Omdat het boek draait om deze drie vrouwen, blijven de andere karakters wel heel erg plat, bijna karikaturaal. Vooral Hilly. Of zouden er echt dit soort vrouwen (hebben) bestaan?
Ook de zwarte dienstmeisjes maken zich trouwens schuldig aan discriminatie (ten opzichte van de indianen), het zijn geen engelen. Daarmee zit er meer nuance in de roman dan ik van tevoren dacht.

"You can't trust them Indians. Don't you know we poisened their corn? What if she trying to poison you?"

"Drunk as an Injun on payday"

Leuk detail vond ik dat de delen die over Skeeter gaan andere bewoordingen gebruiken dan de delen over Aibileen en Minny. Bijna alsof de vrouwen hun eigen verhaal vertellen. Net als in het boek dat Skeeter schrijft...

Tonke Dragt - Het gevaarlijke venster

2011-09-03T19:22:00.004+02:00

In Het gevaarlijke venster keert Tonke Dragt terug naar het rijk van Koning Unauwen (uit De brief voor de Koning). Ze vertelt er twee verhalen over.

In het eerste bouwt Arwen, een van de ridders van Unauwen een kasteel op een onmogelijke plaats, door een pact met de duivel te sluiten: de eerste persoon die uit het duizendste venster van dit kasteel kijkt zal zijn/haar ziel moeten afstaan. Ondanks dat de ridder de kamer van het gevaarlijke venster afsluit, oefent het een onweerstaanbare aantrekkingskracht op de ridder uit...
In het tweede verhaal gaat de ridder op reis. Het is een reis vol ontberingen. Uiteindelijk loopt het schip averij op tussen de ijsbergen en moeten Arwen en de enige nog overgebleven medereiziger hun toevlucht zoeken in een koud huis. Een erg koud huis...

Leuk boekje waardoor je direct weer zin krijgt De brief voor de Koning te gaan herlezen (voor de tigste keer)

Vikram Seth - An equal music

2011-08-19T14:19:00.006+02:00

Het verhaal
Michael Holme is een violist, die zijn geld verdient door lessen te geven en door optredens met het strijkkwartet 'Maggiore', waarin hij tweede viool speelt. Zijn leven gaat zijn gangetje, tot hij op een dag zijn ex-geliefde ziet, Julia. Zij zit in de bus die hem voorbij rijdt. Tien jaar geleden waren ze beiden muziekstudent in Wenen: hij viool, zij piano. Toen hij vrij abrupt zijn leraar verliet en daarmee ook Wenen en Julia, was hun relatie voorbij. Sinds die tijd kan Michael bepaalde stukken, die ze altijd samen speelden, niet meer spelen.
Julia blijkt inmiddels getrouwd te zijn en een zoontje te hebben. En zo goed als doof, wat voor een musicienne natuurlijk verschrikkelijk is. Daarom houdt ze dat voor de wereld geheim. De aantrekkingskracht tussen beiden laait weer op. Dan gaat Julia met het Maggiore-kwartet in Wenen en Venetië optreden. Maar is hun liefde bestand tegen haar doofheid, haar huwelijk en zijn muzikale blokkades?

Deze samenvatting doet het boek geen recht, trouwens. Er zijn nog allerlei andere lijntjes: over zijn viool, die hij van een oud-dorpsgenoot heeft geleend en die opgeëist dreigt te worden door haar erfgenaam. Over zijn zwemclubje in Hyde Park. Over zijn appartementsgebouw. Over de muziekstukken die gespeeld worden en dan met name over een bepaald kwintet. Nou ja, je moet het boek zelf maar lezen :-)

Het motto voorin verklaart de titel van het boek:
And into that gate they shall enter, and in that house they shall dwell, where there shall be no cloud nor sun, no darkness nor dazzling, but one equal light, no noise nor silence, but one equal music, no fears nor hopes, but one equal possession, no foes nor friends, but one equal communion and identity, no ends nor beginnings, but one equal eternity. (John Donne)
Het komt terug in de allerlaatste zin van het boek.

Wat een prachtige liefdesroman! Ook als je niets van klassieke muziek weet, hoewel dat een belangrijke rol speelt in de roman, is dit een echte aanrader. Ik denk dat ik het binnenkort nog een keer ga lezen en dan alle genoemde muziek erbij ga luisteren, dat zal vast en zeker beleving toevoegen aan de woorden, net als bij Enquist en Murakami.

Monaldi & Sorti - Versluiering

2011-08-05T22:20:00.002+02:00

Een klein boekje dat je cadeau kreeg van de boekhandelaar in de maand van het spannende boek (juni). Mijn kennismaking met Monaldi & Sorti, waarover ik van een oud-collega al heel wat positieve verhalen gehoord had. En hoewel ik in het begin erg moest wennen aan de schrijfstijl (overdadig!), moet ik toegeven dat ik al snel gegrepen werd door het verhaal. Omdat het boekje zo dun is, moest er natuurlijk wel aan diepgang ingeboet worden.

Het verhaal
Het is 1647. Aan het Franse hof worden de voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van een Italiaanse opera. Of is de opera eigenlijk een dekmantel voor heel andere dingen? Intriges, intriges en nog meer intriges!

Voor mij in ieder geval een geslaagde eerste ontmoeting: ik ga zeker meer van dit schrijversduo lezen en denk dat dan de waardering van de drie sterren voor Versluiering zomaar eens op kan lopen tot vier sterren.

Marie Phillips - Gods behaving badly

2011-07-28T22:16:00.002+02:00

Ik houd het na 124 pagina's voor gezien. Dit is niet mijn soort boek... En dat terwijl het het boek is dat we met mijn IRL-leesgroep gekozen hebben. Heb nog nooit het gekozen boek niet uitgelezen dus ik 'mag' ;-)

Waarom houd ik het voor gezien: ik vind het niet grappig, niet onderhoudend, maar alleen maar onbenullig en slecht geschreven.

Sandra Koolmees - Een van de acht

2011-07-25T21:31:00.005+02:00

Sandra Koolmees heeft in "Een van de acht" haar ziektegeschiedenis opgetekend, vanaf de dag dat ze een knobbel in haar borst voelt tot ze een paar jaar later overlijdt. Ze is nog erg jong als ze met borstkanker geconfronteerd wordt, 35 jaar pas.

In het boekje zijn de columns bijeengebracht die ze in die tijd voor Libelle schreef over de ontdekking van de knobbel, de operatie, bestralingen, chemo's, het terugkeren van de energie en hoop, langs de wanhoop als ze opnieuw een knobbel in haar borst vindt en het hele circus opnieuw start, tot in het nawoord waarin ze vertelt dat er uitzaaiingen zijn gevonden.

Het verhaal dat ze te vertellen heeft is akelig herkenbaar, niet in de laatste plaats doordat het zich over dezelfde periode uitstrekt als het hare en vreselijk indrukwekkend, al is de manier waarop ze met haar ziekte om gaat totaal anders. Ze ontkent eerst dat ze ziek is, ze beschrijft op bijna kolderieke manier dat ze het ontbreken van een man in haar leven eigenlijk erger vindt dan dat ze een levensbedreigende ziekte heeft. Want in haar hoofd komt in het begin simpelweg niet op dat ze er dood aan kan gaan, aan de kanker. Ze heeft immers geen kanker, maar een tumor. Die bovendien verwijderd is. Dus waar zou ze zich druk om maken? Ze bereidt zich totaal niet voor op de behandelingen, die haar dan ook rauw op het dak vallen.

Pas als de kanker terug komt lijkt haar ziekte voor haar meer te worden dan een tijdelijk ongemak. Vanaf dat moment werd het boek voor mij sterker, de columns kregen minder het karakter van 'kijk mij eens knap, grappig en sterk omgaan met mijn tumor'. Ze kwamen op mij eerlijker over. Vooral ook het eerbetoon na haar overlijden door haar zusje dat achterin is opgenomen is ongelofelijk ontroerend.

"Een van de acht" slaat op het feit dat één op de acht vrouwen in haar leven te maken krijgt met borstkanker. Het boekje is niet literair geschreven, en zeker voor mensen die met borstkanker te maken hebben (gehad) een prettig herkenbaar en makkelijk leesbaar geheel.

Haruki Murakami - 1q84 (boek 1, 2 en 3)

2011-07-23T20:57:00.000+02:00

Het verhaal
Aomame (dit is haar achternaam, ze wordt tijdens vrijwel het hele boek met haar achternaam aangeduid) is een huurmoordenares. En niet zomaar een: ze wordt door De Oude Dame, die een opvanghuis heeft voor mishandelde vrouwen, betaald om mannen die vrouwen mishandelen naar de andere wereld te helpen. Dat doet ze op een vrijwel niet te detecteren wijze.

Als het eerste boek begint, is het april 1984. Aomame is in een taxi op weg naar een van haar slachtoffers. De taxi komt echter vast te zitten in het drukke verkeer. Op aanraden van de taxichauffeur stapt Aomame uit, klimt over de vangrail en gaat daar met de noodtrap naar beneden. Op die wijze komt ze keurig op tijd voor haar afspraak en het slachtoffer valt, zoals gepland. In de weken die volgen, komt ze tot het inzicht dat ze sinds die gebeurtenis niet meer in haar eigen wereld leeft, maar in een parallelle wereld, die ze 1q84 noemt (uit te spreken als kuu-tien-vierentachtig).

De tweede hoofdpersoon in 1q84 is Tengo. Hij was ooit een briljante leerling en student wiskunde, maar heeft na zijn studie besloten leraar op een bijlesinstituut te worden en zijn vrije tijd te besteden aan het schrijven van zijn eerste roman. Die wil overigens niet zo vlotten. Tot hij van zijn uitgever Komatsu, voor wie hij allerlei schrijfklusjes opknapt, het manuscript van ‘Een pop van lucht’ in handen krijgt, met de vraag dat zodanig te herschrijven dat het mee kan dingen naar een prestigieuze prijs voor literaire debutanten. Het is een wonderlijk verhaal waarin kleine wezentjes, The Little People, uit het niets een pop weven waarin een soort kloon van de hoofdpersoon groeit. De schrijfster van het manuscript, de 17-jarige Fukaeri, is een vreemd en schuw meisje. Ze beweert dat alles wat ze in ‘Een pop van lucht’ heeft opgeschreven echt heeft meegemaakt in de jaren dat ze met haar ouders in een sekte woonde.

Het herschrijven lukt briljant en het boek voert al snel de bestseller lijsten aan. Zeker als de leider van de sekte sterft in de nacht dat Tengo en Fukaeri één worden en ook hij daardoor in 1q84 terecht komt.

Het bedrog dat Tengo en Fukaeri hebben gepleegd maakt hen wel gevoelig voor een chantagepoging door de griezelige prive-detective Ushikawa, die denkt dat zij iets te maken hebben met de moord op de sekteleider. Wat Ushikawa niet weet is dat De Oude Dame en Aomame daar achter zitten.

Aomame is ondertussen ondergedoken, bevreesd voor de macht van de sekte. Ze zal een aantal plastisch chirurgische ingrepen ondergaan en daarna onder een nieuwe naam een nieuw leven gaan beginnen. Totdat ze erachter komt dat ze zwanger is. En dat terwijl ze geen seks heeft gehad...

Wat al snel duidelijk wordt is dat Aomame en Tengo elkaar als kinderen hebben gekend. Door alle gebeurtenissen raken de levens van Aomame en Tengo in 1q84 opnieuw met elkaar verbonden.

Murakami levert met 1q84 weer een briljante roman af. Waarover je kunt mijmeren, je verwonderen. Natuurlijk komen er de bekende Murakami-thema’s in voor: muziek, eten, de zoektocht naar verloren gewaande jeugdliefde, oren. Maar in 1q84 geeft Murakami er een geheel nieuwe draai aan...

V

E

R

K

L

A

P

P

E

R

Het lijkt een happy end te gaan worden! Tengo en Aomame krijgen elkaar, ze lijken terug te keren naar 1984 en de baby die Aomame verwacht lijkt op de meest absurde manier toch echt van Tengo.

Waar ik me afvroeg of ze aan het eind niet in nóg een andere wereld terecht waren gekomen. Heel fijn, van die open eindjes waardoor je je als lezer nog in de wereld van het boek kunt blijven wanen.

Toine Heijmans - Op zee

2011-07-12T10:48:00.001+02:00

Ik lees al tijden graag de columns van Toine Heijmans in de Volkskrant en volg hem minstens even graag op twitter. Daarom kocht ik zijn roman Op zee en nam het mee als vakantieleesvoer. Daar is het, mede door de fijne vormgeving, waarbij de eerste kapitaal van elk hoofdstuk een letter van twee meisjesvlechten is, de rustige bladspiegel, de mooie zwart/witte illustraties en het relatief grote lettertype, uitermate geschikt voor. Het verhaal zelf is daarentegen akelig verkillend in de zomerse zonnehitte... Want het gaat over een vader die zijn kind kwijtraakt.

Het verhaal
Donald heeft een sabbatical gekregen van zijn werkgever en zeilt een aantal maanden alleen rond. De laatste etappe, van Denemarken tot aan Harlingen, vaart zijn dochtertje met hem mee. Dit tochtje duurt in principe 48 uur. Maar dan komt het zeilscheepje in een storm terecht en verdwijnt de kleine Maria. Ze moet overboord zijn geslagen! Donald besluit geen hulp van de kustwacht in te roepen maar zelf naar haar op zoek te gaan...

Op zee is, net als The terrible privacy of Maxwell Sim van Jonathan Coe, dat ik een paar maanden geleden las, geïnspireerd op Donald Crowhurst, een zeezeiler die eind jaren '60 een solozeilreis rond de wereld veinsde (hij lag in werkelijkheid stil te dobberen op de Atlantische Oceaan) en daarvan compleet doordraaide. De verwijzingen die Heijmans naar Donald Crowhurst maakt zijn veel directer dan die Coe: de hoofdpersoon die Donald heet, die solozeiler is en waar overduidelijk een steekje aan los is. Dat maakt het eind net iets minder verrassend dan dat van Coe. Wat beide schrijvers voor de lezer uitermate goed invoelbaar maken is dat een mens in eenzaamheid tot erg rare dingen in staat is.

Ja, een fijn boek. Drie sterren meer dan waard!

Sofi Oksanen - Purge

2011-07-05T22:43:00.002+02:00

Het verhaal
De bejaarde Aliide Truu woont alleen aan de rand van een dorpje in Estland. Op een dag ligt er een jonge vrouw in haar tuin. Eerst denkt Aliide dat ze dood is, maar al gauw blijkt dat deze vrouw, de Russische Zara, alleen maar de uitputting nabij is. Zij is op de vlucht voor de mannen die haar op de meest afgrijselijke manieren misbruikt en uitgehoerd hebben. Gek genoeg spreekt Zara Ests. In de dagen dat ze zich bij Aliide schuil houdt wordt het steeds duidelijker dat Zara niet zomaar bij Aliide terecht gekomen is. En dat Aliide niet het vriendelijke oude vrouwtje is dat ze op het eerste gezicht lijkt, maar dat zij een donker geheim bewaard. De spanning loopt al snel huizenhoog op. Tot die aan het eind ineens wegvloeit in plaats van tot een allesverzengende explosie te komen.

Als het einde van deze thriller niet zo afgeraffeld was geweest, had ik voor Purge een ruime 4-ster gegeven. Nu moet Oksanen het met een ruime 3-ster doen...

Paul Auster - Sunset Park

2011-07-04T21:10:00.002+02:00

Miles Heller kan de door hem veroorzaakte dood van zijn stiefbroer, vijf jaar na diens overlijden nog steeds niet verwerken en laat zijn veelbelovende maatschappelijke carrière en zijn makkelijke leventje in de steek. Hij verdwijnt simpelweg.
Als het boek begint, is het zeven jaar na zijn verdwijning. Miles is inmiddels 28 en werkt in Florida voor een verzekeringsmaatschappij, voor wie hij inboedels fotografeert van mensen die hun huis uit gezet zijn. Hij heeft een relatie met de voor haar leeftijd erg voorlijke maar toch echt pas 17-jarige Pilar. Als de zus van Pilar dreigt met de relatie aan te geven bij de politie als Miles geen spulletjes voor haar steelt uit de inboedels die hij fotografeert, gaat hij op het aanbod van zijn middelbare school-vriend Bing Nathan, die met twee vriendinnen een huis heeft gekraakt in hartje New York en een vierde huisgenoot zoekt.
Toeval wil dat ook zijn vader en stiefmoeder (die overigens al lang uit elkaar zijn) zich in New York bevinden. Durft Miles zich aan hen te vertonen om uit de doeken te doen waarom hij al die jaren geleden verdwenen is? Dit gegeven vormt het hart van deze novelle van de door mij zeer geliefde schrijver Auster.

Helaas vond ik het een erg saai boekje. In tegenstelling tot de andere door mij gelezen Austers is dit geen supergeconstrueerd verhaal, waarin het Droste-effect meer dan eens verwerkt is, maar een 'gewone', rechttoe-rechtaan vertelling. De huisgenoten van Miles zijn door Auster een beetje aan het verhaal toegevoegd om het nog iets van body te geven. Dat had hij beter niet kunnen doen. Ze leiden af van het centrale thema van het boek: kun je als ouders je kind een onvergefelijk iets toch vergeven? En tot slot vond ik de boekpersonages, die stuk voor stuk als eind twintigers worstelen met hun seksualiteit, gewoon niet zo interessant. Met uitzondering van Bing misschien...

Overigens heb ik Sunset Park wel uitgelezen. Ik bleef tot het eind hopen op dat ene sprankje van Austers ongelofelijk knappe schrijfstijl. En omdat dat dus niet kwam kan ik echt niet meer dan twee sterren uitdelen.

Adriaan van Dis - De wandelaar

2011-06-23T22:34:00.004+02:00

In De wandelaar krijgt de hoofdpersoon, de Nederlander Mulder, bijna letterlijk een hond in de schoot geworpen. Hij loopt namelijk op zijn vaste avondwandeling door het centrum van Parijs langs een pand waarin veel illegalen wonen. Dat pand staat in brand. Daarbij komt een aantal bewoners om. Maar de hond overleeft het drama door uit het raam te springen. Hij kiest Mulder als zijn nieuwe baas.

Door de wandelingen met de hond komt de ietwat truttige Mulder in aanraking met een heel ander Parijs: dat van zwervers en illegalen. En dat van Père Bruno, de priester die zijn eigen 'carrière' opoffert voor zijn idealen. Mulder raakt allengs betrokken bij het leven van een aantal van hen. In ieder geval voor zolang als de hond bij hem blijft.

Grote vraag is of, wanneer de hond een andere baas kiest, of Mulder terug zal glijden naar zijn oude truttige bestaantje of dat hij zijn betrokkenheid bij de onderkant van de Parijse maatschappij zal houden.

Mooi boek, ik heb van deze van Dis echt genoten. Het is met aandacht en rust geschreven: je loopt met Mulder mee en voelt, meer dan dat het expliciet opgeschreven wordt, zijn maatschappelijke betrokkenheid groeien.

Een paar citaten:
"De pater stak een sigaret op en pulkte een korst van zijn spijkerbroek, zijn overhemd rafelde bij de mouwen en ook zijn trui had de gelofte van armoe afgelegd. Mulder blies een pluisje van zijn zachtgele pullover. Hun kleren vloekten. Wat viel er na hond en brand nog te delen? Een fles whisky."

Mulder noemt zich in een opwelling Nicolas Martin, omdat er op het uitgebrande pand een plaquette hing waarop staat: "Nicolas Martin, héros et marter de la Résistance, assassiné le 16 décembre 1943." De dag van de geboorte van Mulder. Overigens krijgt hij met dat witte leugentje nog een hoop gedoe, maar het gaat te ver om dat hier allemaal te bespreken. Leuk is dat dat gegeven weer terugkomt als hij met Père Bruno een illegaal van een nieuwe levensgeschiedenis moet voorzien:
"Pas na een glas durfden ze Ngolo opnieuw geboren te laten worden. op zijn eigen verjaardag, maar waar? Bij voorkeur in een van de Nederlandse koloniën. Curacao? Bonaire? Dat klonk zo Frans, vond de pater. Na lang nadenken kwamen ze op Sint Maarten uit. Half Frans, half Nederlands. Saint Martin. Een naam passend bij leugens."

Thea Beckman - De verloren schat

2011-06-19T20:48:00.000+02:00

De verloren schat is een relatief onbekende jeugdroman van Thea Beckman, uit 1993.

Wat doe je als dorpskind van 13 tijdens de paasvakantie? Dan verveel je je te pletter. En dus ga je zelf voor leven in de brouwerij zorgen. Dat doet Mickey. Ze ziet een vreemde advertentie in het lokale sufferdje:
"Dr. W. de Vries en dr. E. Burger, bezig met een onderzoek naar de geschiedenis van Koekeloren, vragen ieder die iets weet over de verloren gegane schat van de d'Autrebèves, zich te veerwogen bij het Watpen van Koekeloren om hierover inlichten te verstrekken."
Een verloren gegane schat, dát is natuurlijk reuze interessant! En dus vliegt Mickey erop af. Voor ze het weet, zit ze tot over haar oren in de schatzoekerij. Maar ze is niet de enige.

Een aardig boekje, daar niet van hoor, maar persoonlijk houd ik meer van de historische jeugdromans van Beckman.

Herman Koch - Zomerhuis met zwembad

2011-06-18T19:55:00.002+02:00

Het verhaal
Huisarts Marc Schlosser heeft een bloeiende praktijk. Onder zijn patiënten veel BNers. Dat komt niet doordat hij zo van zijn vak houdt, integendeel, maar omdat hij niet moeilijk doet over het voorschrijven van allerlei middeltjes en niet zeurt over bijvoorbeeld hun drankgebruik.
Op een dag komt acteur Ralph Meier langs omdat hij zich zorgen maakt over een knobbeltje. Marc verzekert Ralph dat het waarschijnlijk een vetbobbeltje is, en dat hij zich geen zorgen moet maken. Vervolgens neemt hij er een biopt van, op een bijzonder onprofessionele manier. En hij stuurt het biopt vervolgens niet naar de patholoog-anatoom. Daar is dus iets aan de hand! Waarom brengt Marc het leven van Ralph opzettelijk in gevaar? Sterker nog, want Ralph overlijdt niet veel later: is het geen moord?
Om die vragen draait het in deze roman.

De titel 'Zomerhuis met zwembad' slaat op de zomervakantie die Marc met zijn gezin doorbrengt in het zomerhuis (jawel, met zwembad) dat door Ralph en zijn gezin, samen met een bevriend stel, is gehuurd. Hier bevindt zich het antwoord op bovengestelde vragen.

Na mijn zeer positieve leeservaring met Het Diner begon ik enthousiast aan Zomerhuis met zwembad. Jammer genoeg moest ik al snel constateren dat Koch het niveau van Het Diner niet heeft kunnen evenaren. Weer is het een echte pageturner, daar niet van, maar de ongelofelijke verrassing waardoor je in het Diner aan het eind nog eens een lekkere klap in je gezicht krijgt, ontbrak in Zomerhuis met zwembad. En dat komt doordat je al veel te snel weet dat het overlijden van Ralph Meier geen ongeval maar opzet is. Het waarom is ook al niet al te verrassend. En de ontknoping zie je van verre aankomen.

Daarom: drie sterren.

Cathleen Schine - The evolution of Jane

2011-06-17T11:09:00.001+02:00

Het verhaal
Jane Barlow is halverwege de 20 als zij door haar echtgenoot verlaten wordt. Om daaroverheen te komen, krijgt ze van haar ouders een reisje aangeboden naar de Galapagos-eilanden. Ja, die van Darwin. Daar aankomen is de reisleidster tot haar verbazing haar nichtje, buurmeisje en hartsvriendin van vroeger, Martha, die een jaar of 10 geleden ineens de banden met Jane heeft verbroken.

Tijdens de reis langs de verschillende eilanden probeert Jane er de hand van de theorieen van Darwin en zijn tijdgenoten achter te komen wat toch de aanleiding is geweest van die breuk: was het iets dat zij gedaan heeft, of juist verzuimd? Was het onvermijdelijk, de voortzetting van de aloude familievete tussen de tak van de familie waarin Jane geboren werd en die waarin Martha geboren werd?

Op zich een interessant gegeven. En het boek is heel mooi uitgegeven, gedrukt op van dat ruw gesneden dikke papier. Maar o o o, wat slecht uitgewerkt. Kromme zinnen, eindeloze herhalingen van de verzuchtingen van Jane, slecht uitgewerkte, ehrm, niet uitgewerkte karakters. Bah. Echt niet meer dan 1 ster waard. Een wonder dat ik dit überhaupt heb uitgelezen! Dat kwam vooral doordat ik in de trein zat en niets anders bij me had...

Dave Eggers - Zeitoun

2011-06-15T19:27:00.005+02:00

In Zeitoun beschrijft Dave Eggers het leven van de familie Zeitoun voor, ten tijde van en na de Orkaan Katrina. Vader Abdulrahman is geboren in Syrie, heeft als zeeman de zeven wereldzeeën bevaren maar nadat hij bijna omkomt bij een aanval op het schip waarop hij vaart, vestigt hij zich aan de wal, in zijn geval de wal van New Orleans in het zuiden van de VS. Daar ontmoet hij Kathy, die zich na een kort en ongelukkig huwelijk waarbij ze met een zoontje achtergebleven is, bekeerd heeft tot de Islam. Ondanks het grote leeftijdsverschil tussen beiden zijn ze ruim 10 jaar gelukkig getrouwd als het boek begint, luttele dagen voor Katrina New Orleans zal verwoesten. Ze hebben samen drie dochters gekregen. De Zeitouns hebben een bloeiende aannemerij.

Maar dan komt Katrina. Kathy vlucht op tijd met de kinderen, maar Abdulrahman is vastbesloten de storm in zijn eigen huis te doorstaan. Veel erger dan andere orkanen kan het toch niet worden. Wel dus. Als New Orleans onder water komt te staan, vaart hij in zijn kano de stad door en redt een aantal mensen en honden.

Tot hij op een kwade dag wordt opgepakt door de politie en opgesloten wordt in een extra beveiligde gevangenis, zonder dat hij dat aan iemand mag laten weten. Eerst denk je dat dat te maken heeft met zijn etnische achtergrond, maar later in het boek blijken ook blanke Amerikanen te zijn opgesloten. In tijden van de war on terror is iedereen verdacht. Hoe er met deze mensen (en dat natuurlijk Abdulrahman in het bijzonder) wordt omgesprongen is huiveringwekkend en ontnuchterend: wat nou vrijheid van geloof, meningsuiting! Wat nou onschuldig tot het tegendeel is bewezen? Brrrr.

Een groot deel van het boek draait om de vraag of de Zeitouns als Amerikaanse burgers of als moslims behandeld worden. Het ene moment is het het ene, zijn ze gewoon mensen uit een van die vele smaken die in de smeltpot die het Amerikaanse volk is komen. Het andere moment zijn ze buitenstaanders, moslims. Doordat Eggers ervoor kiest om het verhaal van Kathy en Abdulrahman vanuit hun perspectief te vertellen, weet je eigenlijk alleen hoe zij zich voelen. Niet hoe andere mensen hen zien.

Wat ik bijzonder vind is dat het dubbele gevoel dat ik hierboven beschrijf nog eens extra duidelijk naar voren komt daar waar het om uiterlijk religieus vertoon gaat: is godsdienst iets uit de privé-sfeer of iets openbaars? Kathy vindt het bijvoorbeeld heel raar dat haar familie moeite heeft met haar hijab. Het dragen van een hijab is toch niet datgene dat haar als moslima definieert? Maar tegelijkertijd vertelt ze opgelucht te zijn als ze na de aanslag op de Twin Towers eindelijk weer een gesluierde vrouw treft:

In the weeks after the attacks on the Twin Towers, Kathy saw very few Muslim women in public. She was certain they were hiding, leaving home only when necessary. In late September, she was in Walgreens when she finally saw a woman in a hijab. She ran to her. "Salaam alaikum!" she said, taking the woman's hands. The woman, a doctor studying at Tulane, had been feeling the same way, like an exile in her own country, and they laughed at how delirious they were to see each other.

Kennelijk is ook voor Kathy een vrouw pas een moslima als zij gesluierd door het leven gaat... Oftewel: iedereen heeft vooroordelen.

Een geweldig geschreven journalistiek-achtig verslag van de 'belevenissen' van Orleans ten tijde van de orkaan Katrina. Journalistiek-achtig omdat Eggers overduidelijk kiest voor het perspectief van de familie Zeitoun. Aan het eind komen nog - kort - andere betrokkenen aan het woord, maar dat is bijna als een zijstapje. Ondanks dit kleine minpuntje krijgt Zeitoun van mij een zeer verdiende vier sterren.

Terry Pratchett - Thud!

2011-06-11T19:12:00.002+02:00

In dit 34e deel van de Discworld-serie staat een al eeuwenoude veldslag tussen trollen en dwergen in de Koom Valley centraal. Sam Vimes heeft de moeilijke taak om te voorkomen dat dwergen en trollen de veldslag opnieuw uitvechten in Ankh-Morpork. Een taak die snel een mission impossible wordt als er een dwerg vermoord wordt en het er toch erg op lijkt dat de dader een trol is geweest.

Leuk, maar minder origineel dan vele eerdere Discworld-boekjes, zoals bijvoorbeeld Going Postal (deeltje 33). Daarom: drie sterren.

Anna Enquist - Grieks voetbal

2011-06-07T19:10:00.000+02:00

Bij Bruna ligt elke maand een deeltje uit de Literaire Juweeltjes Reeks, schattige kleine boekjes van bekende schrijvers, voor een habbekrats bij de kassa te koop. En ach, als daar dan ineens een boekje van Anna Enquist ligt, kan ik me niet inhouden.

In 'Grieks voetbal' zijn twee korte verhalen opgenomen: 'Grieks voetbal' en 'De kwetsuur'. Het titelverhaal is een verhaal over de pioniers in de Flevopolder. Het tweede verhaal beschrijft de lijdensweg nadat een jonge voetballer geblesseerd raakt. Vooral het eerste verhaal vond ik goed.

Leslie Forbes - Waking Raphael

2011-06-07T18:24:00.003+02:00

Zo'n boek dat je leest als je niets anders in de buurt hebt, dat is Waking Raphael van Leslie Forbes.

Het verhaal
De Britse restaurator Charlotte is in het Italiaanse Urbino om te werken aan La Muta, een werk van de 16e eeuwse schilder Raphael. Op de dag dat het werk eindelijk aan het publiek tentoongesteld zal gaan worden, wordt het door een van de schoonmaaksters van het museum ernstig beschadigd. Deze schoonmaakster is een doofstomme vrouw die in de ruïnes van een in de Tweede Wereldoorlog verwoest dorpje in de buurt woont. Wat heeft de verwoesting van dat dorp met de verwoesting van het schilderij te maken? Charlotte besluit het uit te zoeken. Met gevaar voor eigen leven.

Op zich een leuk gegeven, zou je zo denken. Maar in de uitwerking heeft Forbes geen keuzes kunnen maken. Is het een misdaadroman, een liefdesroman, een roman over kunstherstel in het hedendaagse Italië? Ik had namelijk ook een heel andere samenvatting kunnen schrijven: "een liefdesverhaal tussen de gereserveerde Britse Charlotte en de gepassioneerde Urbinese ijsmaker. Wat heeft zijn verleden te maken met de verwoesting van het dorpje waar de schoonmaakster woont?" Of wat zou je vinden van: "een jonge maar ambitieuze Canadese verslaggeefster komt naar Urbino om verslag te doen van de onthulling van het gerestaureerde schilderij van Raphael. Zij raakt verstrikt in het web van de weldoener van de stad, die meer dan één geheim heeft. Heeft één ervan te maken met de schoonmaakster? Was haar aanval wel op het schilderij gericht, of op de weldoener?" En zo kan ik doorgaan, want er zitten zeker nog vier andere verhaallijnen in. En dat irriteerde me in toenemende mate. Daarom kan ik voor dit boek niet meer dan twee sterren geven.

Thich Nhat Hanh - The Long Road Turns to Joy: A Guide to Walking Meditation

2011-06-02T13:40:00.000+02:00

Lezers van Elsjes emoties zal het niet ontgaan zijn: ik mediteer tegenwoordig. En daarnaast wandel ik vele kilometers. Toen ik met Sjaak tijdens een van onze wandelingen langs het Maarten van Rossumpad in de B&B waar we sliepen het boekje van Thich Nhat Hanh zag over leesmeditatie, heb ik dat dan ook direct gelezen. Een combinatie van de alertheid van Zenmeditatie en de lichamelijke beweging van wandelen leek me geweldig.

Het is een heel klein boekje, het ziet er meer uit als een cadeau-boekje dan als een serieus werk. Elke tweede pagina is versierd met een zwart/wit foto van loopmediterende mensen, en op de andere pagina zijn bespiegelingen van Thich Nhat Hanh over mediteren, en over loopmeditatie in het bijzonder. Daarnaast geeft hij heel praktische aanwijzingen over hoe je de alerte status van meditatie tijdens het lopen kunt bereiken.

Ben blij dat ik het las, en heb het ook al een aantal keer toegepast tijdens wandelingen. Die wandelingen zijn me extra goed bevallen. Dus: aanrader!

Michel Faber - The fire gospel

2011-05-27T09:43:00.001+02:00

In de Canongate myth serie wordt steeds een mythe genomen waarbij een vooraanstaand schrijver van nu daar een roman omheen bouwt. Mijn kennismaking met deze serie was zo succesvol dat ik gelijk de rest van de serie op mijn verlanglijstje heb gezet.

In The fire gospel neemt Michel Faber de kruisiging van Jezus ter hand.

Als museummedewerker Theo Griepenkerl zijn vertaling van een aantal papyrusrollen publiceert, het ooggetuigenverslag van Malchus (ik gebruik de Engelse naam van de discipel van Jezus wiens oor er door Simon Petrus werd afgehakt) van de kruisiging van Jezus. Dit ooggetuigenverslag zou betrouwbaarder zijn dan dat van de vier evangelisten (Mattheus, Johannes, Lucas en Marcus) omdat die evangeliën pas veel later geschreven zijn. De hele christelijke wereld staat op z'n kop als uit het verslag blijkt dat Jezus helemaal niet zo'n wonderbaarlijke dood stierf en dat ook de wederopstanding niet plaats heeft gevonden. En Theo, als boodschapper van dat schokkende nieuws, wordt een gemakkelijke prooi voor (religieuze) fanaten.

Meeslepend geschreven!

Annie Proulx - Postcards

2011-05-27T09:23:00.001+02:00

Deze roman draait om de familie Blood, een boerenfamilie uit het Noord-Oosten van de VS (Vermont). Het boek start in 1944, wanneer de oudste zoon zich na een ongeluk (?) waarbij hij zijn vriendin Billie om het leven brengt, genoodzaakt ziet te vluchten. De overblijvende familieleden snappen er niks van en zijn vooral heel erg boos op Loyal: hoe moeten ze in godsnaam het toch al zo armlastige boerenbedrijf runnen met een man minder?
Loyal zwerft in de 45 jaar erna heel de States door en houdt contact met het thuisfront door ansichtkaarten te sturen. Steeds dezelfde ansichtkaart trouwens (aan het begin van het boek heeft hij een hilarische ontmoeting waaraan hij die kaarten over houdt). Doordat hij nog steeds bang is wat er met hem gebeurt als hij gevonden wordt, laat hij op de kaarten nooit een adres achter. Loyal is na het overlijden van Billie doodsbang om met vrouwen alleen te zijn, en dus mijdt hij hun gezelschap als de pest.
Steeds als we een hoofdstuk met Loyal meegereisd hebben, lezen we daarna weer hoe het de achterblijvers vergaat. De vader met zijn explosieve karakter, de moeder die na de dood van haar man eindelijk het leven kan gaan lijden dat ze zo graag gewild heeft, de eenarmige broer die voor niks deugt en stinkend rijk wordt in Miami, het jongste zusje dat droomt van een leven met een liefhebbende man en zich als een kandidaat in een datingshow avant la lettre door een krant laat koppelen.

Prachtig boek! In het begin vond ik het wat moeilijk lezen, ik had moeite met de spreektaal die Proulx gebruikt. Maar daar wen je toch redelijk snel aan. Proulx zet de verschillende personages zeker en overtuigend neer en weet ze een passende omgeving te schetsen, zonder dat dat gemaakt overkomt. En hoewel ik me nog steeds afvraag wat hij nou met Billie gedaan heeft, heb ik een grote sympathie voor Loyal opgevat.

Maarten 't Hart - De nakomer

2011-05-23T21:19:00.001+02:00

Het verhaal
De nakomer vertelt het leven van Simon Minderhout, het nakomertje van een huwelijk tussen de Groningse Jacob en de weduwe Neletta. Simon groeit op in Drenthe, waar zijn onorthodoxe vader door gelukkig toeval (een uitbraak van de Spaanse griep heeft alle beschikbare kandidaten om zeep geholpen) gemeentesecretaris is. Hij heeft een heerlijk vrije jeugd en beleeft vele avonturen met zijn hondje Prins.
In het tweede deel van de roman studeert Simon farmacie en filosofie en neemt daarna de apotheek van zijn oom over in Maassluis. Zijn studie filosofie komt in het slop doordat hij zijn scriptie, tegen de zin van zijn hoogleraar, over het antisemitisme in de Duitse wijsbegeerte schrijft.
Simon integreert niet echt met de lokale bevolking. Als de oorlog uitbreekt, ontstaat er in Maassluis al snel een georganiseerde vorm van verzet tegen de Duitsers. Simon wordt daar, tot zijn verdriet, niet voor gevraagd. Toch raakt hij betrokken als een verzetsmeisje bij hem medicijnen komt bietsen voor een van haar kameraden. Simon wordt tot over z'n oren verliefd op deze Hillegonda en volgt haar om erachter te komen waar zij woont. Dat wordt door de leden van de verzetsgroep niet op prijs gesteld en Simon blaast de aftocht nadat hij in elkaar is gerost.
In het laatste deel van het boek speelt zich veertig jaar na de oorlog af. Simon is een oude man met de nodige gezondheidsproblemen. Als hij in de krant leest dat hij verantwoordelijk zou zijn voor het verraad van de verzetsgroep van Hillegonda, is hij compleet in de war. Zijn vriend Aaron vindt dat ze, omdat de media alleen maar bezig lijkt de boel op te hitsen, zelf uit moeten zoeken wat er gebeurd is. En zo ontmoet Simon Hillegonda opnieuw. Zal ze geloven dat hij niets met het verraad te maken heeft gehad?

Maarten 't Hart heeft met de nakomer weer een mooi verhaal afgeleverd. En toch voelt het een beetje... onbevredigend. Het lage tempo, de natuurlijk weer erg uitgesponnen theologische discussies, en vooral ook het laatste deel waarin voor mij de plot tot een nogal kunstmatig eind gebracht werd, die maakten dat ik hier en daar wel het gevoel had een zeer gedateerd boek te (hebben ge)lezen. Daarom: drie sterren.

Margaret Atwood - Boven Water

2011-05-18T14:26:00.005+02:00

Het verhaal
De ik-persoon gaat samen met haar vriend Joe en hun vrienden David en Anna naar de streek waar haar vader woonde. Ze heeft namelijk een brief gekregen dat die spoorloos verdwenen is. Haar vader had ervoor gekozen na de dood van zijn vrouw de bewoonde wereld zo goed als de rug toe te keren en zich terug te trekken op een onbewoond eilandje in Quebec. En nu is hij dus verdwenen.

Eenmaal aangekomen op het eilandje heeft de ik-persoon het idee dat haar vader zich voor hen verstopt en hen begluurt. Er gaat voor haar een sterke dreiging uit van het huisje en het eiland. Ze is dan ook nogal overvallen door het voorstel van David om het verblijf op het eiland dat twee dagen duren zou te verlengen tot een week. Maar toch zegt ze daar geen nee tegen.

Zo op elkaar aangewezen ontstaan er al snel spanningen tussen de vrienden. Hierin spelen verwachtingen rondom relaties, anticonceptie, abortus en man/vrouw-verhoudingen een belangrijke rol. De spanningen worden nog eens extra aangewakkerd door de herinneringen die bij de ik-persoon naar boven komen. Dit alles leidt tot een explosief einde.

Zowel gedateerd als natuurlijk altijd actueel, deze thema's. En Atwood heeft zoals altijd het vermogen om dit alles zo ongelofelijk invoelbaar op te schrijven. Alleen hebben de hoofdpersonen allemaal zoveel haar, daar zou je nu niet meer mee wegkomen hoor ;-)

Originele titel: Surfacing (1972)

Adriaan van Dis - Familieziek

2011-05-16T14:04:00.001+02:00

In Familieziek bekijk je een vader door de ogen van een kleine jongen. Het is 1953, de jongen en zijn familie wonen sinds hun repatriëring uit Indië in de Noord-Hollandse duinen. Het huishouden is eigenlijk in twee kampen verdeeld: de moeder en haar drie grote dochters en de vader (Meneer Java) en de kleine jongen. Meneer Java besteedt zijn dagen aan het schrijven van brieven aan mensen die hem of de rest van de wereld onrecht hebben aangedaan. En aan het onderwijzen van zijn zoon over het leven in de Oost. Of aan het kopen van spullen die het gezin nodig heeft, noch betalen kan (schoenen vooral, of een televisietoestel). De moeder en haar dochters (uit haar eerste huwelijk) proberen de boel in de klauwen te houden door Meneer Java uit te lachen, of zijn aankopen te retourneren.

Ontroerend, hartverscheurend, maar wat mij betreft net iets teveel met het oog op deze effecten geschreven. Daarom geen vier, maar drie sterren.

Rick Riordan - Percy Jackson en de Olympiers - De strijd om het Labyrint

2011-05-14T13:57:00.002+02:00

Deel 4 alweer van deze jeugdserie. En zo langzamerhand begint het verhaal voor mij zijn magie wel wat te verliezen. Waar ik genoot van deel 1, wordt dat bij elk deel iets minder. Er zit te weinig ontwikkeling in de hoofdpersonen. Wat wel leuk blijft is dat al die personages uit de Griekse mythologie op een eigentijdse manier langskomen.

Nathan Englander - The Ministry of Special Cases

2011-05-11T10:36:00.005+02:00

How true is anything that only one man believes?

Buenos Aires, 1976. In het eerste deel van het boek wist Joods-Argentijnse Kaddish Poznan, hoerenzoon, de schande van de afkomst van mede-hoerenkinderen uit: op het afgescheiden deel van de Joodse begraafplaats beitelt hij tegen betaling de namen van de voorouders van inmiddels gesettelde joden uit.
Zijn zoon Pato is daar zeer tegen gekant. De jonge student kijkt erg neer op de levenswijze van zijn vader. Ook zijn vrouw Lillian is in Kaddish teleurgesteld: trouwde ze zeer tegen de wens van haar ouders met deze veelbelovende hemelbestormer, nu sluipt hij als een dief door de nacht naar de begraafplaats om daar zijn schandelijke werk te verrichten. Zijzelf werkt voor een verzekeringsfirma, of eigenlijk runt ze daar de tent, want de baas heeft het te druk met gewichtig te doen tegenover hun klanten, de (nouveau) riche van Argentinië.

In het tweede deel, na de coup van Videla en zijn maten, zijn Kaddish en Lillian zeer bevreesd voor de arrestaties die ongetwijfeld zullen volgen; ze hebben eerder de nachtmerrie van een militair regime doorleefd. Maar Pato heeft dat niet en gaat ervan uit dat de rede hem en zijn vrienden zal beschermen. Dan worden Pato en zijn vrienden opgepakt. Zomaar, na een feestje. De vrienden worden vrijgelaten maar Pato, die zijn ID-kaart niet op zak had, moet door Kaddish worden opgehaald van het politiebureau. Als ze thuiskomen, komt er een aantal mannen in lange jassen hun huis doorzoeken. Ze nemen Pato mee en wat verdachte boeken. Kaddish is compleet overvallen door deze gebeurtenis en laat de mannen ongestoord hun gang haan. Pato verdwijnt in het luchtledige. Lillian en Kaddish zetten - op de manier waarop Lillian het wil doen: open en bloot - alles op alles om erachter te komen wat er met hun zoon gebeurd is, maar de autoriteiten die ze bezoeken ontkennen de arrestatie en de mensen om hen heen zijn zo angstig dat die zich niet voor de zaak van Pato durven in te zetten. Hoe langer Pato weg is, hoe onwerkelijker het lijkt dat hij ooit bestaan heeft. Huiveringwekkende taferelen. Zo probeert Kaddish een generaal uit het klantenbestand van de firma waar Lillian werkt, de waarheid over hun zoon te ontlokken, maar:

The general was holding his stomach as Kaddish threatened him, his eyes welling up. He was afraid he might fall from his chair. The general watched the tough little man leave with his tough little wife, and he laughed and laughed and laughed.

In het derde deel van het boek probeert Kaddish op zijn manier achter de waarheid te komen. De manier die Lillian verafschuwt, de manier van het criminele hoerencircuit waarin Kaddish geboren werd. Dit brengt zaken aan het licht die een breuk tussen beide echtelieden betekent. En zo blijft elk van hen moederziel alleen achter.

Het eerste deel is zeer humoristisch beschreven. De scharrelaar Kaddish, de nachtelijke tochten naar de begraafplaats, de contacten die Kaddish met een van zijn klanten heeft vooral ook. Deze plastisch chirurg, Mazursky heeft ook zijn afkomst door Kaddish laten wegbeitelen, maar weigert vervolgens te betalen. Hij zegt dat hij schulden heeft. Vervolgens biedt hij aan om de neus van Kaddish (een enorme Joodse gok) te veranderen in een prachtig Zuid-Amerikaans neusje. Kaddish pingelt er een nieuwe neus voor zijn vrouw en zoon bij (die laatste weigert trouwens). De ingrepen lukken (uiteindelijk) prachtig, maar door hun nieuwe uiterlijk gelooft niemand meer dat Pato hun zoon is. Waarop Lillian verzucht: "Murder," Lillian said, her old nose gone, Pato missing from the mirror. "To change a face it is murder."
Hoe verder je in het boek komt, hoe meer de humor door de horror van het leven onder een repressief bewind wordt vervangen. Maar echt weg is de humor nooit. En dat maakt dat je door kunt lezen, ondanks de gruwelen die aan het licht komen. Wat een indrukwekkende roman!

Kate Atkinson - Case histories

2011-05-10T10:32:00.001+02:00

Op aanraden van een van de leden van mijn IRL leesgroep ben ik begonnen aan de Jackson Brodie-reeks van Kate Atkinson. Jackson Brodie is een oud-politieman, die privé-detective geworden is. Case Histories is het eerste deel in die reeks.

Het verhaal
Case Histories begint met de beschrijving van een drietal zaken: een vermiste peuter (1970), de brute moord op een jonge vrouw (1994) en een jonge moeder met een postnatale depressie die met een bijl het hoofd van haar man inslaat (1979).

Dan gaan we naar 2004. De excentrieke zussen van de vermiste peuter hebben tussen de spullen van hun zojuist overleden vader de knuffel van hun zusje gevonden. Zij vragen Jackson uit te zoeken of hun tirannieke vader iets met de verdwijning te maken zou kunnen hebben gehad. De vader van de vermoorde jonge vrouw zoekt al jaren geobsedeerd naar wie toch zijn dochter om het leven kan hebben gebracht. Omdat hij zelf niet verder (meer) komt, roept hij de hulp van Jackson Brodie in. En de zus van de depressieve jonge moeder vraagt hem haar nichtje te zoeken.

Naast de zoektochten van Brodie in elk van deze drie zaken krijgen we ook nog allerlei andere verhaallijntjes mee, waarvan pas later altijd duidelijk wordt wat die met de boel te maken hebben. Ontroerend is ook de verhaallijn over Jackson Brodie zelf, waarin uitgelegd wordt hoe hij ertoe gekomen is om speurder te willen worden.

Het geheel is lekker ingewikkeld zonder al te overdreven gemaakt te lijken. Atkinson weet bovendien de gebeurtenissen rondom de verschillende personages op een elegante manier te verweven tot één samenhangend geheel.

Zeer positief ben ik over deze voor mij nieuwe schrijfster. Ik verheug me nu al op deel 2, One good turn.

Joost de Vries - Clausewitz

2011-05-04T19:36:00.011+02:00

Voor mijn IRL-leesgroep kozen we Clausewitz van Joost de Vries, ondanks de uitermate onaantrekkelijke omslagillustratie, vanwege de fantastische openingszin:
Mijn promotieonderzoek was nog maar een paar maanden oud, toen ik op een rommelmarktje in Zuid-Frankrijk op een klein boekje stuitte en het ogenblikkelijk besloot te plagiëren.

Zo'n zin smaakt naar meer!

Het verhaal
Tim Modderman, de ik-persoon, zal zijn proefschrift schrijven over de al dertig jaar geleden in het niets opgegane auteur Ferdynand LeFebvre. Destijds was FF (zoals de schrijver zichzelf noemde) een gevierde maar zeker niet onomstreden schrijver.
Tims proefschrift zal opgehangen zijn aan een nog niet eerder gepubliceerde briefwisseling tussen zijn vader en de verdwenen auteur. Dat leek hem wel een makkelijk onderwerp. Vol goede moed begint hij met zijn onderzoek, maar al snel dobbert hij doelloos rond: hoe moet je dat in hemelsnaam doen, een proefschrift schrijven? Zoals dat gaat - als de nood het hoogst is, is de redding nabij - op dat moment komt hij bovengenoemd boekje tegen. In no time heeft Tim dat vertaald en dus kan hij nu rustigjes aan naar het einde van zijn contracttijd toeleven. Denkt hij.
Ondertussen is hij enorm geïntrigeerd geraakt in de persoon FF en wil hij het mysterie dat om diens verdwijning hangt ophelderen. Die wens wordt versterkt als hij via zijn vriend Joost de Vries (!) de opdracht krijgt om een boekje over het mysterie FF te schrijven. Tim bezoekt het internaat waar FF in de jaren '20 van de vorige eeuw zijn jeugd doorbracht, spreekt met bevriende schrijvers, wetenschappers en politici en komt via een van hen zelfs een recent geschoten foto op het spoor waar FF op te zien zou zijn... Of heeft die hele FF helemaal nooit bestaan?
Er gebeurt nog veel meer in het boek, maar dat is meer in de zijlijn. Zo speelt de broer van Tim, de populaire politicus Bint Modderman een rolletje, met name krijgen we door hem meer zicht op de jeugd van de gebroeders Modderman. Met Joost de Vries heeft Tim hele discussies over politiek, en dan met name over de 'war on terror'. Het zich eigenlijk niet willen committeren aan zijn vriendin Judith (en dan zichzelf ineens ook nog vreemd gaand zien: hoe makkelijk blijkt dat wel niet te gaan!).

Positief
Voor een debuutroman is het absoluut heel goed. Zo beheerst de Vries verschillende schrijfstijlen (het wat ouderwetse en gedragene van FF en het vlotte jongemannengebabbel tussen Tim en Joost, het scherpe politieke debat), leest het geheel als een trein en laat hij voldoende onbeantwoord zodat je als lezer in staat wordt gesteld eigen theorietjes te verzinnen over hoe het verder zou kunnen gaan.

Aan alles merk je dat het een boek van nu is: afkortingen als FPS, RPG, betalen via internet, iPod, YouTube, verwijzingen naar een populaire reeks boeken over een vampier. Dat is leuk, dat haalt het boek uit het velours gordijnen-sfeertje dat om de kring rond FF hangt.
Interessant vind ik ook dat de schrijver personages opvoert die ik meende te herkennen:
- Henk Koetsier: dat is Harry Mulisch
- Amalia Dennerode: dat is Gretta Duisenberg
- Helen Cagafuego-Burghard, feministisch publiciste (waarom worden er door de Vries alleen maar de namen van haar echtgenoten gebruikt? En waarom in de volgorde die hij ze gebruikt: eerst die van haar eerste echtgenoot en dan die van haar tweede echtgenoot. Waarom met een streepje ertussen?) en haar man, de minister Ernst Burghard (die komt eigenlijk niet echt meer voor, dus lastig te bedenken wie de Vries in gedachten heeft gehad bij deze man. Een grote, grijnzende man, altijd met een glas in de hand. Minister van Buitenlandse Zaken). Zouden dit Hedy D'Ancona en Ed van Thijn kunnen zijn??? Hoewel ik bij een grote man met glas meer denk aan Hans van Mierlo en Connie Palmen. Maar dat is dan weer in het verkeerde tijdsgewricht. Lastig, lastig. Las op de wikipedia dat Hans van Mierlo ook nog even iets met Gretta Duisenberg gehad heeft (voordat zij met Wim Duisenberg trouwde)
- Obbo Kooijer: hoogleraar. Niet mijn wereldje dus lastig thuis te brengen. Vermoed dat een van de leden van de leesgroep, die Nederlands gestudeerd heeft, daar wel raad mee weet.
En de broer van Tim heet natuurlijk niet voor niets Bint.

Minpunten
Maar zoals dat gaat, is er ook het nodige aan te merken op Clausewitz:
- het ROFL LMAO dat Tim om de haverklap gebruikt: gewoon niet grappig.
- waarom jat Tim het schilderij uit het huis van Bint?
- waarom wordt Judith alsmaar magerder?
- waarom gaat het meerdere keren over de slechte/scheve rug van Tim?
- vreselijk hoe mensen die van middelbare leeftijd zijn worden neergezet alsof ze hoogbejaard zijn, bv Helen. Daarover wordt gemeld dat ze 65 is maar uit de verdere beschrijving zou ik haar minstens 20 jaar meer gegeven hebben!
- soms werkelijk afschuwelijk slecht geschreven dialogen. Een voorbeeld:
- Weet je waarom-ie niet gecremeerd wil worden?
- Nou?
- Omdat-ie nog niet dood is.
Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan lagen we dubbel. Vooral die toevoeging: brrrr.

De titel
Het verhaal Vom Kriege van FF - over een groep soldaten die ingesloten wordt door de vijand en weet dat ze allen zullen sterven - dat een van de hoofdstukken in het boek vormt, is tevens de titel van een boek van Carl von Clausewitz. Deze 'militair theoreticus' schreef onder deze titel een boek over strategisch militair management. Het werd postuum uitgegeven. En juist hiermee tilt de Vries zijn roman Clausewitz uit boven een gewoon leesboek. Want daarmee komen ineens de discussies en de gebruikte foto's op de voorgrond en verschuift het verhaal over Tim die naar een verdwenen schrijver zoekt naar de achtergrond. En wordt het een aanklacht tegen de recente internationale politiek in plaats van een roman over een verdwenen schrijver. Knap!

Dus: vier sterren.

Jennifer Weiner - Good in bed

2011-04-29T19:15:00.003+02:00

Een chicklitje, volgt het standaardpatroon: meisje is ongelukkig, krijgt problemen, het lijkt van kwaad tot erger met haar te gaan, maar in het laatste hoofdstuk komt het allemaal toch nog goed. Zeker niet onaardig, want
- het meisje, Cannie, is een 'larger woman', een zeer stevige tante dus, en niet het perfecte maatje 36 dat je maar al te vaak aantreft.
- haar ex-vriend schrijft in zijn column in een groot damesblad allemaal intieme dingen over hun seksleven, wat bij Cannie absoluut niet in goede aarde valt. En toch wil ze hem terug!
- ze wordt op een onverwachte en grappige manier vrienden met een extreem beroemd filmsterretje. Zij helpt Cannie op een onverwacht onzelfzuchtige manier.

Prima tussendoortje, maar omdat het mij zeer warm aanbevolen was, viel het me toch een beetje tegen.

Dieptepunt: de omslagillustratie, die een dun meisje met een kat laat zien. Cannie is dus dik en heeft een hond.

Arthur Japin - Vaslav

2011-04-25T11:23:00.000+02:00

Wat een tegenvaller! Met Vaslav levert Japin een nogal gewoon boek af, dat niets van de ontroerende schoonheid van Een schitterend gebrek heeft, of de spanning van De overgave.

Weer heeft Japin een historische figuur genomen om zijn roman rondom op te bouwen, gebaseerd op historische geschriften. Dit maal is het de Russische danser Vaslav Nijinski, die vlak na de Eerste Wereldoorlog zijn rentree zal maken tijdens een door zijn vrouw georganiseerde benefietvoorstelling. Die voorstelling verloopt dramatisch: halverwege haakt Nijinski af en zal de rest van zijn leven dansen noch spreken.

Vanuit het perspectief van drie personen in de directe omgeving van Nijinski wordt de aanloop naar deze voorstelling belicht. Als eerste is er zijn bediende Peter, die al maanden voor de voorstelling doorheeft dat het met mijnheer niet goed gaat. Maar niemand gelooft hem, zoals ze met z'n allen in de koortsachtig optimistische sfeer naar het optreden toeleven.
Ten tweede is daar het perspectief van Sergej Pavlovitsj Diaghilev, de man die Nijinski ontdekte en lange tijd zijn minnaar was. Tot Nijinski ervoor koos om te trouwen met Romola. Diaghilev probeert in de chaos die ontstaat vlak voor de voorstelling, stevig geholpen door de moeder van Romola, zijn relatie met Nijinski nieuw leven in te blazen.
Ten derde is daar Romola, de echtgenote. Vaak gezien als de reden van de ondergang van haar man, die hier evenwel wordt neergezet als de vrouw die hem juist in al zijn kwetsbaarheid beschermt en redt.

Er zit weinig spanning in het verhaal zelf, al komt dat niet door het gegeven, maar door de uitwerking van Japin. Daarnaast weet hij zijn personages niet echt tot leven te brengen. Het zijn meer karakters die in een toneelstuk vanuit de coulissen wat de zaal inslingeren dan personen waarmee je je als lezer kunt indentificeren. Saai zou ik het boek bijna kunnen noemen want het kostte me moeite Vaslav uit te lezen. Jammer.

Scarlett Thomas - Our tragic universe

2011-04-21T09:55:00.000+02:00

Opnieuw heeft Scarlett Thomas een prachtroman afgeleverd, die ik zelfs nog beter vind dan The end of Mr. Y.

Het verhaal
Meg, als studente gebombardeerd tot schrijftalent, lukt het maar niet om haar debuutroman te schrijven. Al meer dan 10 jaar. Ze wil perse iets heel bijzonders schrijven. Steeds begint ze opnieuw, alle tekst die ze had opzij schuivend voor het jongste idee, en steeds kan ze niet aan haar eigen huizenhoge standaard voldoen.
Om zichzelf en haar vriend Christopher te onderhouden, schrijft ze daarom genrefictie. Onder de schuilnaam Zeb Ross is er van haar hand een hele serie boeken voor tieners verschenen. En daarnaast schrijft ze een soort Utopie-serie, Newtopia. Tot slot recenseert ze New Age-achtige boeken voor een krant.
Dit alles vormt geen vetpot. Meg wringt zich in alle bochten om de rekeningen te kunnen betalen, en in sommige maanden is zelfs amper voldoende geld in huis voor voedsel. Samen met Christopher en hond B. woont Meg in een vochtig huisje aan de Zuid-Engelse kust, want in de stad wonen is te duur en dit konden ze via een vriend krijgen. Christopher helpt ook niet echt, hij werkt als vrijwilliger bij een bouwproject en lijkt het allemaal wel best te vinden om een beetje op de bank te hangen als hij niet aan het klussen is. Het lijkt wel alsof hij niet doorheeft hoezeer Meg aan het sappelen is.
Meg is niet gelukkig met Christopher en niet zo lang geleden heeft ze een (veel oudere en bovendien al bezette) man ontmoet waartoe ze zich geweldig aangetrokken voelt. Zowel deze Rowan als zijzelf leven vooral in dienst van wat hun partners willen en nodig hebben.
Met andere woorden: hoogste tijd dat er hier wat gaat veranderen.
Als Meg een boek moet recenseren van Kelsey Newman, die, op een wetenschappelijke manier betoogt dat dit leven niet het enige is, maar dat er een moment in de tijd is (of is geweest) waarop alle energie gebruikt kan worden (is is gebruikt) om een nieuwe wereld te scheppen, waarin iedereen het eeuwige leven heeft, luidt dit een nieuwe fase van haar leven in.

According to Kelsey Newman, the universe, which always was a computer, will, for one moment - not even that - be so dense and have so much energy that it will be able to compute anything at all. So why not simply program it to simulate another universe, a new one that will never end, and in which everyone can live happily ever after?
En misschien is het punt waarop dit gebeurt, het Omega-punt, allang geweest, en leven we al in deze nieuwe wereld?
There is therefore an infinity-to-one chance that we are not living in a universe created by the Omega Point. It is mathematically impossible for us not te be.

Hierover merkt Meg op:

Living for ever would be like marrying yourself, with no possibility of a divorce.

Meg kraakt het boek in haar recensie tot de grond toe af, terwijl ze er eigenlijk behoorlijk door geïntrigeerd is. Door die recensie krijgt ze een vaste column in de krant, waarvoor ze allerlei zelfhulpboeken moet lezen en uit moet proberen. Dit levert hilarische experimenten op. Althans, hilarisch op het eerste gezicht. Want steeds gebeurt er iets, waardoor Meg als scepticus wel bijna moet gaan geloven in de kracht van het gedachte-experiment.

Elk goed verhaal bestaat uit drie delen: een probleem, een climax en een oplossing. Dit uitgangspunt gebruikt Meg in haar genrefictie-schrijfsels en brengt ze over op de deelnemers aan de schrijfworkshops die ze organiseert voor de uitgever van haar Zeb Ross-romans. Voor haar eigen debuutroman wil ze die narratieve structuur daarentegen perse niet gebruiken. Maar is dat niet de reden dat het niet lukt om de roman te voltooien? Ineens bedenkt Meg dat het leuk zou zijn haar notitieboekje te gebruiken als basisstructuur voor haar debuutroman (p. 107). En het grappige is dat je als Our tragic universe leest, je kan gaan geloven dat dit boek de uitwerking van dit specifieke idee is, ware het niet dat ook deze roman een probleem-, een climax- en een oplossingsdeel heeft. Misschien kan een goed verhaal inderdaad niet zonder?

Meg vraagt in een van haar experimenten aan de zee om hulp. Daarop spoelt er een fles met daarin een scheepje aan. Als ze er met Rowan over praat, zegt die:

"Hey, tell me - why do (...) people - including me - want scientific explanations for things? Isn't it more romantic and interesting if the universe has magically given you the ship for some reason?"
"No."
"Why?"
"I don't know. (...) Maybe because it's frightening and creepy that way."
"But why?"
"I don't know, exactly. But if the universe is somehow conscious, then everything about living in it is different. it takes free choice away from you somehow. I don't want to live in a universe with a fixed meaning, and the end of mystery. The universe should be unfathomable. You shouldn't be able to fix the meaning of the universe, just as you shouldn't be able to reduce Hamlet or Anna Karenina to a sentence or say what they 'really mean'. I want a tragic universe, not a nice rounded-off universe with a moral at the end."

En hiermee raakt Scarlett Thomas het hart van het boek: leven is niet als een roman, in een plot van drie delen te vertellen. Maar een goed verhaal is dat wel. Omdat een ander soort verhaal (in het boek de storyless stories genoemd) door ons (lezers in het Westen) niet gepruimd wordt.

Er zijn parallellen te trekken tussen The end of Mr. Y. en Our tragic universe. In beide romans kiest Thomas voor het perspectief van een jonge vrouw die aan de grond zit. Ook brengt een boek in beide romans een proces van verandering op gang dat het leven van niet alleen de jonge vrouw op z'n kop zet. Je zou kunnen zeggen dat beide boeken het gedachtenexperiment als centraal thema hebben, The end of Mr. Y. heel expliciet, en Our tragic universe impliciet. Maar wees niet bang, Our tragic universe is weer een origineel boek.

Belinda Bauer - Dark Side

2011-04-08T11:03:00.001+02:00

In Dark Side, de tweede roman van Belinda Bauer, keren we terug naar het dorpje Shipcott, enkele jaren na de ontknoping van Blacklands. Op een avond wordt een verlamde vrouw in haar bed om het leven gebracht door haar met een kussen te stikken. Jonas Holly, de dorpsagent, haalt er de Londense recherche bij. Marvel, de baas van dit Londense team, is een ongelofelijke chagrijn en een zuiplap (hij deed me een beetje denken aan Gene Hunt uit Life on Mars en Ashes to Ashes, maar dan minder grappig). Vanaf het eerste moment heeft hij de pik op Jonas. Een jong broekie die kennelijk zo ongetalenteerd is dat hij alleen dorpsagentje kan spelen, die hoef je niet serieus te nemen. Wat Marvel niet weet is dat Holly zijn professionele aspiraties opzij heeft gezet om voor zijn vrouw te zorgen, die getroffen is door MS en wiens gezondheid achteruit holt.
Niet alleen Marvel heeft de pik op Jonas: Jonas vindt briefjes waarin hij door de moordenaar voor gek wordt gezet: "Call yourself a politieman?" Als er meer dorpsgenoten aan de moordenaar ten prooi vallen, en Marvel geen stap verder lijkt te komen, gaat het boek in sneltreinvaart naar de ontknoping toe. Waarin we nog en passent een sterke aanwijzing krijgen van Steven Lamb, de hoofdpersoon uit Blacklands. Leuke vondst.

Als ik Blacklands niet eerst zou hebben gelezen, zou ik Dark Side waarschijnlijk meer gewaardeerd hebben. In Dark Side kiest Bauer voor het meer traditionele perspectief van de diverse politieagenten. En ook de plot is minder origineel, hoewel het laatste hoofdstukje veel goed maakt. Al met al een heerlijk leesbare politieroman. Maar geen superthriller zoals Blacklands.

Eric Siblin - De cellosuites

2011-04-04T10:26:00.004+02:00

Eric Siblin, journalist en in die hoedanigheid schrijver van recensies van popconcerten, raakt in het jaar 2000 (het 250e sterfjaar van Bach) min of meer toevallig verzeild bij een concert waarin de Cellosuites van Bach worden uitgevoerd. Hij is diep onder de indruk van deze muziek en besluit er een boek over te schrijven.

Bach schreef de zes suites waarschijnlijk rond 1725. Intrigerend is dat de muziek eeuwenlang verloren leek, tot een jonge Catalaanse cellist in 1890 er bij toeval op stuitte. Deze cellist, Pablo (Pau op z'n Catalaans) Casals, maakte er zijn signatuurwerk van.

Het boek van Siblin is onderverdeeld in zes delen, elk verwijzend naar een van de cellosuites. De delen zelf zijn weer onderverdeeld in hoofdstukken met de titels van de verschillende onderdelen van de suites. Zo is er de prelude, allemande, sarabande, gigue etc. In elke suite zijn de eerste hoofdstukken aan het leven en de werken van Bach gewijd, daarna enkele delen aan Pau Casals en het afsluitende hoofdstuk springt naar de moderne tijd. Daarin maken we kennis met hedendaagse vertolkers en uitvoeringen van het werk van Bach, waaronder uiteraard de cellosuites.

Het boek is een journalistiek geschreven weergave van de levens van de in zijn tijd ondergewaardeerde componist JS Bach en de politiek bevlogen Catalaanse cellist Pau Casals en is tegelijkertijd een verslag van het onderzoek van Siblin bij het schrijven ervan. Onderhoudend geschreven, de passie voor Bach straalt eraf: een aanwinst voor Bach-liefhebbers.

Maar geen vijf sterren omdat Siblin toch ook in de valkuil trapt van veel klassieke muziekliefhebbers: hij doet een oproep om de jeugd van tegenwoordig kennis te laten maken met Bach. Hiervoor moet volgens Siblin de vorm van klassieke muziekconcerten nodig op de schop. Die moeten gemoderniseerd worden, "als we tenminste willen dat jongere muziekliefhebbers ooit Bach samen met Bono, Beck en Björk op hun digitale playlists zullen zetten." (p.60). Drie dingen storen me daarbij: 1. alsof Bach in het soort mainstream-popmuziek dat mijn spruiten luisteren past, 2. alsof als je bepaalde muziek niet op je pak 'm beet 15e waardeert, je 'm dus nooit zult leren waarderen en 3. alsof het erg zou zijn als Bach niet meer beluisterd zou worden. Ja, ik persoonlijk zou het erg vinden, want ik ben dol op Bach, maar kom nou, alsof er niet meer prachtige muziek verloren gaat. En bovendien hoeft verloren niet voor eeuwig te zijn. Zie de vondst van Casals. Ik heb gezegd :-)

Nick Hornby - About a boy

2011-03-30T17:00:00.002+02:00

In about a boy is de 36-jarige Will eigenlijk een soort eeuwige tiener. Hij leeft van de royalty's op het kerstliedje dat zijn vader ooit schreef. Daarom hoeft hij niet te werken. En dat doet hij dus ook niet. Hij vindt het allemaal wel best: beetje tv kijken, tijdschriften lezen, CDtjes draaien. Al zijn vrienden krijgen kinderen, nou, dat mist hij dus lekker niet! Het enige dat hij wel mist is een vriendin. Na een kortstondige relatie met een alleenstaande moeder bedenkt Will dat hij eigenlijk best goed zou passen bij alleenstaande moeder. En dus, omdat hij tijd genoeg heeft om zoiets te bedenken, doet hij zich voor als alleenstaande vader en sluit hij zich aan bij een alleenstaandeoudergroep (SPAT), met zijn imaginaire zoontje Ned, die 'toevallig' als hij de SPAT-bijeenkomsten heeft, natuurlijk bij zijn al even imaginaire moeder is.
Via deze SPAT-bijeenkomsten ontmoet hij de hippieachtige Fiona en haar 12-jarige zoon Marcus. Marcus is zo'n jochie, je kent ze wel, die te slim is, maar op een weltfremde manier. Hij draagt bovendien foute kleren, heeft een fout kapsel en is dus al met al het ideale mikpunt voor die pestkoppen die je op elke middelbare school aantreft. Marcus probeert zich door Will te laten helpen. Will probeert dat, hij voelt zich een beetje de grote broer van Marcus. Gelukkig krijgt Marcus een vriendin op school, de drie jaar oudere Ellie, die omdat ze een gothic avant la lettre is, ook een buitenbeentje is. Maar zij wordt niet gepest, want als je je met haar bemoeit, kun je de wind van voren krijgen.
Voor Marcus valt het allemaal niet mee, omdat Fiona tegen de vriendschap tussen die vreemde man en haar zoon is, Ellie eigenlijk een vreemde meid is Will zich niet echt committeert maar zich toch altijd een beetje afzijdig houdt. Fiona weigert bovendien te geloven dat het met Marcus niet goed gaat; ze heeft aan zichzelf en haar eigen depressies genoeg. Nadat ze een zelfmoordpoging doet, beseft Will dat hij niet langer afzijdig kan blijven, dat hij niet langer alleen een vriend voor Marcus kan zijn.

Leuk boekje, met een verrassend einde ook. Fijn als light reading tussendoor.

Roxana Robinson - Cost

2011-03-29T15:23:00.001+02:00

Wat een buitengewoon indrukwekkend boek!

Het verhaal
"Wat is er misgegaan, wat heb ik fout gedaan?" Dat vragen alle mensen om Jack Lambert zich af, als ze erachter komen dat hij verslaafd aan heroïne is. Zijn moeder Julia en vader Wendell vragen zich af of ze niet te laks met hem zijn omgegaan, als jongste zoon. Of was het hun scheiding? Zijn oudere broer Steven vraagt zich af of hij zijn broertje niet beter had moeten beschermen.
Dan zijn er ook nog de dementerende maar onvriendelijke grootmoeder, de tirannieke, egocentrische grootvader en de zus van Julia, die zich heel bewust van haar familie heeft afgekeerd. Met elkaar besluiten ze dat Jack gered moet worden.
Via via komen ze bij Ralph Carpenter, een ex-junkie die een 'rehab'-programma leidt in Florida, en die voorstelt dat ze een familiebijeenkomst houden waarin de hele familie Jack laat merken dat ze hem niet veroordelen, maar steunen. Jack wordt door Wendell vanuit New York naar het zomerhuis van Julia in Maine meegenomen, waar de hele familie de confrontatie aan wil gaan. Heeft dit het gewenste effect? Wil Jack afkicken? Lukt het hem om af te kicken? Blijft hij clean? De kansen zijn klein...

Het zou gemakkelijk een tranentrekker kunnen zijn, zo'n woensdagavondfilm op RTL4 met een waargebeurd familiedrama, maar in Cost weet Roxana Robinson dat gevaar te omzeilen. Cost beschrijft in harde kleuren, rauw, wat heroïne met Jack doet, wat hij ervoor over heeft om aan zijn volgende shot te komen: alles. Ook de andere familieleden spaart ze niet. Zo worden het allemaal echte mensen, met hun goede en slechte kanten. En voel je, beleef je zelf, wat een verslaving met deze familie doet. Wat het misschien ook wel met je eigen familie zou kunnen doen. Zeker nadat van de week de 20-jarige zoon van iemand die ik op twitter volg, overleed aan de gevolgen van een overdosis XTC, is dat laatste me pijnlijk duidelijk geworden.

Maxine Harris - Een verlies voor altijd

2011-03-24T09:49:00.002+01:00

Ik lees een aantal boeken over het verlies van een ouder op jonge leeftijd. Eerst Hope Edelman, en nu Maxine Harris. De aanpak van beiden is ongeveer gelijk: via een groot aantal interviews proberen ze inzicht te krijgen in wat het verlies van een van of beide ouders doet met een kind. En beiden combineren algemene inzichten, gelardeerd met quotes en wat langer uitgewerkte levensverhalen van enkele geïnterviewden.

Het boek van Harris heeft een wat bredere focus. Want daar waar Edelman kiest voor dochters die hun moeder verliezen, kiest Harris voor mensen die een van of beide ouders verloren. Dus ook zonen. En vaders. Dat is prettig, en wat ik al vermoedde: veel van de zaken die Edelman beschrijft voor dochters die hun moeder verliezen, blijkt ook te gelden voor zonen die hun moeder verliezen of dochters die hun vader verliezen.

Over het verlies-deel ga ik hier niet veel zeggen, dat lijkt heel veel op Edelman. Wat Harris toevoegt is het concept van 'verlies tegenover afwezigheid'. Als je heel jong bent als je een ouder verliest, weet je niet wat je verloren bent, wat je zult gaan missen. Harris spreekt over de 'afwezige herinnering', het gat in het familiealbum.

Belangrijker vond ik de duidelijke beschrijving van hoe mensen die op jonge leeftijd een ouder verloren zijn om kunnen gaan met liefde en relaties. Altijd die angst voor verlies met je meedragen, beïnvloedt fundamenteel hoe je denkt over deze dingen. Zo ziet zij dat veel van deze mensen relaties heel kort en intens houden, of steeds degene zijn die een eind aan de relatie maken. Een tweede groep begint gewoonweg niet aan relaties, zo beschadigd zijn zij geraakt door het verlies op jonge leeftijd. Tot slot is er een groep die weigert te geloven dat er aan hun liefde een eind kan komen door opnieuw een groot verlies.

Ook besteedt Harris veel aandacht aan ouderschap door mensen die een ouder op jonge leeftijd verloren. De angst dat jouw kind hetzelfde verlies kan treffen als jijzelf hebt geleden, weerhoudt veel van de geïnterviewden ervan om überhaupt aan kinderen te gaan beginnen. Voor diegenen die er wel aan beginnen, is het ontbreken van een rolmodel (hoe moet ik moeder/vader zijn, ik heb geen voorbeeld gehad!) een grote worsteling. En natuurlijk kan het krijgen van kinderen je juist doen verzoenen met je verleden.

Tot slot voegt Maxine Harris een deel toe over herstel van het verlies, waar Edelman hieraan slechts een hoofdstuk wijdde. Jezelf opnieuw definiëren, de pijn van het verlies door middel van rituelen leren verzachten, het lot in eigen handen nemen. Allemaal hoofdstukken die inzicht geven en helpen bij het verwerken van het verlies.

Harris schrijft minder persoonlijk dan Hope Edelman, en daardoor afstandelijker. Ook vind ik dat ze, door in elk hoofdstuk citaten van beroemde schrijvers die een van hun of beide ouders verloren als kind op te nemen, kiest voor stijl boven werkelijkheid. Daarom krijgt dit boek van mij drie sterren.

Maria Stahlie - Scheerjongen

2011-03-23T08:58:00.005+01:00

En weer heeft Stahlie een schitterende roman afgeleverd. Wat kan ze toch ongelofelijk goed schrijven!

Het verhaal
De veertienjarige Aldo Rossi, zoon van een Nederlandse moeder en een Amerikaans-Italiaanse vader, brengt al jaren zijn zomervakanties door bij zijn opa, die naar het zuiden van Italië geremigreerd is. En evenzovele jaren is hij verliefd op een van de locale schonen, Anna. Zij is weliswaar een paar jaar ouder, maar dat kan niet voorkomen dat Aldo denkt bij haar een kans te maken. Maar dan kondigt Anna aan dat ze zich heeft verloofd. Kapot is Aldo ervan, en zijn hele vakantie is naar de knoppen. Zijn liefdesverdriet dreigt de vakantie van de hele familie te gaan overschaduwen, tot zijn opa hem overduidelijk maakt dat een Echte Man zich niet zo gedraagt. Een Echte Man blijft onder alle omstandigheden een Echte Man, oftewel een Italiaan Oude Stijl. Tijdens zijn eerste scheerbeurt, die zijn opa (van oudsher barbier) hem geeft, vertelt die over de Italiaan Oude Stijl van het Naakte Zuiden. De Italiaan Oude Stijl wist wanneer van hem een Grootse Daad werd verwacht.
Terug in Nederland gaat Aldo zich proberen deze Stijl eigen te maken. Maar al snel nemen de gewone puberproblemen weer bezit van hem, met centraal de verliefdheden op steeds onbereikbare meisjes en vrouwen. Tot zich ineens dat moment voordoet, en Aldo zijn Grootse Daad verricht.

De titel heeft niets, zoals ik in eerste instantie, mede door de omslagillustratie, dacht met de scherenkust van Noorwegen te maken, maar met het feit dat Aldo de scheerspullen van zijn opa erft en die gebruikt, in een poging een 'versteende' bewoner van het verzorgingshuis waar hij stage loopt, weer tot 'leven' te brengen. Prachtige scène.

Kader Abdolah - De kraai

2011-03-18T17:33:00.001+01:00

De kraai van Kader Abdolah behandelt zijn levensverhaal. Doordat ik al vrij veel van zijn eerdere werk las, was me dat bekend. Hoe werd hij schrijver, waarom vluchtte hij uit Iran, hoe verging het hem als asielzoeker in Nederland? Aardig is dat hij zijn levensverhaal koppelt aan fragmenten van Grote Nederlandse Schrijvers. En dat maakt De kraai tot een leuk boekenweekgeschenk.

Michal Viewegh - Bringing up girls in Bohemia

2011-03-18T16:29:00.002+01:00

Ik kreeg Bringing up girls in Bohemia ooit van haar. Het stond al jaren ongelezen in mijn boekenkastje met 'ooit te lezen boeken'. Van de week had ik er ineens zin in. En het bleek een heel bijzonder boekje te zijn!

Het verhaal
het verhaal speelt zich af in 1992, in een buitenwijk van Praag. De ik-persoon, de jonge leraar Tsjechisch aan een middelbare school krijgt het lucratieve aanbod om de dochter van de locale miljonair (Nieuw Geld van na de wende) Kral te helpen bij haar schrijfwerk. Deze Beata is depressief nadat haar vriendje haar verlaten heeft (op sterk aandringen van haar vader, overigens, die met zijn geld de hele wereld naar zijn hand lijkt te kunnen zetten). Het is een aanbod dat de leraar niet af kan slaan, zeker ook omdat het manuscript van zijn eerste roman zojuist geaccepteerd is voor publicatie en hij zichzelf daarmee als schrijver de aangewezen persoon vindt om Beata te helpen.

De lessen verlopen in het begin waardeloos, dat wil zeggen: Beata ligt onder haar dekbed in bed en de ik-persoon praat tegen haar over schrijven, waarbij hij zijn lessen (en het boekje) lardeert met uitspraken van beroemde schrijvers van over de hele wereld. Op een dag echter, weet hij Beata uit haar tent te lokken. Dat is het begin van een snel uit de hand lopende relatie: Beata en de ik-persoon belanden samen in bed.

Halverwege de roman is daar dan ineens de ommekeer: de schrijver meldt dat hij dit verhaal in 1994 opschrijft, het jaar nadat Beata zelfmoord heeft gepleegd. En dat hij door zijn manier van schrijven ('altijd vermakelijk zijn', is zijn credo) moeite heeft om daar naartoe te schrijven. De tweede helft van het boekje vraag je je als lezer dan ook continu af: wanneer en waarom gaat het gebeuren? Heeft de ik-persoon er een handje in? Dat moet haast wel, een getrouwde man die een jong meisje troost dat van liefdesverdriet moet genezen: dat is toch het ideale recept voor nog meer ellende?

Mooi boekje, en de vorm waarin het geschreven is, is goed gekozen. Vier sterren.

Alissa Walser - Nachtmuziek

2011-03-15T16:05:00.001+01:00

Voor mijn leesgroep las ik Nachtmuziek van Alissa Walser. Niet mijn keuze, maar ja, de meerderheid van de stemmen telt (het is een heel democratische leesgroep ;-)). Oordeel: best aardig, maar het haalt het niet bij de roman van Per Olov Enquist, 'De vijfde winter van de magnetiseur', waar het me erg aan deed denken.

Het verhaal
In het Wenen aan het einde van de 18e eeuw woont een arts, Mesmer, die er nogal onorthodoxe geneeskundige methodes op nahoudt. Hij is namelijk magnetiseur. Als hij de blinde dochter van een hofsecretaris van de keizerin onder behandeling krijgt, weet hij dat hij door haar te genezen toegang zal krijgen tot het keizerlijk hof. Het meisje is een uitzonderlijk begaafde pianiste. Maar op het moment dat hij haar inderdaad lijkt te genezen, verlaat haar muzikale gave haar. Dan wordt de gewetensvraag gesteld: wat willen haar ouders liever: een blind wonderkind of een ziend maar middelmatig begaafde pianiste? Het eerste. En dus wordt de naam van Mesmer bezoedeld en kan hij zijn boeltje wel pakken.

In het begin irriteerden de korte zinnetjes me enorm, maar halverwege raakte ik daaraan gewend. En toen was het een easy read tot het eind. Zal geen blijvende indruk achterlaten.

Jonathan Coe - The terrible privacy of Maxwell Sim

2011-03-14T13:53:00.002+01:00

Dit boek werd me aangeraden door een van de boekgrrls, en die aanbeveling geef ik bij deze van harte door aan alle lezers van mijn blog!

Het verhaal
De roman begint met een persbericht uit maart 2009 van de Schotse politie: zij hebben de 48-jarige Maxwell Sim naakt in onderkoelde toestand in zijn auto aangetroffen, met enkele lege whiskyflessen en twee kartonnen dozen met tandenborstels. De rest van het boek is gewijd aan hoe het zover heeft kunnen komen.

Zo is de depressieve Maxwell aan het begin van het boek op de terugreis vanuit Australië, waar hij zijn vader heeft bezocht, met wie hij een niet zo'n warme relatie heeft. De reis is een cadeautje geweest van zijn ex-vrouw, die hem een half jaar eerder verliet.
De passagier naast hem in het vliegtuig komt tijdens het eerste deel van de reis te overlijden. Daardoor krijgt Maxwell voor het tweede deel van de reis een nieuwe buur, Poppy. Zij blijkt bij een firma te werken die high-class-overspel mogelijk maakt. Met haar goedvinden leest Maxwell op haar laptop een brief waarin haar oom Clive het levensverhaal van Donald Crowhurst heeft opgetekend. Crowhurst was een zeiler in 1968 meedeed aan een zeilrace rond de wereld. Al snel kwam hij erachter dat hij geen kans maakte, en besloot hij de kluit te belazeren. Wekenlang dreef hij rustig op de Atlantische Oceaan rond terwijl zijn concurrenten de woeste Zuidzee bedwongen, waarna hij aansloot en de wedstrijd dreigde te gaan winnen. Al dat liegen en bedriegen dreef hem over het randje van de waanzin.

Terug in Engeland maakt Maxwell de balans op en besluit in te gaan op het aanbod van zijn oude werkmaat Trevor. Trevor werkt inmiddels voor een bedrijfje dat duurzame tandenborstels verkoopt. Deze firma heeft bedacht dat het een goede stunt zou zijn als het uiterste oosten, zuiden, westen en noorden van het land tegelijkertijd voorzien zouden worden van hun nieuwste model tandenborstel. Maxwell krijgt de taak om naar het noorden, dwz de Shetland eilanden af te reizen.
Op weg daarnaartoe komt hij een aantal oude bekenden en hun schrijfsels tegen, en raakt daardoor steeds meer afgeleid van het doel van zijn reis.

En zo eindigt hij naakt, beschonken en onderkoeld in de Schotse Hooglanden in zijn auto. De cirkel lijkt rond. Grappig genoeg gaat het boek daarna verder. En lijkt het op een Gelukkig Einde uit te lopen. Tot de schrijver zichzelf ten tonele voert. Eigenlijk gemeen, maar ook wel weer een originele interventie.

Geweldig boek!

Renate Dorrestein - Echt sexy

2011-03-11T13:42:00.000+01:00

Het verhaal
De dertienjarige Fiebie Koolveld woont bij de ex-vriend van haar moeder, de succesvolle advocaat Johnny. Wat er met haar moeder gebeurd is, is in het begin van het boek niet helemaal duidelijk, maar dat zij niet meer in de picture is, wel. Fiebie worstelt nogal: op school zijn zij en haar vriendinnetje Sacha buitenbeentjes. Ze lijkt voorlijk, onze Fiebie. In stoere bewoordingen bespreekt ze sex en drugs. Maar als Sacha op een dag zomaar ineens verdwijnt, blijkt dat Fiebie gewoon een klein meisje is dat het allemaal ook niet weet. Maar die nog liever doodgaat dan dat ze dat toegeeft of Johnny om hulp vraagt bij haar zoektocht naar haar vriendinnetje.

Pffff. Wat een slecht verteld verhaal. Diagonaal gelezen. Natuurlijk, want het is wel een Dorrestein, zijn er spitsvondigheden en taalvondsten te over. En omdat Dorrestein ook in de 21e eeuw de sexuele moraal waarin vrouwen nog steeds niet meer blijken dan lustobjecten aan de kaak stelt, toch 2 sterren.

Susanna Clarke - The Ladies of Grace Adieu

2011-03-09T12:58:00.002+01:00

In deze verhalenbundel zijn acht verhalen opgenomen, vergezeld door een wetenschappelijke introductie van de hand van een hoogleraar die verbonden is aan de Universiteit van Aberdeen. Althans, dat wil Clarke ons doen geloven. Want ook de introductie is een vrucht van haar verbeelding. Leuke vondst.

De verhalen spelen zich in dezelfde omgeving af als Jonathan Strange & Mr Norrell, waar ik lyrisch over was. Jammer genoeg haalt deze verhalenbundel dat niveau niet. Een bijzonder aardig boekje hoor, daar niet van, met twee juweeltjes ('On Lyckerish Hill' en 'Mr Simonelli or the Fairy Widower'). Maar toch... Licht teleurstellend. Daarom: drie sterren.

Terry Pratchett - Going postal

2011-03-01T10:39:00.004+01:00

Going postal is het 33e deel van de Discworld-serie. Je zou denken dat de formule zo langzamerhand sleets zou kunnen worden. Maar nee, door de introductie van een paar nieuwe figuren, zonder de oude van de hand te doen, weet Pratchett weer een klein meesterwerkje af te leveren. Hoe Pratchett het toch steeds weer flikt om zulke grappige en tegelijkertijd ingenieuze boekjes te produceren mag gerust een wonder genoemd worden.

Het verhaal
De jonge oplichter Moist von Lipwig krijgt van Patriciër Vetinari de keus: sterf of blaas de terziele gegane Post nieuw leven in. Moist kiest voor het tweede. Als hij op het postkantoor aankomt, blijken daar nog twee mensen te werken: een oude baas die probeert de postkantoorregels van weleer uit te voeren, en een jonge jongen, die obsessief spelden verzamelt. Verder bevindt zich de post van meer dan 100 jaar in het oude en sterk vervallen gebouw. Zie daar maar eens iets van te maken. Zeker ook omdat de bazen van de Clacks geen concurrentie dulden.

Met het oog op de Libië één toepasselijk citaat:
"Being an absolute ruler today was not as simple as people thought. At least, it was no simple if your ambitions included being an absolute ruler tomorrow. There were subtleties. Oh, you could order men to smash down doors an drag people off to dungeons without trial, but too much of that sort of thing lacked style and anyway was bad for your business, habit-forming and very, very dangerous for your health. A thinking tyrant, it seemed to Vetinari, had a much harder job than a ruler raised to power by some idiot vote-yourself-rich system like democracy. At least they could tell the people he was their fault."

Stieg Larsson - Gerechtigheid

2011-02-24T14:57:00.000+01:00

Dit derde deel in de Millennium-trilogie staat als een huis. Alle draadjes die in de eerste twee delen nog loshingen worden op een ingenieuze manier afgehecht. Gerechtigheid is absoluut het beste van de drie delen. Wat jammer toch dat Larsson overleden is. Had graag meer van hem gelezen!

Nancy Mitford - Love in a cold climate

2011-02-18T14:27:00.002+01:00

Ik pikte deze Penguin pocket ooit op bij een boekenmarkt, omdat mijn zus oude Penguins spaart. Op mijn uitgave staat ook nog een Cupidootje dat zich in de verkleumde handjes blaast. Na alle ellende in de vorige boeken had ik wel behoefte aan iets lichts en ik meende dat bij Mitford te kunnen vinden. Helaas konden de personages me niet boeien en zat er weinig ontwikkeling in het boekje. Mijn kwalificatie: saai.

Het verhaal
Stel je de adellijke kringen voor in het Groot-Brittannië van de jaren '30 van de vorige eeuw. De jonge Fanny, die door haar tante en oom worden opgevoed na de scheiding van haar ouders, moet als debutante haar opwachting maken in de Society. Daarna wordt ze door de steenrijke en zeer invloedrijke Montdores uitgenodigd om hun enige dochter Polly, die zij op latere leeftijd kregen, gezelschap te houden. De meisjes zijn samen opgegroeid, maar hebben elkaar uit het oog verloren toen Polly met haar ouders een aantal jaar naar India ging. De Montdores zijn recent teruggekeerd met als doel om Polly gesetteld te krijgen.

Terwijl Fanny met veel zin vooruitblikt naar dat wat het leven voor haar in petto heeft: een huwelijk, kinderen, een eigen (bescheiden) plekje in Society, lijkt het wel alsof Polly probeert dit vooruitzicht te verdringen. De band tussen Polly en haar moeder bekoelt daardoor enorm. Tot zover is het een behoorlijk saai boekje. Geef mij Evelyn Waugh dan maar, die ook over de adel in deze periode schreef in zijn Brideshead Revisited.

Tot blijkt waarom Polly geen aanstalten maakt om met de eerste de beste geschikte jongeman in het huwelijk te treden. Dan ontploft de situatie. Vanaf dat moment had het leuk kunnen worden, maar helaas raffelt Mitford het verhaal daarna zodanig af dat je met een soort van 'nou moe'-gevoel achterblijft.

Trivia
Achterop het boekje staat een foto van Dorothy Wilding. Wie is zij???

Marina Lewycka - We are all made of glue

2011-02-14T14:48:00.000+01:00

Aan het begin van de roman zet freelance schrijfster voor een lijmtijdschrift Georgie Sinclair de spullen van haar man aan de straatkant. Hij heeft haar verlaten na een denderende ruzie over niets en dit is haar wraak. Even later ziet ze een excentrieke oudere dame door de spulletjes snuffelen. Deze Naomi Shapiro blijkt verderop in de wijk in een sterk vervallen villa te wonen, vergezeld door haar tig katten. Als Mrs. Shapiro na een ongelukje in het ziekenhuis belandt, wordt Georgie gebombardeerd tot haar familie. Ze zorgt voor het huis, de katten en probeert Mrs. Shapiro te behoeden voor verder ongeluk. Wat natuurlijk op een grandioze manier mislukt. Tegelijkertijd probeert Mrs. Shapiro voor Georgie een nieuwe man te vinden.

Heerlijk, ook deze Lewycka is weer bijzonder goed voor het humeur. Maar: minder goed dan haar eersteling.

Christos Tsiolkas - The slap

2011-02-07T14:58:00.002+01:00

Een goed en vlot geschreven boek maar o wat werd ik er treurig van. Want egocentrisme, hedonisme, terloops racisme heeft bezit genomen van elk van de boekpersonages.

Het verhaal
Hector en Aisha geven een barbecue voor vrienden en familie. Tijdens die barbecue misdraagt het driejarige zoontje van een van de vrienden zich zodanig dat een van de volwassen gasten zich niet kan inhouden en het kind een lel verkoopt. Die gebeurtenis zet alle verhoudingen tussen de verschillende personen op scherp. De ouders van het geslagen kind spannen een rechtszaak aan tegen degene die het kind de klap verkocht. De aanloop tot aan de rechtszaak, de afloop ervan en de periode die daarop volgt worden steeds vanuit het perspectief van een andere barbecue-gast verteld. We komen te weten dat elk van de personages het nodige op zijn of haar kerfstok heeft. En dat het allemaal bijzonder onaangename mensen zijn.

Wie verdient je loyaliteit meer: familie of vrienden? Of hoef je alleen maar loyaal aan jezelf te zijn? Dat is het centrale thema in The slap.

Niccolo Ammaniti - Ik haal je op, ik neem je mee

2011-02-03T19:39:00.002+01:00

Pietro Moroni is een 12-jarig jochie in een klein dorpje aan de Italiaanse Noordkust, Ischiano Scalo. Het is een stil kind dat uit een gezin komt met een vader die nogal losse handjes heeft, een murw-geslagen moeder en zijn tien jaar oudere broer die in leren jack de schapen van het gezin hoedt terwijl hij droomt van emigreren. Het is een stil en teruggetrokken jochie in wiens leven het niet gaat om gelijk krijgen maar om het direct toegeven dat hij degene is die schuldig is (of dat nou waar is of niet) want dan is de ellende sneller voorbij. Het enige kind dat vrienden met hem is is Gloria, het mooiste en slimste meisje uit de klas. Zij komt uit een rijk en liefhebbend gezin. Op school gaat het niet goed met Pietro, hij is het pispaaltje van de drie grote en sterke klasgenoten Pierini, Bacci en Ronca. Je kent het type wel, van die domme krachtpatsers.

Graziano Biglia is de andere hoofdpersoon uit het boek. Hij is een flierefluitende veertiger, die met zijn gitaar en lekkere lijf in vakantieplaatsen over de wereld de vrouwelijke toeristen het hoofd en de portemonnee op hol brengt. Tot hij in een discotheek de twintigjarige naaktdanseres Erica Tettel ontmoet, aan wie hij zijn hart verpandt, al wil zij het niet hebben. Graziano heeft grootse plannen om met haar te trouwen en zich vervolgens in zijn geboortedorp Ischiano Scalo te vestigen. As hij daar aankomt, vertelt hij iedereen vol gloed dat hij gaat trouwen. Maar Erica laat hem zitten en wanhopig gaat Graziano op zoek naar een waardig vervangster. Die vindt hij in de teruggetrokken levende schooljuf Flora Palmieri. Deze juf wordt, niet geheel toevallig, ook belaagd door de drie pestkoppen.

Als Pierini, Bacci en Ronca Pietro dwingen om in de school in te breken, zetten zij daarmee een reeks gebeurtenissen in gang die de levens van de personages voorgoed veranderen.

Ik snapte tijdens het lezen van de eerste helft van dit boek niet waarom er zo'n ophef over wordt gemaakt over deze schrijver en dan natuurlijk met name over dit boek. Ik vond de personages oninteressant, de taal die Ammaniti bezigt niet bijzonder, en het verhaal maar zo-zo. Maar het einde is bijzonder, heel bijzonder. Al met al toch blij dat ik het las. Daarom: drie sterren.

Ronald Giphart - Troost

2011-01-30T18:03:00.003+01:00

Na 75 p gestopt. Niet mijn boek. Ik vermoed dat Giphart geprobeerd heeft een scherpzinnige parodie op BNers en reality-tv te schrijven maar dat is wat mij betreft jammerlijk mislukt. Zijn 'kijk mij eens veel van eten weten" irriteerde me enorm. Bovendien is Giphart voor mij te veel snel scoren: hij verbergt te weinig, laat hoegenaamd niets over aan je eigen verbeelding.

Omdat ik het niet uitgelezen heb, kan ik geen sterren uitdelen.

Gail Tsukiyama - De tuin van de Samoerai

2011-01-28T14:43:00.000+01:00

De Amerikaanse schrijfster Gail Tsukiyama, dochter van een Chinese moeder en een Japanse (maar op Hawaii opgegroeide) vader beschrijft een jaar in het leven van de jonge Chinees Stephen Chan. Stephen is de zoon van een Chinese moeder en een Japanse vader. De vader heeft met zijn sterk ontwikkelde handelsgeest al zijn kinderen Engelse voornamen gegeven.

Het is 1937 en de student Stephen is getroffen door TBC. Hij moet, om daar weer bovenop te komen, rust nemen buiten Hongkong, waar hij met zijn moeder en zijn jongste zusje Pie (Penelope) woont. Daarom vertrekt hij naar het vakantiehuis van de familie van zijn vader in de Japanse badplaats Tarumi, bij Kobe. Daar tekent hij in een dagboek zijn belevenissen op.

Terwijl Stephen, verzorgd door de zwijgzame bediende Matsu, langzaam zijn levenskracht weer terugkrijgt door veel te rusten, te zwemmen, te schilderen, te wandelen en vooral door de schone zeelucht, vallen de Japanners China binnen. Stephen krijgt het nieuws over de oorlog vrijwel alleen door via de Japanse radio en kranten en moet machteloos aanhoren en lezen hoe zij steeds dichter Hongkong naderen. En hoe zij de slachting van zijn Chinese landgenoten vieren, en tegelijkertijd rouwen om de Japanse oorlogsdoden. Stephens verzuchting over deze hypocrisie deed me denken aan een quote uit The War of the Roses: "There's no winning in this war, only degrees of losing."

Hoewel Stephen zich ongerust maakt over zijn familieleden in China, geniet hij ook van het rust van het Japanse vissersdorpje, het Japanse leven, de Japanse gewoontes, de Japanse feestdagen en het Japanse eten. Hij leert de zwijgzame Matsu waarderen, vooral als die hem meeneemt naar de leprozenkolonie Yamaguchi, verborgen in de bergen. Daar ontmoet hij Sachi, een vriendin van Matsu die veertig jaar eerder als tiener lepra kreeg. Tijdens een van de keren dat Stephen haar bezoekt, vertelt zij hem haar trieste levens- en liefdesverhaal. Wat Stephen leert is dat ook iemand die ziek is kan beminnen en bemind worden. Als is dat niet gemakkelijk, zeker niet met een sociaal stigmatiserende ziekte als lepra.

Ook Stephen beleeft op dat gebied het nodige. Zo vertrouwt zijn moeder hem in een brief toe dat ze erachter is gekomen dat zijn vader in Kobe er een tweede vrouw op nahoudt. Zij vraagt hem dit na te gaan. Zijn vader geeft de affaire direct toe, en daarmee kukelt hij van het voetstuk af waarop vaders door hun kinderen gezet worden tot ze ook maar gewone mensen blijken te zijn.
En al vrij snel na zijn komst in Tarumi ontmoet Stephen zelf de zusjes Keiko en Mika. Stephen valt als een blok voor de verlegen Keiko. En hoewel ook zij hem welgezind is, is een relatie uitgesloten: haar vader is erg streng en vooral erg anti-Chinees. Deze verhaallijn vond ik onaangenaam want wat schrijft Stephen: Keiko is 'een jaar of 12' (in mijn vertaling op p. 51) en Stephen is een student en zal een jaar of twintig! Of hij moet een wel wat pedofiele neigingen hebben natuurlijk... Brrr...

Al met al een mooie, zonder zware thema's te schuwen maar toch lichtgeschreven roman over het leven in het Japan van eind jaren '30. Vier sterren absoluut waard.

Tsitsi Dangarembga - Nervous conditions

2011-01-24T10:57:00.004+01:00

Tambu is een meisje dat halverwege de jaren '50 geboren wordt op het platteland van Rhodesië (het latere Zimbabwe). Ze is de oudste dochter in een arm boerengezin. Haar oom heeft de mazzel gehad opgenomen te worden in een missiepost en daar een opleiding te hebben gekregen. Hij mag zelfs begin jaren '60 met zijn vrouw, zoon en dochter vijf jaar in Engeland gaan studeren om daar zijn masters te halen. Bij terugkeer wordt hij de hoofdmeester van de school op de missiepost.

Noblesse oblige: oom Babamukuru moet zijn hele familie onderhouden, waaronder de in- en inluie vader van Tambu. Die ruikt dan ook een buitenkansje als zijn enige zoon en oudste kind Nhamo het aanbod krijgt om in de voetsporen van Babamukuru te stappen. Maar Nhamo sterft een jaar later (aan een kinderziekte). Omdat er verder alleen meisjes in het gezin zijn, wordt de plek van Nhamo aan Tambu aangeboden. Een kans die zij gretig aanpakt: scholing is immers de sleutel tot het geluk, het kunnen ontvluchten van de armoede!

Op de missiepost aangekomen blijkt het allemaal toch wat ingewikkelder te liggen. Is Babamukuru niet de weldoener waarvoor Tambu hem houdt, maar een verlicht despoot. Is zijn vrouw Maiguru niet het gedweeë vrouwtje, maar een ontwikkelde vrouw. Is hun dochter Nyasha niet het verwende, verengelste nichtje, maar een kind dat heen en weer geslingerd wordt tussen twee culturen. En dat bezwijkt onder de enorme druk van de verwachtingen waaraan ze met geen mogelijkheid kan voldoen. En blijkt scholing niet rechtstreeks de poort tot het geluk te kunnen openen. Want Tambu is en blijft een meisje. Een zwart meisje. In het Afrika van de jaren '70.

Mooi, genuanceerd, leerzaam. Met een warme aanbeveling krijgt Nervous conditions daarom van mij vier sterren.

Hope Edelman - Zonder moeder: een boek over dochters

2011-01-21T10:54:00.004+01:00

In 1981 verloor Hope Edelman haar moeder aan borstkanker. Ze was toen 17 jaar. Twaalf jaar later tekent ze haar ervaringen op, verrijkt met die van ruim 200 andere vrouwen die op jonge leeftijd hun moeder verloren: moeders die gestorven of vertrokken zijn.

Het eerste deel van het boek heet "Verlies". Hierin beschrijft Edelman het rouwproces van een vrouw die jong haar moeder verliest als een een meer cyclische dan rechte beweging. De verschillende stadia - ontkenning, woede, onderhandelen, desorganisatie en acceptatie - komen steeds opnieuw terug. En hoewel de intensiteit van het rouwen in de tijd minder wordt (zowel in frequentie als intensiteit), blijf je haar missen. Steeds als er een nieuwe levensfase aanbreekt, of door bepaalde gebeurtenissen word je opnieuw geconfronteerd met het verlies. Kinderen blijken hun verdriet in kleine brokjes op te delen, afgewisseld door langere periodes van schijnbare onaangenaamheid. Vaak beginnen kinderen pas geruime tijd na het verlies van hun moeder echt te rouwen (een half jaar of langer).

Edelman bespreekt uitgebreid wat het verliezen van een moeder voor een dochter op verschillende momenten van haar jonge leven betekent. Een kind dat haar moeder verliest als ze een kleuter is krijgt met andere problemen te maken dan een puber die haar moeder verliest. Zo zal een wat ouder kind (maar nog wel voor de pubertijd) praten over het verlies veelal vermijden, terwijl het pubermeisje er graag en veel met haar vriendinnen over zal willen praten (en daarin vervolgens teleurgesteld zal raken omdat die vriendinnen slechts zelden in staat zijn de omvang van het verlies te kunnen bevatten en daarmee onvoldoende steun kunnen bieden).

Vervolgens gaat Edelman in op de verschillende manieren waarop meisje hun moeder kunt verliezen en welke gevolgen elk van die manieren hebben op hun ontwikkeling. Achtereenvolgens komen het lange ziekbed (waarbij gevoelens van angst, woede en hulpeloosheid bij het zichtbaar naderend afscheid hand in hand gaan met het vooraf treuren), de plotselinge dood (waarbij letterlijk alle zekerheden in één klap verdwijnen) en het vertrek van de moeder (de situatie waarin moeder en dochter al dan niet vrijwillig maar wel definitief van elkaar worden gescheiden) aan bod.

Daarna bespreekt Edelman de invloed van (persoonlijkheid)kenmerken op het rouwproces. Zo hebben individuele geaardheid (kun je uit jezelf al beter of minder goed omgaan met verlies?), het vroege hechtingspatroon (in dit geval de mate van hechting met de moeder), het gevoel van machteloosheid dan wel het gevoel dat je kunt handelen naar de dood van je moeder, en de mate waarin je in staat bent en/of gesteld bent te rouwen bepalen voor een groot of je als kind het verlies van je moeder kunt verwerken.

Een interessant fenomeen waaraan Edelman in dit deel van het boek aandacht besteedt, is dat van de negatieve projectie: mensen die op jonge leeftijd een groot verlies voor hun kiezen hebben gekregen, zien de toekomst vaak met de nodige angstvisioenen tegemoet. Ze hebben immers al eens iemand verloren, en zijn daarom vaak extreem angstig om hun eigen veiligheid en gezondheid en die van de mensen om zich heen.

Het tweede deel van het boek behandelt alle gevolgen van het sterven voor het gezin. Volgens Edelman zijn er verschillende manieren waarop de overblijvende ouder met het verlies van (in dit geval omdat het een boek over gestorven moeders gaat) hun vrouw om kan gaan.
1. niets-aan-de-hand-manier: de manier van stilzwijgen en vemijdingsgedrag, geen emoties, vooral doorgaan. Vaak krijgen deze partners heel snel een nieuwe relatie.
2. hulpeloosheid: de overgebleven partner zinkt weg in het grote niets van apathie, wanhoop en somberheid, weet niet hoe een leven te leven zonder zijn (in het boek gaat het alleen over heterostellen) gestorven vrouw. leunt enorm op de kinderen.
3. afstandelijkheid: vaak bemoeide deze ouder zich niet zo met de kinderen, en gaat dat ook niet doen als zijn partner wegvalt.
4. heldhaftig: hierbij voorziet de achterblijvende ouder in zijn eigen (emotionele) behoeftes en in die van zijn kinderen.
Natuurlijk is een kind het beste af bij de laatste categorie vaders.

In hetzelfde hoofdstuk behandelt Edelman ook de komst van een nieuwe partner en het op de loer liggende gevaar op incest tussen de rouwende vader en de hem troostende dochter.

Vervolgens gaat ze in op de positie van de dochter in het gezin: is het een oudste, middelste of jongste kind? Of is zij enig kind? Dat maakt nogal uit in hoe zij zal reageren op het verlies van haar moeder. Waar overigens veel aandacht naar uitgaat, is naar de oudste dochter, die nogal eens een soort mini-moeder wordt (ook als ze nog jonger dan tien is als haar moeder komt te overlijden!).

Uiteraard komt ook het liefdesleven van dochters van jong gestorven moeders aan bod. Hierbij onderscheidt Edelman drie typen dochters: als eerste de angstig-ambivalente dochter die op zoek is naar liefde maar er tegelijk erg bang voor is, ze is immers al eens door iemand van wie ze hield in de steek gelaten. Het tweede type dochter is de ontwijkende dochter, bij wie de angst het verlangen overvleugelt en die dus het liefst helemaal geen relaties aangaat. Het derde dochtertype is het zelfverzekerde type, de dochter die als volwassene in staat is om een evenwichtige liefdesrelatie aan te gaan.
Overigens zijn veel moederloze dochters met name in de pubertijd emotionele 'hamsteraars': ze zijn dwangmatig op zoek naar manieren om de leemte te vullen die het verlies van hun moeder heeft achtergelaten. In roken, seks, shoppen etc. trachten zij een vervangend liefdesobject te vinden.

Waar moet je als moederloze dochter naar toe voor al die gewone dingetjes die je normaal gesproken van je moeder leert? Oftewel: hoe ontwikkel je je identiteit als vrouw als het meest natuurlijke voorbeeld (je moeder) er niet meer is om de kunst van af te kijken? Zeker als er geen andere (door haar geaccepteerde) volwassen vrouw in het leven van deze dochter is om te consulteren. Een stiefmoeder voldoet in vele gevallen niet voor deze dochter, omdat de dochter in haar stiefmoeder een concurrent om de affectie van de vader kan zien, en iemand die ze per definitie moet verachten omdat zij de plaats van haar eigen moeder in denkt te kunnen nemen. En tot slot is natuurlijk niemand zo perfect als de eigen moeder was. Tot de dochter haar eigen moeder kan zien als mens met goede en slechte eigenschappen, en ze in haar stiefmoeder een liefhebbende en verzorgende volwassene kan zien waarmee zij niet hoeft te concurreren, is het stiefmoederschap tot mislukken gedoemd.

Het derde deel van het boek is gewijd aan de toekomst: de dochter als volwassen vrouw. Edelman bespreekt de neiging van dochters van jong gestorven moeders om het leven van hun moeders te willen leven. Om te denken dat ze ook gedoemd zijn om jong te sterven. En natuurlijk: hoe zijn deze moederloze dochters in staat om de moeder te worden die ze zelf niet of slechts gedeeltelijk hebben gehad?

Al met al een leerzaam en goed geschreven boek. Ik heb wel wat kritiekpuntjes. Doordat het boek gericht is op het verliezen van een moeder door een dochter, wordt net gedaan alsof het verliezen van een moeder door een zoon, of van een vader door zoon of dochter met de door Edelman beschreven zaken niets van doen heeft. Dat terwijl in mijn ervaring het verlies van een ouder van de andere sekse minstens zo ingrijpend is. Zo heb ik niet voor niets op de dag dat ik precies even oud was als mijn vader toen hij stierf een blogje over hem geschreven: die mijlpaal zit net zo hard in je achterhoofd. En zo vond ik ook vanuit het perspectief van de dochter die jong haar vader verloor heel wat terug in het boek.
Mijn tweede kritiekpunt is een wat mildere: het boek is wel errug Amerikaans. Soms moet je er even van in je ogen wrijven. Maar goed, Edelman en de door haar geïnterviewde vrouwen zijn allemaal Amerikanen, dus ach...

Wiesław Myśliwski - Over het doppen van bonen

2011-01-19T10:30:00.004+01:00

Een bejaarde man ontvangt bezoek van iemand (waarschijnlijk ook een man, maar dat wordt in het boek niet helemaal duidelijk), die graag wil weten of hij bonen verkoopt. De oude man pakt er een berg peulen bij en leert zijn bezoeker hoe die de bonen moet doppen.

Ondertussen vertelt de oude man zijn levensverhaal. Aan de hand van verhalen over belangwekkende ontmoetingen en in zijn leven invloedrijke personen komen we erachter dat hij als jongetje getuige is geweest van het uitmoorden van zijn geboortedorp. Een gebeurtenis die hij als enige overleeft. Na deze moordpartij wordt hij gevonden door de partizanen, die hem in hun midden opnemen. Na de oorlog komt hij in een soort weeshuis terecht, waar hem met harde hand de beginselen van de elektriciteit worden bijgebracht zodat hij zich in het naoorlogse Polen nuttig kan maken bij de elektrificatie van het platteland.

Op de school krijgt hij min of meer bij toeval een saxofoon in handen gedrukt. Een instrument dat zijn hart steelt. En waarmee hij zowel in de orkesten van de verschillende bouwprojecten als ook daarna in het buitenland furore maakt. Tot hij door alweer een toevallige ontmoeting en lichamelijk ongemak eindigt op de plek waar we hem zien zitten vertellen: als oppasser van een vakantiehuisjespark. Een vakantiehuisjespark dat zich niet toevallig bevindt op de plek waar zijn geboortedorp heeft gestaan.

Werkelijk een prachtig geschreven en zeer indrukwekkend boek. Absoluut vijf sterren waard!

Douglas Coupland - Player One - what's to become of us?

2011-01-11T09:18:00.004+01:00

Een gescheiden vrouw die via het internet een afspraakje maakt in een hotelbar aan de andere kant van het land. Een jonge autistische vrouw die denkt dat haar vader pas van haar zal houden als ze normaal is en dus als ze moeder is. Een pastoor die van zijn geloof gevallen is en de kerkkas geplunderd heeft. Een goedgelovige barman die zo graag zou willen dat al zijn problemen met één pennenstreek de wereld uit zouden zijn. Zie hier de hoofdpersonen van Player One.

Deze vier mensen bevinden zich in dezelfde hotelbar als de wereld lijkt te vergaan: de prijs van olie stijgt met het uur, overal breken rellen uit, chemische fabrieken gaan de lucht in, telefoon en internet vallen weg. Ergo: ze zijn met z'n viertjes op elkaar aangewezen. In de vijf uur die de roman bestrijkt worden zij teruggeworpen op de basis-emotie van de mens: overlevingsdrang.

Fijn tussendoortje, een aardige fantasie over hoe het binnen niet al te lange tijd zomaar ineens zou kunnen zijn.

Belinda Bauer - Blacklands

2011-01-09T13:36:00.000+01:00

12-year Steven Lamb wants to know what happened to his uncle Billy, who disappeared when he (the uncle) was 11. So he writes a letter to the man suspected of killing Billy, Arnold Avery. This man has been convicted to a life long prison sentence for abusing and killing at least 6 young children. They engage in a correspondence that leads to an overwhelming apotheosis. I had to stop reading more than once, the tension was almost killing me!

An unsettling thriller, written from the perspective of both the boy and the serial killer. Great book!

Sandro Veronesi - Kalme Chaos

2011-01-04T11:59:00.004+01:00

Och hemel, dit is gewoon het juiste boek op het juist moment! Wat een schitterende roman over rouwen...

Het verhaal
De 43-jarige Pietro Paladini redt in het eerste hoofdstuk het leven van een drenkeling uit zee terwijl tegelijkertijd in het vakantiehuisje een paar honderd meter verderop zijn vrouw Lara aan een gescheurd aneurysma sterft, waar hun 10-jarige dochtertje Claudia getuige van is.

De maanden erna zoeken Pietro en Claudia naar een manier om met het verlies van Lara om te gaan. Omdat er voor rouwen geen handleiding is, betekent dat ze het zelf uit moeten zoeken. Pietro installeert op de eerste dag dat Claudia weer naar school gaat in het prakje tegenover de school, en probeert van daaruit zijn dochter te behoeden voor verder kwaad. En zichzelf ook, al heeft hij beide redenen niet zo door op het moment dat hij besluit voor die school te blijven. Hij zet als het ware zijn leven in de pauzestand, een toestand van kalme chaos. Voor hoe lang, is onbekend. En dat interesseert hem ook eigenlijk niet.

Maar dan beginnen de mensen uit zijn 'oude' leven aan hem te trekken: zijn broer, zijn schoonzusje, zijn collega's, zijn bazen. Ze vinden dat hij onverstandig bezig is. Maar tegelijkertijd leggen ze hun pijnpunten ook nog maar even bij Pietro neer. Zodat zijn bordje niet leger, maar juist steeds voller wordt. Tegelijkertijd leert hij nieuwe mensen kennen, die hem juist weer openingen naar de toekomst bieden.

Door heel dicht bij zichzelf te komen, door te vertrouwen op de kracht die hijzelf en zijn dochter hebben, kunnen ze uiteindelijk samen verder.

Tegelijkertijd lees ik "Zonder moeder" van Hope Edelman, een non-fictie-boek over rouwverwerking van dochters die jong hun moeder verloren. De theorie die Edelman tentoonspreidt, namelijk dat kinderen uit de reactie van hun overgebleven ouder op de dood van hun moeder "leren" hoe ze moeten reageren op dit verlies, zie ik in de roman van Veronesi terug. Pietro is rustig, lijkt stabiel. Lijdt niet, althans niet openlijk. Hij houdt alles dat zijn toestand van kalme chaos kan verstoren van hemzelf en zijn dochter weg. Over Lara wordt niet gesproken. Claudia doet daarop hetzelfde. Doordat dit zo klopt, maakt voor mij Kalme Chaos zo mogelijk nog beter.

Tweeduizendtien was alweer een goed leesjaar

2011-01-01T16:34:00.003+01:00

In 2010 las ik 40 boeken. Iets minder dan in voorgaande jaren, maar toch nog best veel (gezien mijn geringe leesconcentratie van de afgelopen maanden).

Mijn toppers zijn geweest, in alfabetische volgorde :-)
- Hester Carvalho - De liefhebber
- Chris Cleave - The other hand
- Andrew Davidson - The Gargoyle
- Jonathan Franzen - Freedom
- Paolo Giordano - De eenzaamheid van de priemgetallen
- Kazuo Ishiguro - De troostelozen
- Yann Martel - Beatrice and Virgil
- David Mitchell - The thousand autumns of Jacob de Zoet
- Haruki Murakami - Blinde Wilg Slapende Vrouw van Haruki Murakami: buddyread met Gnoe!
- Haruki Murakami - Hard-boiled Wonderland en het einde van de wereld
- Yoko Ogawa De huishoudster en de professor van Yoka Ogawa
- JD Salinger - The catcher in the rye

De minste boeken die ik las waren
- Veertig moeders van Choca Regina Egbeme
- Twee vrouwen van Harry Mulisch

Grappig, vier boeken met getallen in dit bovenstaande lijstje! En omdat Ogawa daar eigenlijk ook om draait, had ik een getallenrijk leesjaar :-)

Zie hieronder mijn volledige leeslijst. De meeste boeken heb ik hier besproken...
1. Angie Sage - Elixer (Septimus Heap III) (jeugdboek)
2. Richard de Nooy - Zes beetwonden en een tetanusprik
3. Andrew Davidson - The Gargoyle
4. Chris Cleave - The other hand
5. Choga Regina Egbeme - Veertig moeders
6. Rick Riordan - Percy Jackson en de Olympiërs - De bliksemdief (jeugdboek)
7. Stieg Larsson - Mannen die vrouwen haten (Millennium trilogie 1)
8. Loes Hazelaar - Yasmin's wilde weekje (jeugdboek)
9. Alexander McCall Smith - The Good Husband of Zebra Drive
10. Joost Zwagerman - Duel
11. Liz Jensen - The Rapture
12. Franca Treur - Dorsvloer vol confetti
13. Paolo Giordano - De eenzaamheid van de priemgetallen
14. Bert Natter - Begeerte heeft ons aangeraakt
15. Patrick Gale - Rough Music
16. Leanne Shapton - Important artifacts and personal property from the collection of Lenore Doolan and Harold Morris etc.
17. Elif Shafak - De heilige van de beginnende waanzin
18. Haruki Murakami - Blinde wilg, slapende vrouw (buddy-read met Chanou!)
19. John Irving - Last night in Twisted River
20. Kazuo Ishiguro - De Troostelozen
21. Stieg Larsson - De vrouw die met vuur speelde
22. David Mitchell - The Thousand Autumns of Jacob de Zoet
23. Mark Haddon - Een akkefietje
24. J.D. Salinger - The catcher in the rye
25. Mirjam Oldenhave - Mees Kees in de gloria (jeugdboek)
26. Hester Carvalho - De Liefhebber
27. Rick Riordan - Percy Jackson en de Olympiers - Zee van monsters (jeugdboek)
28. . Haruki Murakami - Hard-boiled Wonderland en het einde van de wereld
29. David Trueba - De kunst van verliezen
30. Thomas Rosenboom - Zoete mond
31. Angie Sage - Queeste (Septimus Heap IV) (jeugdboek)
32. Audrey Niffenegger - Her fearful symmetry
33. Harry Mulisch - Twee vrouwen
34. Jan Terlouw - Briefgeheim (jeugdboek)
35. Hans Bouman - Tomio en de ondeugende olifant (jeugdboek)
36. Yann Martel - Beatrice and Virgil
37. Haruki Murakami - After Dark
38. Yoka Ogawa - De huishoudster en de professor
39. Rick Riordan - Percy Jackson en de Olympiers - de vloek van de Titaan (jeugdboek)
40. Jonathan Franzen - Freedom

Jonathan Franzen - Freedom

2010-12-22T12:34:00.000+01:00

Het zijn de sterke benen die de weelde van de vrijheid kunnen dragen. Dat is het thema van de nieuwe roman van Jonathan Franzen. Want alle personen in het verhaal voelen zich vrij om te doen waar ze zin in hebben. En doen dat vervolgens ook. Maar de consequenties van hun gedrag willen ze liever niet onder ogen zien.

Het verhaal
Patty en Walter Berglund zijn de centrale figuren in deze roman. Ze ontmoeten elkaar tijden hun college-jaren. Patty is een talentvolle basketbalspeelster, die na een suf ongeluk haar sportieve ambities opgeeft en alleen nog maar een perfect moeder wil zijn. Ze is eigenlijk verliefd op Walters kamergenoot Richard Katz, de interessante rockmusicus. Maar als ze een lijntje naar Richard uitgooit, wijst die haar af: hij wil zijn vriendschap met Walter niet in gevaar brengen door iets te beginnen met diens vriendin. En dus vlucht ze in de armen van de wat saaie maar betrouwbare Walter, die haar aanbidt. Patty blijft ontevreden met deze keuze, en als ze jaren later haar levensverhaal optekent tijdens de therapie waarin ze gaat voor de depressies die haar blijven plagen, komt dat ook naar boven: was Walter maar meer Richard-achtig! Van dat perfecte moeder-zijn komt natuurlijk ook op den duur niets terecht want Patty kan slecht verkroppen dat haar kinderen andere keuzes maken dan zij voor ze in gedachten had. Dat ze hen daarmee van zich vervreemdt, ziet ze pas als het te laat is.

Walter is een man die zeer begaan is met het lot van de aarde. Hij doet zijn stinkende best om goed voor zijn gezin te zorgen, maar kan alleen maar constateren dat zijn vrouw diepongelukkig is, dat hij een afstandelijke dochter en een rebelse zoon heeft. Walter vlucht in zijn werk en maakt daarbij de keuze om het gezicht te worden van een initiatief van een heel rijk man, die een natuurreservaat wil stichten voor een trekvogeltje. Er zit echter een addertje onder het gras: het reservaat kan alleen een reservaat worden nadat het commercieel geëxploiteerd is: er moet eerst natuurverwoestende dagbouw plaats vinden. Door zich aan dit initiatief te verbinden verliest Walter zijn geloofwaardigheid als strijder voor natuur en milieu.

Richard, de kamergenoot van Walter, de rockmuzikant is een man die het leven het liefst niet al te serieus neemt. Ergens staat zoiets (vergeten te ezelsoren) als dat het "zijn lot is zoveel mogelijk vagina's te vullen", iets dat hem als aantrekkelijke rocker natuurlijk makkelijk af gaat. Hij is zijn leven lang verlief op Patty, een liefde waar hij niet aan kan toegeven, want zij is immers de partner van zijn vriend Walter! Hij maakt het soort muziek dat een heel klein publiek heeft, en hij leeft aan de rand van de zelfkant van de maatschappij. Dat leven bevalt hem zeer: er is geen verantwoordelijkheid die op hem drukt. Pas als hij een plaat maakt die geïnspireerd is op zijn liefde voor Patty komt zijn grote doorbraak. Daar schrikt hij zo erg van dat hij zijn muzikale carrière aan de wilgen hangt. Maar zo gemakkelijk komt hij daar niet mee weg.

Jessica, de oudste van Walter en Patty, komt er in het verhaal bekaaid af. Ze is de verstandigste en slimste van het hele stel. Maar is daarmee, vanuit het oogpunt van de schrijver of het thema van het boek, kennelijk ook de minst interessante figuur. Haar broer, de rebelse Joey, krijgt daarentegen een bijna even belangrijke rol toebedeeld als zijn ouders. Al vroeg is het een jongen die niet lijkt te willen deugen: hij verkoopt via het buurmeisje horloges op haar school (met vette winst), gaat uit pure pesterij (Patty heeft een hekel aan de buurvrouw) als hij een jaar of 14 is met hetzelfde buurmeisje Connie naar bed en trekt na een daverende ruzie hierover met zijn ouders bij die o-zo-verachte buren in. Connie is een vreemd meisje: haar hele bestaan draait om Joey. Wat hij wil, doet zij. En hoewel dat afhankelijke gedrag Joey ongelofelijk irriteert, kan hij toch niet van haar loskomen. Sterker, verbindt hij haar lot steeds sterker aan het zijne en maakt zich daarmee steeds meer los van zijn ouders. Tot zijn hang naar het snelle geld hem bijna de kop kost.

Geen van allen weten de romanfiguren raad met de vrijheid van handelen die ze hebben: ze maken keuzes maar weigeren vervolgens lange tijd daarvan de gevolgen onder ogen te zien, laat staan aanvaarden. Lichtpuntje aan het eind is dat Patty en Walter, als ook Joey eindelijk zichzelf recht in de ogen durven te kijken en durven te zeggen: dit is wie ik ben. Dit zijn de keuzes die ík heb gemaakt, de consequenties waar ík mee zal moeten (leren) leven. Daarmee geeft Franzen hoop voor de toekomst...

Yoko Ogawa - De huishoudster en de professor

2010-12-07T12:14:00.001+01:00

In deze ontroerende roman van Ogawa wordt het verhaal verteld van een jonge huishoudster, die gaat zorgen voor een professor. Hij heeft meer dan 15 jaar geleden in een auto-ongeluk zijn korte-termijn-geheugen verloren, wat inhoudt dat zijn geheugen van alles wat na 1975 is gebeurd niet meer dan 80 minuten terug gaat.

Je kunt je wel indenken hoe verwarrend het leven van de professor moet zijn: op zijn pak heeft hij allemaal briefjes geprikt met daarop zaken geschreven die hij niet mag vergeten, zoals waar de maagtabletten liggen of een tekeningetje van zijn 'huidige huishoudster'. Voor zijn ongeluk was hij een gevierd wiskundig hoogleraar; nu vult hij zijn dagen met het oplossen van wedstrijdopgaven die door wiskundige tijdschriften worden uitgeschreven. Hij komt zijn huis eigenlijk niet meer uit.

De huishoudster moet zich elke ochtend opnieuw aan hem voorstellen. Op een dag komt hij erachter dat ze de alleenstaande moeder van een zoon van 10 jaar is en hij staat erop dat ze de jongen meeneemt. Vanaf het eerste moment groeit er een eigenaardig soort vriendschap tussen de twee: al moet de jongen zich elke dag opnieuw voorstellen (hij wordt in het boek alleen aangesproken met de naam die de professor hem geeft: Wortel, naar het wiskundig symbool, niet de groente want daaraan heeft de professor een enorme hekel, maar omdat hij zo'n plat hoofd heeft), de professor helpt hem met zijn huiswerk op een ongelofelijk prettige manier, die de liefde voor getallen in zowel Wortel als zijn moeder doet ontbranden.

Wortel en de professor blijken nog een passie te delen: honkbal, en ze zijn allebei fervent fans van de Tigers. Al is de professor natuurlijk supporter van het team uit de jaren '70, en dan vooral van de briljante pitcher Enatsu, die natuurlijk inmiddels allang niet meer speelt. De huishoudster neemt hen in een opwelling mee naar een honkbalwedstrijd van hun favoriete team. Een ervaring die een reeks gebeurtenissen in gang zet, die het einde van de betrekking van de huishoudster bij de professor inluiden.

Naast dat het een heel ontroerende roman is, krijg je ook het nodige mee over getallen: bevriende getallen, perfecte getallen, priemgetallen, tweeling-priemgetallen. Ik denk overigens wel dat je wel iets van wiskunde moet weten om die passages goed te kunnen volgen. Maar zelfs al kun je dat niet, dan nog is hetgeen telkens met die verschillende soorten getallen bedoeld wordt, duidelijk en navolgbaar.

Enige minpuntje is dat ik het onvoorstelbaar vond dat het kleine huisje van de professor (twee kamers), een puinhoop bleef, ondanks het feit dat hij een fulltime huishoudster had. Maar goed, dat is een minpuntje en geen minpunt.

Een boekenlegger: fijn cadeau

2010-12-06T17:10:00.005+01:00

Toen we samen de tentoonstelling van Edvard Munch in de Kunsthal bezochten, kreeg ik van haar een prachtige boekenlegger van zijn Madonna. Op dit moment is het mijn favoriete boekenlegger. En ik heb er heel wat :-)

Haruki Murakami - After Dark

2010-12-06T16:35:00.000+01:00

Wat gebeurt er in een grote stad in de nacht, nadat de meeste mensen zijn gaan slapen? Dat gegeven gebruikt Murakami in After Dark. Als lezer ontmoet je degenen die wakker willen of moeten zijn tijdens die nachtelijke uren.

Zo is er de jonge studente Chinees Mari. Zij kan (of wil?) niet slapen en zit daarom in een cafe een boek te lezen. Daar ontmoet ze de trombonist Takahashi. Het blijkt dat dat niet voor het eerst is: ooit hebben ze een double date gehad met een vriend van hem en haar zus Eri.
Als Takahashi vetrokken is om de rest van de nacht te gaan oefenen met zijn band, wordt Mari benaderd door Kaoru, de houdster van een 'love-hotel' (verder een 'wipper' genoemd). Die hoorde van Takahashi dat Mari Chinees spreekt en heeft haar hulp nodig: er is een Chineessprekende prostituee mishandeld in haar hotel en ze vraagt of Mari wil tolken.
De klant van deze prostituee is inmiddels verdwenen. Het is de op het eerst keurig ogende kantoorman Shirakawa. Na de mishandeling neemt hij alle bezittingen van de prostituee mee en gaat hij weer gewoon aan het werk, alsof er niets gebeurd is. Maar zo makkelijk komt hij niet weg met de mishandeling: de pooier van de prostituee laat hem dat via haar mobieltje duidelijk weten.
Als de nacht vordert komen we erachter dat Eri, de zus van Mari, al twee maanden onafgebroken slaapt. Terwijl we Eri bestuderen, blijken we niet de enigen: vanuit de televisie kijkt er een vreemde man naar Eri. Een man die zijn gezicht verbergt achter een masker. Als we een uurtje later terugkeren is Eri verdwenen! Is ze wakker geworden? Nee, ze bevindt zich ineens aan de andere kant van het televisiescherm.

Alweer een mooie en intrigerende roman van Murakami. Met alle bekende ingrediënten: muziek, eten, verlangen naar het onbereikbare, jeugdliefde, sex. Maar dit wordt niet een van mijn favorieten, omdat er net iets te weinig balans zit tussen het bovennatuurlijke verhaal over Eri en de juist heel down to earth verhalen over de andere figuren.

Yann Martel - Beatrice and Virgil

2010-11-30T10:31:00.003+01:00

Dit boek kreeg ik voor mijn verjaardag van mijn IRL-leesgroep en wat een leeservaring! Een verpletterend zwaar maar o zo prachtig verhaal. Zonder twijfel: vijf sterren!

Het verhaal
De jonge schrijver Henry heeft een zeer succesvolle debuutroman geschreven, dat hem wereldberoemd heeft gemaakt. Daarna wil hij een heel bijzonder boek schrijven over de Holocaust: voor de helft een essay en voor de andere helft een roman. Zijn uitgeverij vindt er maar niets aan. Diep teleurgesteld gooit Henry zijn schrijverij aan de kant, verhuist met zijn vriendin naar een andere stad en begint een nieuw leven als barman in een chocolaterie, amateur-acteur en amateur-muzikant.

Via zijn uitgever krijgt hij nog regelmatig lezersbrieven, die hij met veel ijver beantwoordt: dat is hij zijn lezers verplicht, vindt hij. Op een dag krijgt hij een heel bijzondere lezersbrief: een kopie van een verhaal van Gustave Flaubert (La légende de Saint Julien, l'Hospitalier) en een kopie van een scène uit een door de afzender geschreven toneelstuk. Henry begrijpt er niet veel van: in het verhaal, dat over een jonge bloeddorstige man gaat die tot inkeer komt en zo uiteindelijk heilig wordt, zijn alle passages die gaan over het doden van dieren gemarkeerd. De scène uit het toneelstuk gaat over twee figuren, Beatrice en Virgil, waarin de laatste aan de eerste uit probeert te leggen wat een peer is. In de begeleidende brief wordt Henry om hulp gevraagd.

Nieuwsgierig geworden zoekt Henry de schrijver op, die bij hem in de stad blijkt te wonen. Het is een taxidermist, oftewel iemand die dode dieren opzet. Beatrice en Virgil staan bij hem in zijn werkplaats: een ezel en een brulaap. De taxidermist, die ook Henry blijkt te heten, zit vast in het schrijven van zijn toneelstuk (waar hij zijn hele leven al aan heeft gewerkt) en vraagt hulp bij het afronden ervan.

In de maanden die volgen ontmoeten de taxidermist en Henry elkaar regelmatig. En krijgt Henry steeds meer scènes uit het toneelstuk te lezen: een stuk dat zo onschuldig begint met het beschrijven van een peer, maar waarin de huiveringwekkende waarheid achter het leven van de taxidermist. Of achter dat van Beatrice en Virgil?

Titel
Het boek heet Beatrice and Virgil. Is natuurlijk een verwijzing naar Dante's Goddelijke Komedie. Beatrice is een verwijzing naar Beatrice Portinari, de vrouw waar Dante zijn leven lang verliefd op was, maar die met een andere man trouwde. In de Goddelijke Komedie is zij degene die de hoofdpersoon vergezelt in de hemel. Virgil (Vergilius) is een verwijzing naar de Romeinse schrijver, die de hoofdpersoon vergezelt in de hel. Opmerkelijk is dat in de titel eerst de hemelse gids en daarna pas de hellegids genoemd wordt. Dit is een duidelijke aanwijzing voor het verloop van de roman: van een happy begin naar een unhappy ending...

Het lezen van het boek bezorgde me veel genoegens, zowel tijdens het lezen als ook daarna: ik zit nog boordevol vragen. Denk dat ik dit boek dan ook voor de leeslijst van de boekgrrls en de IRL-leesgroep ga voordragen, dan krijg ik daar vast wel antwoord op :-)

Vragen zoals:
Wat voor rol speelt het leren bespelen van de klarinet? Zijn leraar noemt zijn spel eerst dat van een Black ox. Later is hij complimenteus. Hoe dat zo? Welke betekenis moet ik eraan geven?
Waarom heeft de taxidermist een okapi? Dat is een soort giraffe met zebrapoten. Een hybride dier. Wat betekent dat??
Waarom wordt Henry vader? Waarom krijgt zijn hond rabiës?
In het toneelstuk komt een lijstje voorwerpen voor, door Beatrice en Virgil 'A horror's sewing kit' genoemd. Een paar voorwerpen op het lijstje wordt door de taxidermist in verschillende scènes verklaard. Welke betekenis kan ik aan die andere voorwerpen toekennen?

Hans Bouman - Tomio en de ondeugende olifant

2010-11-20T20:14:00.000+01:00

Tomio en de ondeugende olifant kreeg spruit 5 van de schrijver cadeau. En omdat ze daar haar boekbespreking aan wilde wijden, las ik het ook. Een leuk boek, dat me op de een of andere manier een beetje aan Toon Tellegen deed denken, maar dan minder melancholiek.

Het verhaal
Het is hartje winter in Dierendorp. De sneeuw ligt hoog opgetast. Tomio, de slimme kat, denkt daarom dat hij vandaag wel geen bezoek zal krijgen. Maar daarin vergist hij zich: zijn vrienden Woef de hond en Honingbuik de bruine beer komen om te vertellen dat ze zich zorgen maken om hun vriend Klauwkleum, een warmteminnende ijsbeer. Direct trekken Tomio, Woef en Honingbuik er, voorzien van slee en een grote mand chocoladekoekjes, op uit. Dit is het begin van een avontuurlijke reis waarin een heks, een dansende olifant en een waarzeggende pinguïn belangrijke rollen vervullen.

Leuk detail is dat de schrijver aan het eind van het boek alle uitdrukkingen en gezegden verklaart die hij gebruikt. En dat hij twee recepten geeft van de belangrijkste eetwaren die in het boek voorkomen: chocoladekoekjes en zandheksjes.

Jan Terlouw - Briefgeheim

2010-11-20T09:57:00.004+01:00

Het is een schande als je moet toegeven dat je een klassiek kinderboek niet in huis hebt. En dat moment is nu dus aangebroken. Of althans, zou kunnen zijn aangebroken als ik Briefgeheim niet een paar weken terug had aangeschaft. Weliswaar in de filmeditie, die lang zo mooi niet van vormgeving is als het origineel, maar ja, je doet het met wat je kunt krijgen he?

En het verhaal is nog steeds even goed geschreven en nog net zo spannend als ik me uit mijn kinderjaren kon herinneren.

Het verhaal
De elfjarige Eva zit in de hoogste klas van de lagere school. Zij lijdt erg onder de voortdurende ruzies tussen haar ouders. Na weer zo'n knetterende ruzie besluit ze dat haar ouders gestraft moeten worden. Samen met haar hartsvrienden, Jackie en Thomas bedenkt ze een plan: als die een avondje weg zijn met hun ouders, dan zal Eva zich in hun huis verstoppen. Zo gezegd zo gedaan.
Maar als Jackie en Thomas thuiskomen is Eva verdwenen. Heeft de brief die ze een paar weken eerder gevonden had in de tuin van de buurman er misschien mee te maken? En wat is de rol van de invaljuf op school?

Weer meegesleept door het verhaal kan ik niet anders dan er vijf sterren aan geven.

Harry Mulisch - Twee vrouwen

2010-11-19T19:03:00.005+01:00

Sorry maar deze Mulisch vond ik dus niet te pruimen.

Het verhaal
Een vrouw, Laura Tinhuizen, is op weg naar haar moeder die in Nice overleden is. Ze overdenkt de gebeurtenissen van de afgelopen maanden. Maanden waarin ze plotsklaps verliefd wordt op een vrouw die ze op straat voor een etalage ziet staan. Deze Sylvia is ook nog eens 15 jaar jonger en trekt na de eerste ontmoeting bij Laura in.
Samen trekken ze heel wat bekijks (ja, het is 1975, de tijd waarin homoseksualiteit kennelijk nog niet zo geaccepteerd was). Sylvia lijkt zich wat te schamen voor de relatie: ze zorgt ervoor dat haar ouders denken dat ze een relatie heeft met de imaginaire zoon van Laura, en bij haar op kamers woont.
Niet alleen Sylvia schaamt zich: een bezoek aan de moeder van Laura, die in Nice woont en een zwakke gezondheid heeft, loopt met een grote scene af als die direct uitvogelt dat Sylvia niet de huurster is. Vanaf dat moment loopt alles in het honderd en gaat Sylvia bij Laura weg. Nota bene met Laura's ex.

Het eind van de novelle is zo voorspelbaar als een stinkscheet na het eten van kool.

Wel uitgelezen, dus sterren moet ik geven. Omdat het Mulisch is, en er zeker mooie zinsneden in voorkomen, worden het er twee. Meer kan ik er echt niet van maken.

De twee ezelsoren die ik maakte:
"Gelukkig is het geschrevene iets dat hoorbaar is zonder gehoord te hoeven worden. Zelfs het bescheidenste woordje dat ik neerschrijf, het woordje zwijgen bij voorbeeld, overstemt het inferno in die stenen put."

"De moderne nederlandse literatuur vond zij prachtig, vermoedelijk omdat die, op een of twee schrijvers na, uitsluitend bestaat uit een veredeld soort boeken voor de rijpere jeugd, die niemand na zijn vijfentwintigste nog leest."

Audrey Niffenegger - Her fearful symmetry

2010-11-14T11:16:00.007+01:00

Het verhaal
Edie en Elspeth vormen een eeneiige tweeling. Wat er twintig jaar geleden tussen hen voorgevallen is, is onduidelijk, maar het gevolg is dat Edie met haar man Jack in de States woon, terwijl Elspeth in London is achtergebleven. Ze hebben elkaar al twintig jaar niet gezien. Edie en Jack hebben op hun beurt een tweeling gekregen: Valentina en Julia.

Aan het begin van het boek sterft Elspeth, op 44-jarige leeftijd. Zij laat haar appartement in London achter aan haar nichtjes, onder de voorwaarden dat die er een jaar komen wonen én dat zij ervoor zorgen dat hun ouders er nooit een voet over de drempel zullen zetten. In het huis waarin het appartement zich bevindt, wonen nog twee andere mensen. Onder hen woont Robert, de minnaar van Elspeth, die een dissertatie aan het schrijven is over de geschiedenis van het Highgate cemetery, dat zich naast het huis bevindt. Boven hen woont Martin, die lijdt aan dwangneuroses en de deur niet uitkomt. Zijn vrouw Marijke, ja, een Nederlandse, verlaat hem met pijn in het hart aan het begin van het boek: zij kan het leven dat zich louter richt op de angsten en compulsies van Martin niet meer aan.

Julia is de ondernemende helft van de tweeling, terwijl Valentina 'her fearful symmetry' is: een angstige kopie (door Julia ook 'Mouse' genoemd!), met een zwakke gezondheid. Die wordt wellicht mede veroorzaakt doordat de organen van Valentina zich gespiegeld in haar lichaam bevinden. Julia is gewend om het voortouw te nemen, zij bepaalt wat er gebeurt, en hoe. En Valentina is gewend om haar te volgen, om elk initiatief dat zij zou willen nemen af te laten schieten door haar zus. Een situatie die Julia tevreden stemt, maar Valentina eigenlijk diep ongelukkig maakt.

Eenmaal in het huis aangekomen beginnen zich subtiele veranderingen in de verhouding tussen beide meisjes aan te kondigen. Zo staat Julia op een dag met een blauw oog bij de bovenbuurman. En steeds maakt Valentina zich steeds verder los van haar zus. Deze veranderingen worden niet in de laatste plaats in gang gezet door Valentina's ontdekking dat de geest van Elspeth in het appartement rondwaart. Elspeth en Valentina beramen een compleet gestoord plan hoe de laatste aan de verstikkende relatie met haar tweelingzus kan ontsnappen. Om dat plan uit te kunnen voeren hebben ze Robert nodig. Die met lood in zijn schoenen instemt. En vervolgens kan eigenlijk alleen Valentina de consequenties dragen.

Op zich weer een mooi geconstrueerd boek, zwaar leunend op de 19e eeuwse ghost-stories. Maar zo goed uitgewerkt als het eerste boek van Niffengger vond ik het niet. Daarom: drie sterren.

Angie Sage - Queeste (Septimus Heap IV)

2010-11-02T19:16:00.004+01:00

In Huize Hengeveld werd reikhalzend uitgekeken naar het verschijnen van de vertaling van deel IV van Septimus Heap. En toen het dan zover was, in de kinderboekenweek, moest ik me inhouden het boek niet uit handen te rukken van het kind dat dit boek cadeau kreeg...

Septimus en Jenna moeten weer de nodige avonturen beleven. Dit keer draait het om twee thema's: a. het terughalen van Snorrie en Nicko uit het verleden, waar ze in het vorige boek achtergebleven waren nadat zij juist Septimus bevrijd hadden en b. het moeten uitvoeren van een Queeste door Septimus. Een Queeste waarvan al twintig eerdere Leerlingen niet terugkeerden... Deze al op zichzelf levensgevaarlijke opdracht is extra onveilig door de snode plannetjes van Merrin Meredith, die het natuurlijk nog steeds niet kan verdragen dat Septimus zijn plaats als Leerling Buitengewone Toverkunst heeft ingenomen.

Het is weer heerlijk lezen!

Thomas Rosenboom - Zoete mond

2010-11-01T20:38:00.006+01:00

In nogal archaïsche taal vertelt Rosenboom zijn verhaal van twee contactgestoorde mannen. Op zich past dat wel bij de tijd waarin de roman zich afspeelt (halverwege de jaren '60) maar tegelijkertijd geeft het aan het verhaal ook iets neppigs, iets onnodig gekunstelds.

Een Beloega-walvis (oftewel een witte dolfijn), door de zeelieden liefkozend Moby Dick genoemd, weet tijdens een storm op de Noordzee te ontsnappen uit het bassin aan boord van het schip waarop hij vervoerd wordt.
Daarna verspringt het boek naar twee mensen: Jan de Loper en Rebert van Buyten. Jan de Loper is de buitenissige heer van Angeldyke, die op jonge leeftijd te voet een wereldreis gemaakt heeft en bij terugkeer in Nederland buitensporig rijk blijkt te zijn geworden als gevolg van een erfenis. Hij heeft er erg veel plezier in de vreemdste grappen en grollen te bedenken en oogst daarmee in het Nederland van het interbellum een flinke portie roem. Tijdens de oorlog verliest hij zijn aantrekkingskracht, iets dat hij niet begrijpt. In de jaren na de oorlog zijn al zijn inspanningen erop gericht zijn faam van voorheen terug te krijgen.
Rebert van Buyten is aan het begin van het boek student in Wageningen. Maar van het studentenleven genieten, doet hij niet. Kan hij ook niet: hij voelt weinig aansluiting bij zijn medestudenten. En ook woont hij niet in Wageningen maar in Arnhem, waar hij goedkoop op kamers kon bij een oom. Vlak voor de eindstreep leert hij de plaatselijke dierenarts kennen en stapt hij over naar Diergeneeskunde. Hij is een briljant student en zijn bedje lijkt gespreid. Zeker als hij Tine ontmoet lijkt hij zijn in zichzelf geleerdheid te kunnen afwerpen. Maar een jaar na hun huwelijk komt zij bij een auto-ongeluk om het leven. En is Rebert terug bij af.
Als Rebert zich na de dood van Tine in Angelen vestigt veroorzaakt hij tegen wil en dank een golf van dierenliefde onder de dorpskinderen. Al snel raken Jan de Loper en Rebert van Buyten in een concurrentiestrijd gewikkeld. Een concurrentiestrijd die slechts door een ontmoeting met Moby Dick wordt gestaakt.

Witte dieren in het algemeen, en de witte dolfijn in het bijzonder, spelen een belangrijke rol in de roman. Een witte dolfijn is als jonkie grijs en als volwassene wit. Net als Rebert, die in een sneeuwwit hardloopkostuum uiteindelijk even ongrijpbaar wordt als Moby Dick. Dat vond ik dan wel weer een erg mooi eind aan een verder niet heel bijzonder boek.

David Trueba - De kunst van verliezen

2010-10-25T19:41:00.006+02:00

Het verhaal
Leandro begint aan het begin van het boek de grip op zijn bestaan al kwijt te raken: was hij ooit een redelijk talentvol pianist, nu heeft hij een kwijnende lespraktijk, en met zijn vrouw heeft hij een liefdevolle maar afstandelijke relatie. Op een dag besluit hij een bordeel te bezoeken. Daar leert hij Osembe kennen, een Nigeriaanse prostituee die onder de naam Valentina haar beroep uitoefent. Leandro is direct bezeten van haar. Hij geeft al zijn geld aan bezoekjes aan het bordeel uit, en daarna nog meer, totdat hij zelfs zijn huis in een omgekeerde hypotheek aan de bank weggeeft. Ondertussen wordt zijn vrouw ernstig ziek. Maar terwijl zij aftakelt en Leandro haar toegewijd verzorgt, blijft zijn verslaving aan Osembe een aanslag op zijn portemonnee. Tot de wal het schip keert.

Lorenzo, zijn zoon, is ook al niet al te gelukkig. Zijn vrouw is nog maar net bij hem weggegaan om haar baas te volgen als hij erachter komt dat hij belazerd is door zijn beste vriend en zakenpartner. Hijzelf is daaraan failliet gegaan, terwijl de zakenpartner door deze oplichting onbekommerd door kan met zijn leven. Dat laatste drijft Lorenzo tot een onbezonnen daad: hij vermoordt de zakenpartner. De eerste dagen na de moord is hij bang ontdekt te worden, daarna is hij vooral bezig om zijn leven weer een beetje op orde te krijgen: hij probeert een relatie aan te knopen met het zeer gelovige illegale Ecuadoraanse kindermeisje van de bovenburen, en met en vage kennis van haar begint hij een klusjesbedrijf. Dat kan natuurlijk niet lang goed gaan. En zo verliest ook hij (bijna) alles.

De dochter van Lorenzo, Sylvia, is een zestienjarige scholiere. Ze is, zoals het een pubermeisje van die leeftijd betaamt, erg bezig met de gedachte aan de eerste seks: met wie zal ze die hebben, wanneer en hoe zal het zijn. Ze heeft haar oog laten vallen op klasgenoot Dani, maar dan wordt ze aangereden door een jonge voetballer van de Madrileense voetbalclub, Ariel. Bij de aanrijding breekt ze haar been. Omdat Ariel zich haar lot aantrekt en haar na het ongeluk blijft opzoeken, wordt hij en niet Dani haar eerste minnaar. Die liefde kan niet openlijk beleden worden: een beroemde voetballer met een minderjarig meisje?? En dus gaat Sylvia een dubbelleven leiden: overdags een gewone scholier en 's avonds en in het weekend de vriendin van Ariel. Sylvia verliest op deze manier haar onschuld, haar jeugd, haar vrienden, het vermogen om met de liefde en seks te experimenteren met een leeftijdsgenoot.

De vierde persoon in het boek is Ariel. Hij is in Argentinië een gevierd voetballer en komt met grote verwachtingen naar Madrid. Het is een jonge jongen (20 jaar) die erg afhankelijk is van anderen: zijn oude coach, zijn broer, de eigenaar van de club. Het zijn deze mensen die beslissingen voor hem nemen. Hij is dan ook dolblij dat zijn broer met hem mee komt naar Spanje. Maar al snel wordt zijn broer door de club teruggestuurd naar Argentinië, om een schandaal te voorkomen. Hij sluit een soort van vriendschap met een journalist, de Schorre. Maar alleen blijkt Ariel de druk van pers en publiek niet aan te kunnen. En zo verliest Ariel de lol in voetbal en wordt het een opgedragen taak in plaats van een droombaan. Ook op het gebied van de liefde zijn het vooral anderen die voor hem beslissingen nemen: zijn broer, vrouwen die zich aanbieden, teamgenoten, Sylvia: het lijkt wel alsof ook hier hem alles overkomt in plaats van dat hij er bewust in opereert.

Aan het eind van het boek zijn ze alle vier meesters geworden in verliezen. En worden Leandro, Lorenzo en Sylvia op elkaar teruggeworpen. Maar of dit fysieke samenbrengen zich zal uitbetalen in ook een mentale samenkomst, lijkt zeer onwaarschijnlijk.

Als ik dit zo opschrijf, klinkt het allemaal weer interessant. En dat was het ook best hoor, begrijp me niet verkeerd. Maar o-o-o wat was er weinig ontwikkeling in de roman! Steeds weer opnieuw gaat Leandro naar Osembe, waar steeds opnieuw tot in de details wordt beschreven wat er gebeurt. Steeds opnieuw gaat Ariel voetballen en wordt tot in de details elke actie op het veld beschreven. Enzovoorts, enzovoorts. Ook de personages ondergaan verrassend weinig ontwikkeling, en ook worden hun karakters door Trueba erg weinig uitgediept. En hoewel er prachtige en ontroerende passages in zitten en Trueba een vlotte pen hanteert, was ik toch net iets te blij toen ik het einde had gehaald. Daarom: drie sterren.

Haruki Murakami - Hard-boiled Wonderland en het einde van de wereld

2010-10-17T15:28:00.005+02:00

Deze roman van Murakami bevat twee verhalen die om en om aan bod komen.

In het ene verhaal stapt een jonge man in een bijzondere lift. Hij is een Calcutec, op weg naar een nieuwe opdracht. Hierbij moet hij informatie van een oude man, een wetenschapper, 'wassen' en 'schudden', een ingewikkeld neurofysiologisch proces dat door niet veel mensen kan worden uitgevoerd.
Bovengekomen wacht op hem een aantrekkelijke jonge vrouw, die de kleindochter blijkt te zijn van de wetenschapper. Zij brengt hem door een onderaards gangenstelsel naar haar grootvader. Het gangenstelsel wordt onveilig gemaakt door Hekelingen, die zeer waarschijnlijk samenspannen met de Semiotecs tegen de Calcutecs.
Dat de opdracht de jonge Calcutec in gevaar brengt, blijkt al snel als hij bij terugkeer in zijn eigen appartement aangevallen wordt...

In het andere verhaal is een jonge man in een vreemde stad aangekomen om daar Droomlezer te worden. Elke nacht gaat hij naar de bibliotheek om daar uit hele rijen dierenschedels dromen te lezen. Hij wordt daarbij bijgestaan door de bibliothecaresse.
Hij woont samen met een aantal oude mannen in een soort appartementencomplex. Zij doen onduidelijke dingen als een heel goot gat graven vlak voor het gebouw waar ze wonen.
De jonge man heeft bij het betreden van de stad zijn schaduw achter moeten laten bij de poort. Pas als die gestorven is, zal de man echt tot de stedelingen gaan behoren. Maar wil hij dat eigenlijk wel?

Aan het eind van het boek wordt duidelijk wat de twee verhalen met elkaar van doen hebben.

Natuurlijk is ook deze roman van Murakami weer geweldig, lees mijn andere besprekingen en je weet wat je krijgt. En toch sta ik iedere keer weer versteld: hoewel Murakami zichzelf steeds van dezelfde ingrediënten bedient, is het resultaat telkens weer uniek! Een grote genietfactor!

Hester Carvalho - De Liefhebber

2010-10-17T14:49:00.005+02:00

Het verhaal
Morris Haasbroek is een boekhandelaar ergens in Amsterdam. Geen gestudeerde jongen, maar iemand die heel handig in weet te spelen op de wensen van zijn klanten door bijvoorbeeld de recensies uit zijn hoofd te leren. Hij woont samen met zijn Amerikaanse vriendin op een bovenverdieping, gehuurd van zijn moeder. Zijn leven ziet er goed uit.

Op een dag brengt een 'vriend' hem in contact met crack. En zoals dat gaat met die drugs, is hij na één keer crack roken verslaafd. Zijn zo netjes opgebouwde bestaan laat hij daarna als zand door zijn vingers glippen: alles draait om scoren. Zijn baan verliest hij nadat is uitgekomen dat hij geld uit de kluis jat, zijn huis verliest hij nadat hij alle meubels verkocht heeft, gas, water en licht afgesloten zijn en hij de huur niet meer kan betalen.

Dan komt een van zijn dealers met de oplossing: hij kan drugskoerier worden. Met zijn nette uitstraling kan hij prima doorgaan voor een rijke blanke toerist. Zo gezegd, zo gedaan. Maar dan wordt hij op Guadeloupe betrapt en belandt hij in de gevangenis. Hier kickt hij af en zo lijkt het erop dat hij nadat hij zijn straf uitgezeten heeft, met een schone lei kan beginnen. Lijkt.

In het begin had ik een beetje een gevoel van: wat moet ik hiermee? De korte zinnen, het dubbele perspectief (wat enkel perspectief in verschillende tijden blijkt te zijn), het bracht mij in de war. Maar toen ik dat doorhad, las ik bibberend door. Wat is de grens tussen een min of meer gewoon leven en een leven dat beheerst wordt door drugs toch smal. Mooi!

Naschrift: hier vind je een kort interview met de schrijfster.

Mirjam Oldenhave - Mees Kees in de gloria

2010-10-10T21:15:00.004+02:00

Eindelijk weer eens een mooi kinderboekenweekgeschenk!

Mees Kees is de meester van groep 6. Eigenlijk klopt dat niet eens, want hij is nog maar een stagiaire. Maar wat voor een stagiaire! Hij is dan ook mateloos populair bij de kinderen uit zijn klas. Zo ook bij Tobias.
Sinds zijn vader is overleden, komt zijn moeder haar bed niet meer uit. Hoe moet dat nou met de 10-minuut-gesprekken die Mees Kees binnenkort met alle ouders wil houden?

J.D. Salinger - The catcher in the rye

2010-10-10T18:06:00.008+02:00

Deze klassieker bleek ik, o foei!, nooit eerder gelezen te hebben. Op de een of andere manier dacht ik altijd dat ik dat wel had gedaan. Gelukkig heb ik de schade meer dan goed kunnen maken!

Het verhaal
De 16-jarige Holden Caulfield is aan het begin van de roman voor de zoveelste keer van school gestuurd. In de dagen tussen het besluit van de school en zijn gang naar huis krijgt hij ruzie met zijn kamergenoot. Dat doet hem besluiten alvast naar New York af te reizen. Langzamerhand kom je meer te weten over Holden: dat hij een broer heeft die als scenarioschrijver een dikke duit verdient in Hollywood. Holden baalt dat DB (zo heet de broer) zijn gewone schrijverij voor de big bucks in heeft geruild. Dat zijn andere broertje, Allie, gestorven is aan kanker toen Holden 13 was. Omdat Holden dol was op Allie heeft dit Holden veel pijn gedaan. Dat hij nog een klein zusje heeft, Phoebe. Die is op het moment dat Holden van school wordt getrapt 10 jaar. Dat dit niet de eerste keer is dat hij van school wordt gestuurd. Dat het geen etter is: de leerkrachten die ten tonele worden gevoerd, hebben het goed met hem voor en maken zich sterk voor hem.

In New York moet Holden drie dagen zien door te komen. Hij drinkt eens wat hier, gaat eens met een ex-vriendinnetje naar een show, bestelt een meisje. Vergis je niet, dit klinkt allemaal heel volwassen, maar Holden is nog maar 16. Zijn avonturen zijn die van een zeer verwarde puber.

Zo'n boekje om een heleboel keer te herlezen.

Mark Haddon - Een akkefietje

2010-10-10T17:59:00.004+02:00

Het zal je maar gebeuren. Word je eerst met pensioen gestuurd, weet je je dagen net weer een beetje te vullen met het bouwen van een tuinhuisje waar je straks echt kunt gaan genieten van al die vrije tijd, loopt je leven compleet in de soep:
- je vrouw krijgt een verhouding met een van je oud-collega's
- je dochter wil gaan trouwen met een voor haar totaal ongeschikte man
- je zoon probeert vooral in de kast te blijven (wat niet zo goed lukt)
en dan vind je ook nog een raar plekje op je huid, waarvan je zeker weet dat het kanker is en je dus dood zult gaan.
Als je dan niet knettergek wordt...

Zie daar de ingrediënten van Een akkefietje (originele titel A spot of bother).

Heerlijk leesvoer weer: hilarisch, goed geschreven, maar minder ontroerend dan The curious incident of the dog in the night time. Daarom: drie sterren.

David Mitchell - The Thousand Autumns of Jacob de Zoet

2010-09-05T19:44:00.006+02:00

Drie jaar geleden las ik Cloud Atlas van David Mitchell en kon ik lange tijd over niets anders praten. Dus toen Mitchells nieuwe roman begin juni uitgebracht werd, kocht ik die direct. Pas in de zomervakantie kwam ik eraan toe om meer dan de omslag te bewonderen.

Het verhaal
De jonge Zeelandse klerk Jacob de Zoet komt aan op de Nederlandse handelspost Dejima, bij Nagasaki. Japan is in die jaren (1799) een zeer gesloten land: buitenlanders komen er niet in en Japanners komen er niet uit. Alleen degenen die via Dejima handel drijven, komen in contact met buitenlanders. En dan alleen nog maar onder het zeer waakzame oog van een handvol tolken. De Nederlanders hebben het alleenrecht op handel met Japan. Jacob moet een onderzoek uitvoeren naar de misstanden op deze handelspost: corruptie tiert er welig.
Al snel maakt hij kennis met een van de leerlingen van de vooruitstrevende Nederlandse arts op Dejima, de vroedvrouw Aibagawa Orito, en wordt verliefd op haar. Een liefde tussen een Nederlander en een Japanse is onder deze omstandigheden natuurlijk gedoemd te mislukken.
En als de vader van Orito sterft, wordt ze door haar stiefmoeder 'verkocht' aan een klooster. Hierdoor raakt ze buiten het bereik van Jacob. Een vroedvrouw in een klooster? Inderdaad, een vreemde zaak.
Ondertussen loeren de Engelsen op de lucratieve handelspost. En blijkt de corruptie voor Jacob verstrekkende gevolgen te hebben.

Zo verrassend en overweldigend als Cloud Atlas is het niet, deze jongste David Mitchell, maar ik geef The thousand autumns of Jacob de Zoet toch een zeer welverdiende vier sterren.